(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Iohannis Gerhardi Meditationes sacræ"

2 Jtl£>~X&r 




Ajon.s\cr<\£Liiii. 

AjruJ. Cfuiljeltnufti^BLieu.j fjj. 



Amplifiimis » Ccnfnhifiimis , tt 
Prudtntifiimts IJnis* 

Dn. C O S S. E X C O SS. 

totiqde ordini Senatorioincly- 
tse Reipublicae Halbedtadenfis, 
Dominis & Promotoribus fuis 
omni obfer vantia honorandis,S. 




VI Theohgiam McdicinA 
tonftrunt , - & multi funt, 
& rcm rcclc expITtSre •»- 
dtntur. Vt cmm dnplex 
Medttins. finis , fanitatem 1 
in corpore humar.o ccnferva* 



ve , eandemque amtffam recuptrare : Ita 
Thetlogta, quoad antma morbos,iciem mod» 
dupluem agnofat finem. Oftendit namque 
tton foium t quomodo a peccatts libtremur, feX 
etiam , quomodo in gratia confervemur. V- 
traque Medtcina , tam cerporii , quatn /im- 
ma, a Deojft , dicebat Gregorins : Ergoe* 
ttam in autorcconfentiunt. 

Hnbet Medictna ccrta fu.i princtpia 
Koyov fctlicet xou vtt&v , qua obidtrura^ 
ttu&dam ejufdtm appeliantur-, cum quibus^ 
quod confonum , acceptat ; quoi dtffonum 
refputt. Stc Thcologia certwn & immotum 
habctprincipium , verbum Dei Prophetuis 
<? Apoftcluis fcviptis comprehenfum , cum 
quo quod ccnftntit , acttptat; quod dlfftnttt % 
refpuit. Alti progredtuntur ulttnus , & 
tfiendunt, quodomnis vna Medicma ex re- 
generatione , fiquidem mhtlpoteft regtnera- 
re.quodnonipCum regcneratum; Ad emun- 
datione trgo fptritus vitnlts ai tmpurts mor- 
itmmwiilxrn » qu&efi quafi regetterath 
A Z f* 



D E D I C A T r O 

qtt.tdam requirumur corpora regenerata , id 
eft,fptritm, quifunt corp v ra fpiriiuaUa pro- 
pter penetrattomm &tincluram', Atnthtl* 
ominus ftt,it etiam fptritus corporei:lta quo- 
que verus Theclogia fnts eft, fpirttualis illtL 
interioris hominn rcgeneratio t quam ex aqutt 
& Spirituf.eri teftatur Veritas.Addutetta 
^.coUaticnc lapidis Philofophici cumlapidebe- 
nedtfto in Ecclefia: Sed quta h&c n-?c omni- 
bu<. concejfdf iis imnmari nolo; fttfficifinftim 
tuto meo , quod ex collattone TheologU cum 
Medictna opiima ratione coUigete pofttm % 
Y Theologiam cffedoclrinampraclica t atproin~ 
^ de minus recle eosfenttre , qui fpetulativam 
eam ejfe tontenifit ,quoin numero fttnt qni* 
Ham ex Scholafttcts. f\l<\' 

Qt^amvis enim nonfdttm agenda, fedetiH 
eredenda acfperania in hac ccelefti Phtlofo- 
phiaproponantur , id tamen non impcdit, quo 
mtnusptxclica aihut ditatm\nam & Medi- 

& tinain querttniam 9tsw$io} occupata eft y nee 
tamen propterea Theorica difciplma eft,quia 
hanc ipfam beeifiow praxeos ratione ac tn or- 
dine ad praxin feftatur; perinde fe res Labct 
in 'Iheologia : Vtjam non adiam t in iUis t- 
pfis tredendts , five in fidei articulis t nonntt- 
^dam notittamfed & affenfum rsquiri, quem 
effe ex partevcluntatts aclum t iioneisargu- 
mentis eonfirmsntiUi ad quosh&c cura*per- 
ttnet. Quod fiTheologia eft doilrina prattica, 
tttique eti.im finis ejus non erttnuda yvwu-ig 
&fubti!ts Srsoaol» , fedpotitispraxis. Htcfi 
fciveritts beati, fifeccritis\Jtcit Salvator ad 
difciptt/os. Nminverbis , fcdtnfaftis t res 
noftrs. religianiiconfiftunt , dicit luftm. £ 
\iyiv favov , x??w. st«f Sm V9t8 TCPW&Ssi 
dicit lmanus* 

^ Sttta 



D E D I C A T I O. 

.. Summa ChriftianA rdtgiems eft , imitari 
eum,quem colis y dictt Auguftmus. ri i$i %%'» 

vzv mbyfaoipfoii dictt Bafiltus. Quodfi 
Ckriftiena religionis finis ac perfeftio non 
isi nttdt yvwcng, fed vg-lh;, quampaucos^ 
hd.e invenies WK Chrifttanos! Multum »- 
hquc fcientiA , confciintid parum. Refttfiime 
qtudemfit, quod c£5c5'&£i'se libvis * dtfputatf- 
nibus,concicntbu: t & modis emnib 4 ts d^edi» 
tur,fed & vita prcfeftton-s Chrtfttcna ut 
refpondeat* opera danda. Si omntum myfte- 
mrum notittamhab^am, caritatem non ha~ 
btamjuhil fum.inquit Apoftdtis.Qtii.lcrgo 
oiim refpondebunt ,qut non omnium,fed pau- 
torti, uouperfeciam, fed texuem faltemwy- 
ftvYiorum notttiam habent, & tamen cb e*n 
fttptrbium,altos contemnunt t altis invidcnt, 
*vix ullacarttatis Chriftmna habtta rationvf 
Afcribam huchcum ex egregie qttodam //'-. 
x ktUo, Qut vuh plene & fapide verba Chrt- 
fit trtttUigtre, oportet ut iotam vitam fuam 
fludeat illt cenformarc .Qutd prodeft tii i aha 
de Trtnitate difptttare, fi carcas humtlttate % 
unde difpliceas Trtnitaii f Stfcinstotr. Ji- 
ilia» V emnium Philofophorum dtfta, quti 
totumprodejfel fine carttate Dti & gratia* 
Vanitas vanttatum t & cmnia vanita^y prt* 
ttramare Deum,& ttitfolifervire. Sticntia 
ftnettmore Dei qutd importatl SiftiYcme- 
mniaqua m mundofunt,& non effemin ca- 
Yttate, quid mejttvaret coram DeciQuan~ 
toplus C" mclitts fcis, tanto gravius tndeju- 
dicabeYis ,nifi fanftiusvtxeYis; nolievgo ex- 
tclii de ulla vei artevel fctentia : fed pottus 
time de data tibt nctiiia. PeYtmetetiam huc 
Erafmi lc-iHS : Quorftim atttnet decertare, 
A 3 quot 



DEDICATIO. 

f uet modis acctpiaturpeccatu>privati%d»H' 
taxat fit, an ma cula t nh&rens anim& ? Hoc 
potttts agatTheofogusfutomneshorreant ode- 
rintquepeccatti. Digladta mur fm e fine.quid 
diftinguat Patre a Filio>&uiruq;d Sptritt* 
S. , res an relatio: & qui confiftat, tres dici, 
quofhWJTullus fit qui attus>ium fint una ef- 
fentta: quatt magis ad re pertinet ,hoc moiii 
omnibus agtrcutTrinitatem ilid,cujusma* 
jeftftern fcrutarifas non eft.piefantteq; rt ■ 
lamus & adore;nus,itttufq ; conco/dia tneffa- 
htte % mftraconcordia quoad (ic(t,exprimamui 
qnocom ingat aliquado& iu iltius afcifcicon* 
forttul Dtfptitamust qui fiertpoftit ut ignis» 
quo cruciabuntm imptorum mim& , cumfit 
materialts,agat in rem incorpoream? quxnt* 
magisrefercbat , huctotis viribus eniti , ne 
quidin nobis repertat ighis itle.quod exurat, 
&c.R(petoautem denno,non rem tpfam, fcd 
abufum rei taxari. Reilefit quod opera ae 
ftudtu accuratA cognitioni artuulorum fidei 
impcnditur : recie fit,quod l^b^Ji}* contrtt 
harefes defenMtur .' modoin illis fumma ac 
ferfefho Chnft:an& reltgienis,nonjudicetur 
cmfiftere,modo etiamvttA Chrtftiana ac ca- 
ritatis habeatur ratio* Male vivitur,ubi de 
M Dco non bene creditur: Sed victftim inutili* 
tercreditur , ubi nonbene vivitur : Vera 
fides ncn eft interius. Qui non ambulant m 
tuce, nondumfuntfitii tucis; Chriftfxninon 
funt.qui non Chrifttanodignam vita agunt» 
Vt tgitur extintl& fere in hacfrigidtfitma 
munitftnecla ptetati : jTuUxa-j/x» , tardts in 
ttia Domini o^y\T/,eJ0v adderem, ac meipfu, 
& atios officii commonerem , horis fucctfrsis 
libellum hunc facrarum meditaiiont4m~lcn" 
fcripft:Auguftini,BernardhAwhelmi t Taw 
Uii, 



D E D I C A T I O. 

leri, & aliorum in hocgenerc veirigiis injt-* 
ftens,quorn dicla hutc Enchiridto altqncties 
infpergo,nufptam tamen ,~ quod faclu fmffct 
factlltmum, Authorum nomina addo ; ficut 
nec Scrtpturs. loca annoto : Verebar enim ne 
legentium m^dtiatio turbaretur. Nonarbim 
tror multum referre, fctri ,~an TatrumaH 
meii verbis altqutd expjrimatur , modo quii 
dicatttr.fedulo nttedatur.Si cut piaect;omnias 
qux tnhoc ItbeUonpte & ctnvenicntcr difta t 
fanilts Patrtius tribuere,mihiea,qu<t minvs 
tommo.h probat4,afitgnare, non repugno: Icl 
folum qus.ro, utfrttcius tnde nltquts ad Ec- 
clefia filios rednndtt:Et fanc voti mep.nt:>i~ 
p em fiatnam . ft vel <mi anima .uno moir.enti\ 
una aliquupia & fanila cogitattoex hujm 
ItbtUi lctlione exfttrgat. 

Sicutverba mintts Ciceroniana , minut 
apteadhtbtta t addo etttim. fi vocuU qusdant 
ana/ogitt J:dei minus commodd. ( quodtamett 
ncn fpero)occurerint\non ftattm totum abjt- 
ttat ltbrum,neque ftatim lurefeesnotam mi- 
hi inurat, fedfcriptt geuns pcrpendat: Sacr.t 
tracio, qujt ornatum Rhetoritum nonadmo- 
dumdffiderant;Homtitasfcrtbo, noncxailai 1 
dtfputationes:Rerumqnamverbommtnaj$' m 
rem haberevolui cnram. 

Non hic invenies fpinofas qu&fiiones , fcA 
advitam fanftamfednlascohortationcs:Nt i 
4iic invenies fcurriles fai etias , fedfptrttttaies 
interions hominis divttias: Nohic tnvtnics* 
qttodfubtilitate difputandt teixtrceat , fei 
qttod in humilttatis via te iuflruat. AUegom 
rtas tnterdum feclor ,non quod omniain aUe~ 
gorias transformanda cenfcamjed qutaftrtm 
ptigenus ad docendum acmonendum , 
ttdfugnandnm djreftnm,fas nonvidebatu* 



"»,fedquiaftrtm 
mendum , nott. m \ 
15 nonvidebaxu* jj 
4 «/?"«> i 

M 



DEDICATIC. 

frftuere . Sed quid plura hac de re addo? & 
quare ta multa admuniendit me afferoUum 
aquis lecloribusjam dum fatisfaelu fit,ini~- 
squis vero cenfortbus nunquafatiificri pofitt» 
Vcbisautem,Viri Amplifiimi,Confuittfii- 
mi, ac Prudentifiimi ", hafcefacras medittt* 
ttonesinfcriboatqueoffero , utpubiicumaii' 
qusd obfervantt& ergaVV. A A. me& ex-* 
tet tefttmoniii. Ncta & depr&dtcataomntbus 
veftra in ptfritate reitgionis confervanda 
conftatia, in Reipubiic&gubematione fingu- 
lans prudentia , erga Itteratos qntfvis bene- 
v»lentia:H&c& fimilia a me facile impctra- 
tunt , ut qualefcunquehas fludiorum meoru 
frimitias,otii mei hyemaiis ufuram qualeut* 
cunque VV. A A.-deoTtacumrevetentiA 
fignificatione offerre rion dubitarem ; maxt^ 
tne, cum propter avos , paternum ac mater- 
toum, pi& mcmori&T^uidam extnc/yto V V. 
A A. crdine confanguinitate ac affinitate 
tne attingant. Accipite ergo.Vtri Pr&flan- 
tifiimi, hdarifronte ac&quo animo,charta- 
ceum a mea tenuitatemunufculum\ rccipite 
vne indientelam veftram » meifque ftudiis t 
utantehac, ita inpofterumfavere peifgite. 

Deum Opt.Max fuppiicibus orogemitibus, 
utbonaveftra Vobisvelit effeperpctua, id 
tft,utfanftii verbi depofttum;pacem &tra-> 
quillitatem,felix Retpubl. incrementum,ac 
emnia omnino>qu&iargifitme in civitate ve** 
fttam contultt bona , ciemetifitme conferva~ 
fe * ac ad pofteritatem , fi qtta futura efi 
ttanfmiitete non dedignetur. 

V V. A. 
' Obfcrvantifi. 
MiIO.H. GER.HARDJ, 
Qucdlinburg» 



I 

I O H. GERHARDI 

MEDITATIO N E S 

s a c R &. 

MEDITATIO I. 

De vera peccatorum agnitione. 
Sanat confefito morbu 




A N C T E Deas , Ju- 
fte Iudex, obverfan- 
tur oculis 6c animo 
peccata mea: in ora- 
yj nidiede judicioco- 
*ito , quia morsimpendetomni 
lora :inomnidie dejudicioco- 
gito, quia de omni die reddenda 
eritratioin judicio. Excutiovi- 
tam meam , & ecce tota eft vana 
aut profana i Vanae & inutiles 
multae adiones meae , vanae ad- 
hucplures locutiones, vansein- 
fuper plurimae cogitationes: Nec 
folum vanaeft vitamea, fedet- 
iam profana & impia: nihil in ea 
invenio boni : fiquid enim in ea 
videtur boni,vere bonum Sc per- 
fectum non eft, quia peccati ori- 
ginalis & corruptaj naturae vi- 
tiavit idcontagium. Dicebat S. 
lob : Verebar omnia opera. Si 
A 5 ita 



2 lohannh Gerhardi 

ita conqueritur fan&us, quid fa- 
cere debet impius ? Omnes no-' 
ftra» juftitias lunt ficut pannus 
menftruatas. Sitales noftras ju- 
ftitiaSi qualestandem eruntnc*- 
ftrae injuftitias ? Si omnia fecen- 
tis , dicitSalvator, quaemandata 
funt vobis, dicite • Servi inutiles 
ftrmus. Si inutiles iumus oke- 
diendo , certe abominabiles eri- 
mus transgrediendo. Sime ip- 
fum 8c quicquid poffum , etiam 
quando non pecco , tibi , fan&e 
I)eus, debeo; quid erit,quod pro 
peccato reddere pofiim! Ipfa no- 
ftra , quas talis videtur, juftitia 
divinae juftitia» comparata, eft 
mera injuftitia. Lucerna intene- 
bris fulgere cernitur, fed in So- 
lis radiis polita obtenebratur.fae- 
pe lignum creditur re&um, fi ad 
regulam non ducitur , fed tamen 
fi regulse conjungitur,per quan- 
damtortuofitatem, ubitumefcat, 
invenitur. fa^pe imago figilli vi- 
debitur perfeda in oculisintue- 
tium , & tamen multum eft im- 
perfeda in oculis artificis. Ita 
f#pe fordet in difcretiorre judi- 
cis , quod in a^ftimationefulget 
©perantis: alia enim Dei,alia ho- 
minum 



Meditatiofjes Sacrt, 3 

rmnum judicia. Multorum me 
peccatorum terret memoria , fed 
J^lura adhuc cognitionem meam 
tugiunt. Delidla quis intelligit ? 
ab occultis meis munda me, Do- 
minc/ Adccelum oculoslevare 
non audeo,quia ofFendi eum, qui 
in ccelis habitat , nec in terra in- 
venio refugium : quem enim fa- 
voremfperare aufim a creaturis, 
cum offenderim creaturaru Do- 
minum/ Adverfarius meus Dia- 
bolus accufat me./Equiflimusju- 
dex,dicit ad Deu.judica, ifturn 
meum effe ob culpam,qui noluir 
tuus efle per gratiam : Tuus eft 
per naturam , meus eft per deli- 
cl:orum complacentiam; tuus eft 
per pafiionem , meusperiuafio- 
nem; tibi inobediens, mihiobe- 
diens ; a te accepit immortalita- 
x tis& innocentiae ftolam , a me 
accepit pannofam hanc peflimae 
vitae tunicam ; tuam veftem di- 
mifit, cum mea ad fe venit. ludi- . 
ca,iftum meum efle , 6c mecum 
damnandum efie. Accufant me 
omnia Elementa, Ccelum dicit ; 
Ego lucem tibi miniftravi ad fo- 
latium: Aer dicit ; Ego omne ge- 
mis aviumtibi dedi ad obfequiu: 
Aqua 



4 lohannuGerhArdi 

Acj uadicit;Ego diver fa genera pi- 
fcium tibi dedi ad efum:Terra di- 
citiEgo panemSc vinumtibi dedi 
ad nutrimentum ; Sed tamen his 
omnibus abufusesad Creatoris 
noftri contemptum : omnia ergo 
noftrabeneficia convertanturtibi 
ad fupplicia. Ignis dicit ; In me 
comburaturrAquadicit-Inmede- 
mergatur:Aer dicit; In me. venti- 
letur.-Terra dicit;A me abforbea- 
tur.-Ignis dicit; Ame deglutiatur. 
Accufant me Angeli fan&i , cjuos 
mihi dederat Deus ad minifte- 
rium,8c in futura vita adconfor- 
tium,fedpeccatis meis fan&o eo- 
rum minifterio in hac vita & fpe 
cofortii in futura vitame privavi. 
Accufat me ipfa Dei vox, lex fci- 
licet divina; aut implenda eft lex 
divina, aut mihi pereundum: fed 
legem a me impleri impofHbile.- 
in asternum perire intolerabile. 
Accufat me Deus Iudex feverilTi- 
mus,executoraeterna» fuaslegis 
potentiflimus : illum fallere non 
poffum ; eft enim ipfa fapientia: 
ab co fugere no poitum;cft enira . 
ubique regnans potentia. Quo 
ergo fugiam?Ad te,6 pie Chrifte, 
Redetor & Salvator nofter uni- 
ce, Ma- 



Meditationes Sdcra. $ 

ce.Magna iunt peccata mea , fed 
major eft fatisra&io tua ; magna 
eft injuftitia mea , fed major tua 
juftitia: Agnofco ego,tu ignofce: 
Aperio ego,tu operi:detego ego: 
tu tege:in me nihil eft, rafi unde 
damner; in te nihil eft, nifi unde 
falvencomifi ego multa,unde ju- 
ftiffime ego damnari poffim; fed 
tu non amififti , unde mifericor- 
diter me fa4vare poffis.Audio vo- 
ce in Cantico,quae jubet me abf- 
condere in foraminibus petre^ tu 
es petra firmiffima;foramina pe- 
traefunt vulnera tua ; in illis me 
abfcondam contra accufationes 
omnium creaturarum.Clamat ad 
ccelum peccata mea ; fed fortius 
clamat fanguis tuus pro peccatis 
meis efFufus:Valida funtpeccata 
mea ad me coram Deo accufan- 
du ; fed validior eft tua paffio ad 
me defendendum : Injuftiffima 
vira mea potens eft ad me dam- 
nandu: fed juftiffima vita tua po- 
tentior ad me falvandum.Appel- 
loathrono juftitiaead thronum 
mifericordias , nec ad judicium 
venire cupio, nifi fancTriffimo tuo 
inter me 8c judicium tuum in- . 
terpofito merito. 

MEDI- 



6 lobannit Gerhardi 

MEDITATIO I t 

Exercitium pcenitentia2 ex Do- 

minicapafiione. ' 

Vattentem refficeChriftum* 

ASpice,fidelis anima,dolorern 
in cruce patientis , vulnera 
pendentis, cruciatum morientis. 
Caput illud,Angelicis tremendu 
lpiritibus, denfitate fpinaru pun- 
gitur: Facies , pulchra prae riliis 
hominii , fputisimpiorumdefor- 
matur:Oculilucidiores Solecali- 
gant in morte: Aures,quaj audiiit 
Angelicas laudes , peccatorii in- 
fultibus 8cfarcafmis perftrepunt: 
Os, quod divina profert eloquia 
& Angelos docet , felle potatur 
atque aceto : Fedes, ad quorum 
fcabellum adoratur,clavis affigu- 
tur:Manus, quae tetenderunt cce- 
los,in cruce extefas funt,& clavis 
affixae : Corpus , fan&iffima Dei- 
tatis fedes & puriflimum habita- 
culum,verberatur,& lancea per-* 
foditur,necremafit in eo nifi lin- 
gua , ut pro crucifigentibus ora- 
ret. Qui in ccelis re^nat cum Pa- 
tre , triftiffime affligitur a pecca- 
toribus in cruce» Deus moritur, 
Deus 



Medttationes Sacra. *f 

Deus patitur,Deus fanguine fun- 
dit. Ex precii magnitudine, peri- 
culi ff ftima quantitatem : Ex re- 
medii precio,morbi asftima peri- 
culum. Magna omnino vulnera, 
quas no nifivulneribus vivificae8c 
vivificatis carnis potuerunt fana- 
ri.-magnus certe morbus,qui non 
nifi morte Medicicurari potuit. 
Confidera, fidelisanima,flagran- 
ti(fimaDeiiram:Deprecator erat 
fadus poft primi parentis lapfum 
seternns ipfius 8c unigenitus & 
unice diledusFiliusjnondum ta- 
men averfusfuror ejus: Interce- 
debat is per quem condidit fecu- 
Ia,8c miferorum cauffam in fe re- 
cipiebat fumusillefalutis noftrae 
Advocatus;iiondum tamen aver- 
fus furorejus:Carnem fibi induit 
Salvator , ut divinitatis gloria 
carni communicata peccatricem 
carnem expiaret , ut vis medica 
juftitia» perfe6t£ carni communi- 
cata venenatam peccati qualita- 
temin noftracarne haerenteex- 
tergeret , 6c carni noftra» gratia 
obtingeretjiiondum tamen aver- 
fus furor ejus. Peccata & pecca- 
torum merita in fe transfertxor- 
$>us ligatur, caeditur, vulneratur^ 
conjU 



8 lohannu Gerhardi 

configitur, crucifigitur, in fepul- 
chrum deponitur:Sanguis copio- 
fe inftar roris per omnia patientis 
membraprofluit.Sandiiiima ani- 
ma fupra modu contriftatur, im- 
mo ufque ad mortem triftis eft ; 
doloribus inferni fiibjicitur; de- 
relinqui fe aDeo clamat aeternus 
Dei Filius: Tantam fanguinei fu- 
doris copia profuudit, tantos an- 
gores perfentifcit , ut Angeli co- 
.^^fortatione indigeat, qui Angelos 
' omnes cofortat:moritur,qui om- 
nibus viventibus vit£ dator Qiiid 
fiet in arido ligno fi hoc fitin vi- 
ridi. ? Quid fiet peccatoribus,fihoc 
fitinjufto8c fancto ? Quomodo 
punietpeccatapropria,quific fa»- 
viitin aliena ? Quomodoid tole- 
rabit perpetuo irf fervis, quod ta 
atrociter^punitinFilio^Quid paf- 
furi funt , quos reprobat, fi tanta 
patitur,que unice amat? Si Chri- 
uus fine flagello non exiit,quita- 
men fine peccato venit ; quantis 
flagellis digni, qui cum peccato 
in mundum veniunt , iri peccato 
vivunt , Sc cum peccato exeunt? 
La»tatur fervus, dum pro deliclo 
ipfius tam graviter dile&us dolet 
iilius: Ira Domini accmrmlat fer- 
vus, 



Meditattones Sdcra \ 2 $ 
Magnum eft quod mea nveretnr 
iniquitas , fedlonge majusquod 
Redemtoris mei promerita eft 
jjietas; Magna eft mea injuftitia, 
ied multo majorRedemtoris mei 
juftitia.Quanto enim Deus fupe- 
rior homine,tato mea malitia eft 
inferioripfius bonitate; ut quali- 
tate.ita etiam quantitate. Totum 
quod fum , tuum eft conditione; 
fac ut fit etiam totum tuum dile- 
ctione. Qui me facispetere ,fae 
& accipere: das mihi quserere, 
da etiam invenire.-doces pulfare; 
aperi ergo mihi pulfanti. A te 
habeo defiderare , a te habearn 
imperrare; a te habeo velle, a tc 
habeam perficere. San&e Deus, 
jufte Iudex, fi peccata mea cela- 
tur, funt infanabilia ; fi videntur, 
funt deteftabilia;urut me dolore, 
fed magis terrent timore. Ne.co- 
tineas, precor,tam veram mifen- 
cordiam, ubitam veram agnofcis 
miferiam.Magnumhic peccatum 
invenis ; major adhuc fit & ube- 
riortuagratia. San&ePater, ne 
quaefo effundas fuper me iram 
tuam , cum propter peccata mea 
Filium tuum percufieris. Sancle 
Iefu libera me ab ira divina, qui 
C iia 



26 lohAmvGerh* N 

in te fuftulifti eam jTi^v ^ !„ 

crucc.S.Spiritus,protege me ttia 

confolatiene contra iram Def -<*: ; 

in Euangeliomifc': - 

nitentibus & 

fti. San&e Deus;jufteludex,:-^ii 

invenio locum,in qr.err #* r ' " ? 

J>ofTim a facie irse tua*. Si ni v ue- 
um afcendero, illic prasfens ez ! 
fi in infernum defcendero , ecce 
tu ades: Si afTumam alasaurbre*, 
&habitem fri noviflimo maris, 
ctia illic manus tua deducet me, 
& apprehendet n i^c 
Ad Chriftum igitur fugiam,6c in 
illius vulneribus me abfcondam. 
O mifericors Deus , refpice cor- 
pus Filii tui vulneribus omni ex 
parte fauciatum, 8c vulnerapec- 
catorum meorum ne refpexeris. 
Sanguis Filii tui lavet me ab o- 
mnibus peccati maculis .• audi 
precesipfiusardentiffimas , pro 
falute eleclorum tibi oblatas , 
San&eDeus, jufteludex ,terret 
me vita mea;Namque,diligenter 
difcuffa,tota aut peccatu aut fte- 
rilitas apparet; Et,fi quid fru&us 
in ea videtur, fic eft aut fimulatu 
aut imperfedumjautaliquo mo- 
do corruptum , ut poflit aut non 
placerc, 



• f *dit Ai \«»*sSdcr£. 27 
^etiam difplicerc ocu- 
lis tuis. Certe tota mca vita aut 
vi r»ec<:atoeftSc damnabilis, aut 
* r cotemptibilis.Sed 
~ A; ' '' ^ — - v ~ ^uofam a da- 
:v;ii:«. T nque fi eft infru&uofa/ 
^"•labilis. omnis enim ar- 
.. . n x >«on ^cit iruClii bonum, 
in ignera projicictur. non folum 
illa^arbor igni traditur, quae ma- 
lor,, ftd ctiam quae nullos profert 
fruciuF. Terrentme hcediadfi- 
niitram Iudicis conftituti , non 
<l ni i rV~*y J TrM fecerunt , fed 
quia nihil boniegcrunt, Efurien- 
tibus non dederunt cibum , nec 
£ricntibus potu. O ergolignum 
aridu & inutile, & aeternis igni- 
bus dignum ! Quid reipondebis 
in illa die,cum exigetur a te ufq; 
ad ictum oculi omne tempus vi- 
venditibi impenfum , qualiterfi 
tefuerit expenfum ? nonperibit 
capillus de capite,neque mome- 
tum de tempore. O anguftiae ! 
hinc erutpeccata accufantia,inde 
terrensjuftitia^fubtuspates hor- 
rendu chaos inferni, defuper ira- 
tus Iudex;intuscufcientiaurcns, 
foris mundus ardens. Vixjuitus 
faivabitur; peccatorfic deprehe- 

C 2 && 



23 lohannu Gerhardi 

fus,in quam partem fe convertet? 
Iatere erit impoflibile , apparere 
intolerabile. Vnde ergo animae 
meaefalus?undeconfiiium? Quis 
eft>qui dicitur magni confilii An- 
gelusflpfe eft Iefus,idem eft Iir- 
dex,inter cujus manustremo.Re- 
fpira,6 anima; ne defperes.Spera 
in eo, quem times ; confuge ad 
eum, a quo fugifti. Iefu Chrifte, 
propter hoc nomen tuu fac mihi 
iecundumnomentuum. Refpice 
me miferum invocantem nomcn 
tuum. Si me admiferis intra la- 
tifTimum mifericordias tuas finu, 
non erit propter me anguftior. 
Verum eft,6 Domine,conicienti2 
meameruitdamnatione , & poe- 
nitentia mea non fufficit ad iatii- 
fa&ionem ; fed certum eft, quod 
mifericordia tua fuperat omnem 
. ofFenfionem.In te Domine confi- 
do; nonconfundar in seternum ! 

MEDITATIO VII. 

De frucTiu Paffionis Dominica». 
Spes mea Vafiio Chrifti. 

QVoties de PaiTione Domini 
cogito,toties" de amoreDei 
6c peccatorum meorum venia, 
ma[>na 



MeditationesSacrt. 29 
magna omnino praefumo. Incli- 
nar caput ad ofculandum } bra- 
chia diftendit ad amplexandum, 
manus aperit ad eiargiendum , 
Aatus aperit ad cor amore ardens 
afpiciendum; exaltatur de terra, 
ut omnestrahat ad feipfum:Vul- 
neraejusfunt dolore livida , a- 
more fulgida ; ideo per apertu- 
ram vulneris intrare debemus ad 
fecretum cordis : Prorfus copiofa 
apudeumredemptio } quianon 
gutt-a aliqua } fed unda fanguinis 
largiter per quinque partes cor- 
poris emanavit. Sicut uva in tor- 
•cular conjetlia onere fuperim- 
poiito frangitur , ac undique li- 
quorem effundit; itacaroChrifti, 
pondere iraz divinas & gravitate 
peccatorum preiTa,liquorem fan- 
guiiiis undiquaq;dirTundit. Cum 
Abraham filium fuumin facrifi- 
cium ofterre vellet , dicebat Do- 
minus; Nunc vere cognovi,quod 
roe diligas. tuquoq; immeniam 
seterni Parris diledionem agno- 
fce,quod Filium fuum unigenitu 
pro nobis in mortemtradere vq- 
luerit. Diledi fumus, cum adhuc 
inimicieiremus : an noftri obli- 
vifcetur , cumper mortemFilii 
C 3 jam 



^o lohannhGernarat 
j a reconciliati fimus? an in odu- 
vione coram ipfo efte pbterit ura 
preciofus filii fui fanguis , cum 
etiam lachrymas Sc greffus pio- 
. nim hominum numeret- an Cun 
ftus eorum in fuavira oL„ 
poterit,pro quibus mortem nuu- 
nere voluit ? an obliviicieorum 
poteritin gloria, proquibas tau- 
ra fuftinuit tormenta? Coniidera, 
fidelis anima , multiplicem Paf- 
iionis Domini fructum. Chriftus 
pro nobis fanguineum fudorenv 
rudit , ne frigidifiimus in mortis 
agone fudor nos opprimeret : 
luclari voluitcum morte , ne in 
agone mortis deficeremus : an- 
xietatem graviiTimam &: trifti- 
tiam, ufque ad mortem fuftine- 
re voluit, uta»ternae laetitiac in 
coelis participes redderemur. 
Ofculo,quod amicitiaj , Sc bene- 
volentiae fignum, prodi voluit,ut 
peccatum, quo Satan primos pa- 
rentes fub fpecie fingularis bene- 
volentiae prodidit , extinguere- 
\ tur : A Iudads capi & ligari vo- 
Iuit,nt nos peccati vinculis liga- 
tos, <k in feternam damnationcm 
conjiciendoSjfblveret : Iri horto 
fieri voluit paflionis initium , ut 
expiarct 



pt peccatum quodin horto 
Pai\iiifi habuerat principium .• 
XbAngelo confortari voluit , ut 
Angelorum nos redderetincoe- 
lisiacios ; A propriis deferitur 
\lis, utnos turpi defe&io- 
~o avulfos fibi agglutina- 
ret ; Coram Concilio a falfis te- 
Vbus cft accufatus , ne nosa Sa- 
tana per legem Dei accufare- 
mur; Condemnatus eft in terris, 
ut nos abfolveremur in ccelis : 
Propeccatistacuit , quipeccata. 
non fecit,ne propter peccata no- 
ftra in judicium Dei addu&a ob- 
mutefcere cogeremur : Alapis 
caedi voluit, ut nos a confcientia; 
& Satanasftimulisablblveremur; 
Uludi fibi paffus eft , ut nos in- 
fultori Satane illudere poffemus: 
Faciesipfius tegitur, uta nobis 
removeret velumpeccati , miod 
innobis afpechim Dei impedit, 
&damnabilem ignorantiam in- 
ducit ; Veftibus exui voluit , ut 
innocentia? veftis per peccatum 
amifla nobis reftitueretur: Spinis 
compunctus eft , utcordis noftri 
compunctiones fanaret ; Crucis 
pbndus portavit , ut onus a:ter- 
nse pcenas a nobis fubmoveret: 



32 lohannhGerhardi 

ADeo fe dereli&um clamavit, 
ut aeternam Dei cohabitatio- 
nem nobis pareret .- Sitivit in 
crnce , ut rorem divinse gratia; 
nobis promereretur , ac ne aeter- 
na fiti perire cogeremur : iEftu 
iras divmae torreri voluit , tit in- 
fernalem ignem a nobis tolleret: 
Iudicatus eft,ut aDei judicio nos 
liberaret : Reus peractus eft , ut 
nosreos abfolveret; Iniquis ma- 
nibus caefus eft , ut diaboli ver- 
bera a nobis tolleret : Yrx do- 
lore clamavit, ut ab aeternis ulu- 
latibus nosfervaret : Lachrymas 

f>rofudit , ut noftras abftergeret 
acrymas: Mortuus eft, utnos vi- 
veremus : Dolores inferni per- 
fenfit, ut nunquam illos fentire- 
mus: Humiliatus eft , ut noitro 
tumori medicina afferretur : Co^ 
rona fpinea coronatus eft,ut coe- 
leftemcoronam nobis promere- 
retur: Ab omnibus paiTus eft ,.ut 
omnibusfalutem prasftaret.- Cali- 
gaveruntejus oculiin morte , ut 
nosin hice cceleftis vivcremus 
gloria? : Audivit ignominias & 
conmmelias, utinccelis audire- 
musjubilationes Angelicas. Ne 
igiturdefpereSjtidelisanima. in- 
finitum 



Meditctio-ies Sacr&. 3 3 
fiiiimm bonum pcr peccata tua 
eftoffenfum ; fed infinitum per- 
iolutnm eft precium : judicanda 
cs propter peccata tua ; fcd Dei 
Filiuspro totius mundi peccatis, 
qua2 in fe receperat , jam judica- 
tus eft : punienda iunt peccata 
tna • fed Densea jam punivit in 
Filio fuo : magna lunt peccato- 
rum tuorum vulnera; fed precio- 
fum eft fanguinis Chrifti balfa- 
mum : Maledi&um te pronun- 
eiat Mofes : quia non fervafti o- 
mnia , quae lcripta funt in libro 
legis ; ied Chriftus pro te factus 
eft maledi&um : icriptum eft 
contra tc in caelefti curia chiro- 
graphum ; fcd illud Chrifti fan- 
guine eft deletum. Tua ergo paf- 
ho ? 6 pie Chrifte,ultimummeum 
refugium ! 

M E D I T A T I O VIII. 

De certitudine falutis noftra». 
Bona Jpes co •ifmdere nefcit. 

QVid turbaris , anirrla mea ? 
quid dc miiericordia Dei 
adhucdubitas? Memento creato- 
ris tui. Quis creavit/ te line te ? 
quis formavit corpus tuum in 
C 5 occulto/ 



34 lohdn)iuG*r h <vdi 

occulto , quando formatum qpj - 
poris tui habitaculum in inferio- 
ribus terras? Qui igirur cur , 
tui fufcepit , cum noiidum e£es, 
nonne & is curam tui ageret, 
poftquam ad. imaginem fuarv 
condidit? CreaturaDei &«: , 
Creatorem me converto ; Qiwrcfc 
ii Natura mea infe&a eft aDia- 
bolo , fi fauciata & vulnerata 
eft alatrouibus, fcilicetpecca- 
tis; vivit tamen adhuc Creator 
meus. Qui me potuit facf-rr^ 
ille poterit etiam reiicere ; Qiii 
me creavit fine ulio malo , po- 
terit ametollere omnemalum, 
quod Diabolifuggeftione,Adami 
prasvaricatione , propria etiam 
mea a&ione ad me ingreflum, 
pervafit omne fubftantia meam. 
Poterit igitur creator meusrac 
reficere,modoetiamvelit. Vtiq; 
vult; quis enim opus fuum odio 
habet? nonne coram eo fumus 
ficut lutum in manibus figuli ? 
Quod fi me odio haberet , ex ni- 
hilo utique non creaflet. Ipfe 
Salvator eft omnium , maxime 
vero credentium.Mirabiliter me 
creavit ; mirabilius tamen rede- 
mit, Nunquam illuxit clarius, 
quod 



tMediWi&nes Sdcra. 3 $" 
«Jtiod nos dilexitDominus,quam 
in ipfius pafUone 6c vulnenbus. 
vere dili^itur, propter quem V- 
nigemtus exfinu Patrismittitur. 
Quod rj falutem meam non de- 
iiu^i cixeSjDominelefu, quaredf* 
tw^ ucicenderes ? Sed defcen- 
u.iti in terram,in mortem,in cru- 
cem. Vt fervum redimeret Deus, 
Fiiio non pepercit. Vere igitur 
magno amore genus humanum 
compleclitur , qui propter gene- 
r*. v> *irtini redemtionera Filium 
fuum tradidit affligcndum, occi- 
dendum,crucifigendum. Carum 
omnino oc vere magnum pre- 
cium,quo redemptifumus ; cara 
igitur & magna redemtoris mi- 
fericordia. Videri alicui poiTet, 
quod Detfs aeque magno amore 
electos fuos nlios diligat , quo 
Filium unigenitum : Cui enim 
aliquid impendimus, illud carius 
eft eo,quod impendimus. Vt ad- 
optivos haberet filios , naturali 
8c coeiTentiali Filio non peper- 
cit. Quidergomagnumeft,quod 
in domo ccelefti manfiones no- 
bis paraverit , cum Filium fuum 
dederit, in quo eft tota plenitudo 
divinitatis : Certe ubi divinitatis 
plenitudg^ 



36 lohatinis Gerha~di 

plenitudo, ibi quoque plenitudo 
seternae vitae &: gloria» : Quod 
fi in Chrifto dedit plenitudinem 
aeternse vita»,qucmcdo parvulam 
ejus particulam denegabit ? Ve- 
re.magno amore nosadoptiyos 
filios cceleftis Pater ample&i- 
tur , propter quos unigenitum 
Filium tradidit : Vere magno 
amore Filius nos complectitur, 
qui propter nos feipfum tradi- 
dit. Vt divitesirosfaceret , ex- 
tremam toleravit pauperiem ; 
non enim habuit ubi caput re- 
clinaret fuum : Vt nos Dei fJios 
faceret , ipfe homo naicitur : ne- 
que peraclo iemel redemtionis 
opere inpofterum nos negligit, 
fed adhuc iri dextra majeftatis 
divin^e conftitutus ^interpellat 
pro nobis. Quid ad falutcm ne- 
ceflarium mihi non^impetrabit, 
cum ad ialutem mihi promeren- 
damfeipfumimpertiverit 1 Quid 
Paterdenegabit Filio , qui obe- 
diens ei factus ufque ad mortem. 
mortem autem crucis? Quid 
Pater denegabit Filio , qui *&T§«a¥ 
a Fiiio prseftkum jamante ac- 
ceptavit? Accufent me peccata 
mea^ in hcc interceflbre ccnfido-: 
major 



Meditationes Sacr& , 3 7 
major eft, qui excufat,quam qui 
accufat. Terreat me imbecilli- 
tas mea; in ipfius virtute glorior. 
Accuiet me Satanas; modo excu- 
fetme Mediator i Accufet me 
ccelum 8c terra , & iniquirates 
mcse reum me peragant ; fufiicit 
mihi, quod pro me cceli & terras 
crcator,&ipfaIuftitia depreca- 
tur. SufRcit mihi ad meritu, fcire 
quod non fufficiatmeritum. Suf- 
ficiat mihi,eum habere propitiu, 
cuifoli peccavi.quicquidille non 
imputare decreverit , fic erit, 
cmafi non fuerit. Neque me mo- 
\et,quod peccatamea& gravia, 
&c varia, & faepius iterata:Nifi e- 
nimpcccatisonerarcr , juftitiam 
iilius non defiderarein : nifi mor- 
bumjiaberem, Mcdiciopcm non 
implorarem. Ipfe Mcdicus eft, 
ipie Salvator, ipfe Iuftitia eft;fei- 
pfum negare non poteft : Ego ae- 
grotus,ego damnatus,ego pecca- 
tor;meipfum negare non poiium. 
Miierere mci, o^Mcdice, 6 Salva- 
tor, 6 Iuftitia; Amen. 



MEDI- 



> L 



3 & lohanriisGerbai», 

MEDITATIO I v 

De amand&- folo Deo. 
Domino junraris amore. 
T, R - , | ; te ,fideli s arntn-*. i 
J- / illudfunwmimbonuiiv^quo 
omniabona , fine qu^ nullurr a- 
liud verum bonum. Nulla creatu- 
ravoluntatem noftram exfatiare 
poteft, quia nulla creatura perfe- 
crum bonum obtinet , fedtantum 
participatum. Rivulus quidem , 
boni a divinitate ad eam traduci- 
tur , fed fons in Deofemper ma- 
net : Quare ergo fonte reli&o ri- 
vnlas confe&ari velimus ? Omne 
bonum in creaturis eft imago 
qusedaperfe&iilliusboni , quod 
in Deo , imo quod ipfe Deus eft: 

EQuare ergo arrepta imagine i- 
iam rem deferere velimusrColu- 
a ex Arca Nohae non poterat in 
aquarum volubilitate invenircu- 
bi reqaiefceret pes ejus : Ita ani- 
ma noftra in omnium rerum fub- 
lunarium numero non poteft 
quicquam invenire, quod defide- 
rium ejus plene impleat , propter 
fummam earum inconftantiam 8c 
fragilitatem. Annon fibi ipfi inju- 
riam 



J&tditaticnes Saer* . 3 9 

riamfacit, qui infra dignitatera 
fuafn aliquid arrrat? Iam vcro ani- 
ma noftra om,," m s creaturisno- 
bilior, quia Dei pafTione & mor- 
te redemra:Qivare ergo creaturas 
~~~°vJk? Aimonid " ri, 

in ^uamevey-ri^M-n Deus , ccn- 
tiiariii' Quicquid amamus, id vel 
propter potentiam , vel propter 
lapienriam , vel propter pulcritu- 
dineamamus: Quid vero Deo po- 
tentius, quid Deo fapientius,quid 
Deo pulcrius ? omnis Regum 
mundanorum potentia ab eo Sc 
io.b eo: omnis hominum fapientia 
ad divina collara,ftultitia eft:om- 
niscreaturarum pulcritudo ad di- 
vinam collata,deformitaseft. Si 
potentiifimus Rex quifpiam cum 
tenuis fortis ac conditionis virgi- 
neper intemuncios de conjugio / 
ageret,annon ftolide ageretilla 
virgo,(i prajtermifTo Rcge poten- 
tiifimo, egenisveliradhjerere in- 
ternunciis , & Regis miniftris? 
SicDeusper omnem illamcrea- 
turarum pulcrirudinem nos ad fc 
vocare , ad fui amorem excitare 
voluit • quare ergo anima noftra, 
quam fponfus Chriftus expetit, 
creaturis velutinternunciis nujus 
fpiri- 



■j. 



40 lohamu Gerhtwdi 

fpirituaHs conjugii adh^retrlpfas 
creatura* clamar,Quar'e nobis ad- 
haerefcitis ? quare innobisfinem 
deliderii veftri ponitis?non poflu- 
mus appetitumvcftrum exfatiare. 
ad utriufque noftriim Creatorem 
accedire.A creaturis nullus.amor 
reciprocus fperandus, a creaturis 
etiam nullus amor erga nos coe- 
pit:fed Deus^qui eft ipfa charitas, 
amantem fe non poteft non ama- 
rejquinimo amorcfuo omniade- 
iideria noftra ot omnem amo- 
remnoftrumpraevenit : Quantum 
ergo diligendus,qui prior tantum 
nos dil8xit?Dilexitnos,cum non- 
dum eiTemus:nam dile&ionis di- 
vinaseft, quod in hunc mundum 
natifumus. Dilexit ,cuminimici 
effemus:nam mifericordiae & di- 
ledtionis divinas eft,quod Filium 
Redemtorem miferit. Dilexit, 
cum in peccata prolapfi eramus: 
nam dileclionis divinae eft , quod 
non cotinuo^fi delinquimus.mor- 
ti nos tradit^, fed converfione no- 
ftram expe€tat : dile&ionis divi- 
nae eft, quod praeter noftrum me- 
ritum , imo contra meritum,ad 
cceleftia nos traducit palatia.Sine 
amore Dei nunquam ad faluta- 
rem 



Medttattenet Sacta. 41 
rem ejus cognitionem pervenies: 
iine amore Dei omnisfcientiain- 
nutilis,imo noxia.Quarecharitas 
excedit omnium myfteriorum 
notitiam ? Quia haec etiam in dia- 
bolis, illa non nifi in piis. Quare 
diabolus infelicilfimus ? Quia 
fummum bonum amare nequit. 
Quare Deus contra feliciifimus 
& beatiifimus?Quiaomniaamat, 
delectatur in ommbus openbus 
fuis. Quare amor Dei in hac vita 
perfe&us non eft ? Quiatantuni 
ailigimus,quatum cognofcimus. 
lam vero in hac vita ex parte fo- 
lum cognofcimus & in amigma- 
te. In asterna vita perfe&e beati 
erimus , quia perfe&e amabimus 
Deum : perfecle amabimus,quia 
perfe&e cognofcemus. Nemo 
poterit fpe habere perfe&i amo- 
ris divini in futuro leculo , qui iu 
hoc nonincipitDeum amare : re- 
gnum Dei in corde hominis 111 
nac vita incipere debet,aliasnon 
confummabitur in tutura. Sine a- 
more Dei nulium eft astemae vitas 
defiderium ,quomodoergoillius 
fummi boni particeps erit qui 110 
amat ? quinonquasrit ? qui nou 
defiderat, ? Qualis amor tuus,ta- 
D lis 



42 lehannisGerhardi. 

lisipfees ,quia amor tuus tein 
fe tranfmutat: Amor eft fummum 
vinculum , quia amans & res a- 
mata fiunt unum . Quid Deum j u- 
ftiffimum 6Y peccatores perditos, 
quid haec a ie invicem in infini- 
tum diftantia conjunxit ? Amor 
infinit-us.Ne tamen juftitia Dei Ia- 
befa&aretur , interceflit precium 
Chrifti infinitum. Quid adhuc 
Deum creatoreSc ammamfide- 
lem creatam,res infinite diftates, 
conjungit? Amor. In vita ffiterna 
fummo gisjdu jungemur Deo. 
quarefquia fummo gradu amabi- 
mus.Amorunit& tranfmutat : Si 
carnaliadiligis ,carnalis es : Si 
mundum amas,mundanus efficie- 
ris. Iam vero caro & fanguis non 
poffidebit regnuDei.SiDeum & 
divina diligis , efficieris divinus. 
AmorDeieftcurrus Elieafcende- 
tis in ccelum: Aroor Dei jucundi- 
tas eft mentis , Paradifus aniraae, 
excludit mundu ,vincit,Diabolu 
claudit infernum , aperitccelum. 
AmorDeieftilludficrillum , quo 
Deuselectos & credentes obfi- 
gnat: nullii Deus in judicio extre- 
mo agnofcetpro fuo,qni non hoc 
figiil© ebfignatus. Etenim ipfa /i- 



Mtlttttuntt S.tcri. 4} 

des^, tr tis no- 

.!a,vcra ik~ cit.mli pei ca- 
riratem 

fnies nili fit hrm.i riducia : non cft 
hMucia : n a^no- 

icitur benchcium,proqiA 
gunturgratiaMion agimus ci gra- 
tias,qucm non amamus. v 
vcra tua fidcs efr,amiofcetChrilti 
Rcdcmtoris bcnchcium 
_;ratiasaget : prar: 
Scamabit. Amor Dcteft vira & 
rccjuics animae nolrrac:Rccedentc 
anima per morrcm , intcrit vita 
corporis i rcccdctc Dcoabanima 
pcr pcccara , inrcrit viraanima?. 
Viculim Dcus habirat pcr ridcm 
in cordibus no(tris,habirat pcr a- 
morcm in anima noltra,quia cha- 

\ 1 dirYunditur in cordibus 
:m pcr Spiritum 
Nulla animar tranquillitas aWq; 
amorcDei. Mundus & Satanas 
maximaillius perrurbati 
autcm fumma animas requics. 
Nullacft paxconfcientiae . nifi in 
iis,quir 

amor,nifi in iis,qui hliali 
^rga DcumafTcdi 
rur crgo in nobis amor noitri , a- 
mor mundi,amor crcaturarum,ut 

D 2 v 



44 lohannU Gerhardi 

vivat in nobis amor Dei, qui inci- 
piat in hoc fecuio , ut perficiatur 
m futuro. 

MEDITATIO X. 

De noftri cum Deo reconci- 

liatione. 

Solvit mea debita Chriftus. 

VEre Ianguores noftrosChri- 
ftus tulit , & dolores noftros 
ipfe portavit. O Dominelefu, 
quod in nobis meretur aeternas 
pcenas,illud in te traftulifti;onus, 
quod ad infernum ufque nos de- 
preffurum erat, in te recepifti: 
Vulneratus espropteriniquitates 
noftras ; attritus propter fcelera 
noftra : Tuo livore fanati fumus; 
pofuitDominus in te iniquitates 
omnium noftriim.Mirabilis omni- 
no commutatio : Transfers in te 
peccata noftrajSc donas tuam ju- 
ftitiam;mortem nobis debitam ti- 
bi irrogas , & donas nobis vitam. 
Nonigiturjam poflum ullo mo- 
do dubitare de tua gratia,aut de- 
fperare propter mea peccata. 
Quod in nobis pefiimum , in te 
tranftulifti: quod op.timum in no- 
bis ; & tuum opus, videlicetcor- 
pus 



Meditationes Sacra. 4f 
pus 5c anirnam , quomodo defpi- 
cies ? Nonderelinques animam 
meam in inferno, neque dabis, ut 
fancfcus tuusvideat corruptione. 
Vere enim fanctus eft , cujuspec- 
cataabolitaatque ablata ; Beatus 
cui remiiTae funt iniquitates , cui 
Dominus non imputat peccata. 
Quomodo peccata noftraimpu- 
tare nobis poteritDominus, cum 
imputaverit ea alreri?Propter fce- 
lus populi fui Filium percufllt 
dilec~tifrimu. Ipfe ergo in fcientia 
fui juftificabit multos,8c iniquita- 
tes eoru ipfe portabit. Quomodo 
juftificabit fuos ? A'udi anima, Sc 
attede:Iuftificabit eos a in fcientia, 
ideft, falutaridivine milericor- 
dia» & gratiae in Chnfto agnitio- 
nc, ac firma per fidem apprehen- 
(ione.H^c eft vita §terna,ut agno- 
fcant te folum verum Deum & 
quem mififti Filium tuum Iefum 
Chriftum: ac proindefi confiteris 
cre tuo Dominum Iefum , 8c in 
cordetuo credideris , quod Deus 
illum fufcitavit a mortuis ,falvus 
eris. Apprehendit autem fides 
Chriftifatisfa&ionem^iniquitates 
enim fuoru ipfe portavit , peccata 
multorum tulir, Sc pro tranfgref- 
D 3 fo^ 



46 lohannis Gerhardi 

foribus rogavit. Vere euim pau- 
cos habuirfet , juftos nifi peccato- 
res mifericorditer recepiffet.pau- 
cos , 6 Iefu, haberes]uftos,nifi 
peccataremitteresinjuftis. Quo- 
modo igiturfevero judicio pec- 
cata poenitentium judicabit Chr^ 
ftus,que in fe recepit ? Quomodo 
damnabit reum peccatorem, cum 
ipfe factus fit peccatum ? Iudica- 
bit illos, quos amicos fuos vocat? 
Iudicabit illos , pro quibus roga- 
vit ? Iudicabit illos, pro quibus 
mortuus ? Erige te,anima mea,8c 
peccatorum tuorum oblivifcere. 
quia oblituseoruDominus.Quem 
times-peccatorum vindicem , nifi 
Dominum,qui pro peccatis fatis- 
«fecitipfe? Quod fi aliquis alius 
pro peccatis meis a&rpav perfolvif- 
fet, utique adhuc dubitare pofse, 
an etiam fatisfactionem illam ac- 
ceptare velit juftus Iudex : Quod 
fi nomo aut Angelus aliquis pro 
me fatisfecifTet , utique dubiu ef- 
fet, an fufficiens fit redemtionis 
preciu: jam vero nullus relinqui- 
tur dubitationi locus. Quomodo 
non accipiet precium , quod per- 
folvit ipfe?Quomodo non fit iuffi- 
ciens,quod ab ipfo Deo?Quid ad- 
huc 



MeditationesSacra. 47 
hucconturbafis , animamea 2 V- 
niverf^ vi£ Domini, mifericordia 
& veritas : Iuftus etiam Domi- 
nus , 8c juftum iplius judicium. 
Quid conturbaris, anima? Erigat 
te divina mifericordia,erigatetia 
divina juftitia. Qiiod li enim ju- 
ftus Deus eft , utique pro dilecto 
unico duplex non exiget preciu. 
Propter peccata noftra percuflit 
Filium; quomodo propter eadem 
nosfervos percutiet? Quomodo 
peccata in Filio punita in nobis 
quocjue puniet?Veritasetiam Do- 
mini non labefaCtabitur in aeter- 
nii. Nolomortem peccatoris,fed 
ut convertatur & vivat , clamat 
Deus nofter.Venite ad me,qui la- 
boratis & onerati eftis,8c ego re- 
ficiam vos,exclamat Salvator no- 
fter. Num mendacii arguemus 
Dominum,8c peccatorum noftro- 
rum pondere mifericordiam ip- 
lius deprimere conabimur ? Men- 
dacii arguere Dominum,8c mife- 
ricordiam ipfius negare,majus eft 
peccatum , quam omnia totius 
mundi peccata. unde etiamplus 
peccavit Iudasdefperando,quam 
Iudaei Chriftum crucifigendo. 
Quin potius ubi abundavit deli- 
D 4 ftunj 






48 hhannu Gerhardi 

&um ,il>j quoqueabundavitgra- 
tia. quae peccatorum noftrorum 
lanci inrlnitis modis praeponde- 
rat: Peccata enim hominum funt, 
fcdgratiaDeieft.-peccata tempo- 
ralia; gratia autem Domininoftri 
ab aeterno in aeternum.Pro pecca- 
tis fatisfa&um, gratia Dei Chrifti 
morte reparata , & in aeternum 
itabilita;ad quam confugio devo- 
tus & fupplex. 

MEDITATIO XI. 

De fatisfa&ione pro peccatis 

noftris. 

Jtttrs Chrifti vita piorum. 

VEnite ad me,qui laboratis & 
onerati eftis , ego reficiam 
vos:Verba^funt Salvatoris noftri. 
Vere,DominiIefu ,oneratusfum 
tfimis , & fub peccati ponderein- 
gemifco, fed ad te fonte aquae vi- 
vae propero. Veniad me,Domine 
Iefu,ut poffim venire ad te.Venio 
ad te Domine , quia prius venifti 
ad me. Venioadte,DomineIefu, 
6c anxie te defidero, neque enim 
in me quicquam boni invenio, 
Quod fiin me aliquid boni inve- 
iurem,uon tam anxie te defidera- 
rem. 



lUiit&Uones Sacrd. 49 

rcm.Vere,domine Iefu,laboro & 
©neratus fum. Neque cuiquam 
fanClorum ttiorfi , vcl etiam pec- 
catorii poenitentium,meconferrc 
polfem,nififorte latroniin cruce. 
Mifereremei, Domine, cjuimi- 
fertus es latronis in cruce. Perdi- 
tevixi, in peccatisvixi , fed pie 
mori,fed in juftitiamori defidero. 
Pietasautem &juftitia procula 
corde meo , ideoq ; ad tua pietate 
& juftitiamconfugio. Subveniat 
mihi, domineIefu,animatua,qua 
pofuifti in ■rrfevrpw pro multis. 
Subveniatmihi fandiilimumtuu 
corpus,flagellis, fputis colaphis, 
& ipinis pro me am , i&um,& cru- 
cis patibulo affixum. Subveniat 
mihi,6 Iefu, facrofactus tuus fan- 
guis e patientis & morientisla- 
tere errufus,qui ab omnibus pec- 
catis nos emundat. Subveniat mi- 
hi ianCT-iflimatuadivinitas , quas 
hurcanam naturam in paflionefu- 
ftinuitj& qua requiefcente neque 
fe exerente peraCtum eft. adoran- 
dum redemtionis meae myfte- 
rium : &quacfan&2 tuazpaliioni 
infinitumrobur ac pondus addi- 
dit ,itautDeus fuofanguine me 
auferurafibiacquifiverit, Subve- 
D S ^ anc 



$o lohannu Gerhardi 
niant mihi tua vulnera , in quibus 
omnismea medicina. Subveniat 
fan&iffima tuapalfio, Subveniat 
tuum meritum , ultimum meum 
refugium,& adverius peccatare- 
mediu.Quod enim pafius es,hbc 
mihi paffus es. Quod igitnr me- 
reris , itidem mihi Scindignitati 
me^promereris Commendat igi- 
turcharitatem mamDeus in no- 
bis,&teftimonio,omnium homi- 
num,imo Angelorum intellc&um 
exfuperante , eam comprobat, 
quodChriftuspronobis mortuus, 
cum adhuc effemus peccatores 
& inimici Dei. Quis non admire- 
tur? Quis no obftupefcat?A nemi- 
ne rogatus , imo ab hominibus o- 
dio habitus pro peccatoribus Sc 
hoftibus fuis mifericordiffimus 
Dei filius deprecatur , neque fo- 
lum deprecatur,fed etiam divinae 
juftitie fatisfactionem praeftatma- 
tivitate pauperrima,vita fan&iffi- 
ma, pafllone acerbiffima, morte 
crudeliffima. O Domine Iefu,qui 
pro me deprecatus, paffus, atque 
mortuus , antequam meritum Sc 
paffionem tuam defiderarem, aut 
precibus ad \vrfov perfolvendum 
tefollicitarem,quomodo me pro- 
jice- 



Meditdtiones Sdcr*. f I 

jicerca fucic tua poteris?Quomo- 
do fructum fanctilfime; tuaepai- 
fionis dcnegabis, poftquam ex 
profundis jam ad tc clamo,& fru- 
ctum mcnti tui Jacrymis atque 
gemitibusexpofco ? Inimicus c- 
ram pcr naturam. quando pro me 
mortuuscs, fachis iiim amicus, 
frater ? & tilius,per grariam Exau- 
divifti inimicum nondum te de- 
precantcnv,quomodo defpicies a- 
micum tuum cum lacrymis & 
precibus ad te accedentem ? Vc- 
nientemadte non ejicies foras, 
quia fermo tuus vcritas eft.Locu- 
tus cs nobis in fpiritu Sc verirate, 
& verba vita a:ternae a te acccpi- 
mus.Attende atq; crige te, anima 
mea.antea eramus peccatores per 
naturanvjam vero juiti per gra- 
riam. antea eramusinimici, jam 
vcrc amiciatque propinqui.antea 
fublidiu noftrumin morte Chri- 
fti ; jam vero in ipiius etiam vita; 
anreaeramus mortui inpeccatis 
noftris ; jam vero vivincati in 
Chrifto. O nimiam Dci charitate, 
quadilcxitnoslO abundantesdi- 
viriasdivinac gratiae,quanoscon- 
fidere fecit in cceleftibus ! O vi- 
icera nuieiicordise Dei noftri , in 
qui- 



£2 UhannuGerhardt 

quibus nos vilitavit Oriensex al- 
tolQuod fi Chrifti mors juftitiam 
& vitam nobis attulit?quid ipfius 
vita poterit? Si Salvaror precium 
Patri perfolvit moriens ; quid fa- 
ciet vivus , & pro nobis interce- 
dens ? Vivit enim 6c habitat in 
corde noftro Chriftus,modo vivat 
atque vigeat in eo fanttiilimiip- 
fius meriti recordatio. Traheme 
Domine Iefu, ut poffideam in rei 
veritate quod hic expecto in fpei 
firmitate. Sit tecum quaefo mini- 
fter tuus, & videatclaritatem, 
quam dedittibiPater ; inhabitet 
manfionem , quam paraftiillic in 
domopatris tui. Beati quihabi- 
tant in domo tua,Domine; lauda- 
feunt te in feculum feculi. 

MEDITATIO XII. 

De natura ac proprietatibus 
verae fidei. 

Vtva eft & vittrix ; fi med» 
verafides. 

ODile&a anima , fidei virtu- 
tem confidera , & Deo fidei 
datoriunico gratias age. Fides 
unica Salvatori noftro viciflim 
nos iuferit , ut veluti palmites ex 
vitc 



MedttationesSiicrd. e 3 

vire fuccu, ira OOS cx ipfo viram, 
juftitiam, & falutem hauriamus. 

I Adamus graua Dci , oC 
imasMiicm divinam amiiir lua in- 
crcduhrarc , fed vicilfim in ^ra- 
tiam recipimur , & ima*:o Dciin 
nobis retormari incipirhdc. Pcr 
fidem Chriftus,nofter emcitur,& 
ifl nobis habitat; ubi aurcm Chri- 
ftus, ibi gratia Dei ; ubi gratia 
Dci , ibi tia»reditas vitx ^rcrnae. 
Fide Abcl majorcm hoftiamob- 
tulit Dco,quam Cain;ita ipiritua* 
lcs hoftias offcrimus Dco pcr fi- 
dcm , fruchim fcilicetlabiorum 
r.oftrorum. Fide Hcnoch tranila- 

. i:a fides ex confortio hu- 
mano in iocietarem cceleftem 
nostransfert , etiamnum inhac 
vira. Iam enim Chriftus in nobis 
habitat , jaminnobis cft vira ae- 
terna fed ablcondira. Fide Noa 
arcam apparavit : Ita fide in^re- 
dimur Ecclefiam , in qua animae 
fervanrur , rcliquis omnibus in 
vafto mundi pela^o percuntibus. 
Fide Abraham terram idololarri- 
cam relinquebat: Itaride eximus 
ex mundo , parentes , fratres , & 
co >natosrclinquentes, & Chrifti 
vocamis verbo adharentcs. Fidc 
pcrc- 



5"4 lohannu Gerhardi 
peregrinatus eft, & expe&avit 
terram promiflam:Ita 6c nos fide 
expe&amus cceleftem Hierofoly- 
mam , quamDeusinccelispras- 
paravit. advense fumus & pere- 
grini in hoc mundo, ad cceleftem 
patriam fide afpirantes.Fide con- 
cepit Sara in fenecfcute filium 
Ifaac : Ita & nosfpiritualiter e- 
mortui accipimus virtutem,Chri- 
ftum fpiritualiter concipiendi. Vt 
enim Chriftus in fan&is Marias 
Virginis vifceribus femel conce- 
ptus: ita quotidie in fideli anima, 
quae fe puram confervat a mun- 
danis congrerlibus , fpiritualiter 
nafcitur. Fide obtulit Abraham 
Ifaac: ita & nos propriam volun- 
tatem,dilec"tum animae filium, fi- 
de Ipiritualiter mactamus Scfa- 
crihcamus : Qui enim Chriftum 
iequi defiderat , femetipfum ab- 
negare debet; id eft, propria» vo- 
luntati , proprio honori , prbprio 
amorirenunciare. Fideliaacbe- 
nedicit Iacob : ita fide participes 
reddimur omnium divinarum 
benedidionum : Nam in femine 
Abrahae, id eft, in Chrifto, omnes 
gentes benedicuntur. Fide pro- 
phetavit Iofeph de exitu Ifraeli- 
tarum 



tarumcx/H^\ ofTibus 

iiiismandavit ; ita h\]c expecta- 
mus cx hac lpirituali £sTptO« 
lcilicct nmndo . cxitum , ec bci- 
tamcorporisrclurrectionem. Vi- 

vS pcr trcs menic* ierva- 
tus cil : ita nos a Satanxtyranni- 

I abicondit,donec tandcm 
inregale Dci palatium adduca- 
mur, 6v in Rcges fpirituales ado • 
ptcmur. Fide Molesclcgitcala- 
mitatumpopuli iui particepsefle 
potius , quam in £gypri gloria 
viverc : lta ridcs excitat in iiobis 
contcmtum gIoriae,honoris,divi- 
tiarum , cv voluptatum hujusfe- 
culi^&defiderium ccelcftis regni^ 
Fide eligimus potiusignominia 
Chrifti , quam theiauros hujus fe- 
culi. Fide reliquit Moyfes./Egy- 
ptum, nec metucbat Regisiram : 
Sic fides nos animat & confirmar, 
nc minisTyrannoru hujus mundi 
tcrrcamur , fcd forti &con(taiui 
animo Dco vocanti obcdiamus. 
Fide celebravitllracl Pafcha : ita 
& nos Paicha celebramus hdc ; 
Pafcha noltrum immolatus eft 
Chriitus.cujuscaro verc eft cibus, 
cvcujus fanguis vere eft porus. 
Fidc Ifraelitx tranfierut pcr ma- 



5 6 lchannU Gerhardi 

re rubrum ; ita fide pertranfimus 
mare hujus feculi. Fide concide- 
runt muri Hierichuntos : Ita fide 
deftruimus omnes munitiones 
Satanae. Fide Rahab fervara eft : 
Ita in illa univerfali hujus mundi 
panoletria fide fervabimur ab in- 
teritu.Fide Patres devicerunt re- 
.gna,leonum ora obturarunt,ignis 
vim exftinxerunt : Ita & nos fide 
regnum Satan§ deftruimus,infer- 
nalis leonis infidias Scfurorem 
evadimus , & ab ignis infernalis 
ardore liberamur. Fides autem 
non eft nuda opinio 6c profeffio, 
fed viva & efficax Chrifti in Eu- 
angelio propofitiapprehenfio,eft 
pleniflima de gratia Dei perfua- 
ho, fiducialis cordis noftri quies, 

6 pax in Chrifti merito recum- 
bens. Nafcitur haec fides ex verbi 
divini femine. Nam fides 8c Spi- 
ritus unum funt ; verbum autem 
Spiritus fandi vehiculum : Fru- 
ctus fequitur naturam fui femi- 
nis;fides divinus frudus eft^ergo 
Sc femen divinum adefTe opor- 
tet , fcilicet verbum. Sicut in 
creatione lux oriebatur ex verbo 
Dei; nam dixit Deus, Et fa&a eft 
lux : Ita lux fidei orkur ex luce 

verbi 



MeditdtionesSAcrA. f} 
rerbi divini: In lumine tuo vidc- 
bimus lumcn ait Ffalres. Cum fi- 
des nos Chriftoconjungat , nos 
cum Chrifto uniat,ideo etiam cft 
in nobis matcr omnium virtu- 
tum : Vbi tidcs, ibi Chriftus ; ubi 
Chriftus . ibi fancta vita ; fcilicct 
vera humilitas,vera manfuetudo, 
vera dile&io : Chriftus & Spiri- 
tusfandus nondivcllunrur : Vbi 
Spiritus fanctus ibi vera fan&i- 
tas. Ergo ubi non cft vita fancta, 
non eftfan&ificans Spiritus : ubi 
non eft Spirirus,ibi nec Chriftus: 
ubi non eft Chriftus, ibi ncc vcra 
fides. Qiiicunque palmes non 
haurit vitam &luccum cx vite, 
non judicandus eft cum vite con- 
junclus : ita nondum per fidem 
Chrifto fumus conjunc"ti, nili vi- 
tam & fuccum ex ipfo trahamus. 
Fides eft quedam lpiritualis lux; 
cordaenimilluminanturfide: er- 
go fpargit radios bonorum ope« 
rum; nbi vcro non iunt radii lpi- 
ritualis vitae , ibi etiam nondum 
eft vera lux fidei. Opera mala 
funtopera tenebrarum ; fides au- 
tem lux cft.qua» vero focietas lu- 
ci cum tenebrisiOpera mala funt 
fem€n Satan*: fules eftfemen 
E Chri- 



58 Uhannis Gerhardi 

Chrifti.quae vero focietas Chrrfto 
cum Satana ? Fide purificantur 
corda. quomodo vero poteft efle 
interna puritas cordis, ubi impu- 
ra verba 8c impura opera exte- 
rius apparent ? Fides eft yi&oria 
noftra. quomodo ergo ibi poteft 
effe vera fides , ubi caro vincit 
Spiritum , 8c captivum quafi du- 
cit?Per fidem habemus Chriftum, 
8c in Chrifto vitam aeternam: fed 
nullus impoenitens & m peccatis 
perfeveras vite aetern^particeps. 
quomodo ergo Chrifti?quomodo 
ndei?Accede in nobis,6 pie Chri- 
fte,verse fidei lucem^ut per fidem 
confequamur asternam falutem. 

MEDITATIO XIII. 

De fpirituali conjugio Chrifti 8c 
animse. 

lAmmarumjponfus lefat. 

DEfponfabo te mihi in fempi- 
ternum , dicit Chriftus ad fi- 
delem animam. Chriftus nuptiis 
in Cana Galilaese celebratisin- 
tereffe voluit,ut oftenderet,quod 
ad nuptias fpirituales in mun- 
dum venerit. Gaudens gaude in 
Domino,& exulu, fidelis anima, 
ia 



Medttationes Sacra. . \ > 
in Deo tuo , qui induit te vefti- 
mentis falutis , & indumento ju- 
ftitiae circumdatte, tariqua fpon- 
famornatam monilibus. Gaude 
propter iponii honorem , gaude 
propter fponfi decorem , gaude 
propter fponfi amorem.Honor il- 
lius maximus : eft enira yerus 
Deus in fecula benedi&us: Qua- 
taergodignitashujus creaturae, 
fidelisfcil cetanimae , quodipfe 
Creator eam fibi vultdelponfare? 
Decor ipfius maximus ; eft enim 
fpeciofus forma prae filiis homi- 
Dum; fiquidem videbant gloriam 
ejus, gloriam quafi unigenitia 
Patre^fplendebatfacies ejusficut 
SoI,veftimenta eratficutnix:dif- 
fufa etia eft gratia in labiis ejus, 
gloria 8c honore eft coronatus : 
Quantae ergo eft mifericordia?, 
quod {umma illa pulchritudo a- 
nimam peccatorum maculis de- 
formatam in fponfam non dedi- 
gnatur fibi eligere ? Summa ex 
parte fponfi majeftas ; fumma ex 
parte fponfae infirmitas : fumma 
ex parte fponfi venuftas ; fumma 
ex parte lponfa» deformitas : Sc 
tamen major adhuc amorfponfi 
erga fponfara, quam fponfaz erga 
E 2 hono- 



6*0 lohdnnisGerhardi 

honoratiflimum & pukerrimum 
illumfponfum.Vide amoremim- 
menfum tuifponfi , 6 fidelis ani- 
ma: amor e ccelo ad terram eum 
traxit,adcolumnam ligavit,cruci 
affixit,fepulcro claufit,ad inferos 
attraxit. Quis fecit hasc omnia, 
nifi amor erga fponfam ? Sed cor 
noftrum faxo Scplumbogravius; 
quod tantiamoris vinculum non 
trahit furfum in ccelum , ex quo 
prius traxic Deum ad homines. 
Nudaeratfponfa, necpoteratad 
regale cceleftis regni palatium 
ita nuda imroduci: Ipfe induit 
eam veftimentis falutis Scjufti- 
tia». Cum in fordida peccatorum 
tunica 8c turpiflimo iniquitatis 
panno involuta jaceret,deditilli, 
ut cooperiret fe byffino fplendeti 
&candido.byn r inum,juftificatio- 
nes funt fan&orum: veftis illa eft 
juftitia morte & paffione ipfius 
iponfi parta. Laborabat Iacob 
quatuordecim annis , utRache- 
lem obtineretfponfam : Chriftus 
per triginta quatuor fere annos 
fuftinuitfamem,fitim,frigus,pau- 
pertatem,ignoninias, contume- 
iias,vincula,flagella,fellisamari- 
tudinem, mcuexn, crucem, ut fi- 
deleni 



Medft&tionesSaeri. 6t 

delemanimam_ fibi parmre & ac- 

3oirere poflctfponlam. Defcen- 
ebat Samibn, ^c exPhiliftatis 
exitio adjodicatis pppalis iibi 
fooniamqacn iitDci 

Filius, 8c fponfamlibieL 
damnatis Sc anernae mortiaddi- 
cbis heminibas. Inimicum erat 
fponfegenus cceleftiParri; fcd 
ipfe illul peracerbiiUmam paf- 
iionem Patrireco.iciliavit. Con- 
culcata erat foonla in fanguine 
fuo,prcjecta fuper faciem terra»: 
fed ipfe eam lavitbaptifmi aqua, 
cx lavacro mundavit lancli.fr.no: 
..vit fponfa? fa nguine pro- 
) languine,quia FiliiDei 
languis emuniat ab omnibus 
peccatis. Sordida 8c deformis e- 
rat fponfa ; fed ipfe eam unxit 
oleo,mifericordia lcilicet &gra- 
tia. Non erat honoritice veftita 
fobnfa ; fed ipfe dedit ei armillas 
ec inaures , ornavit eam virtuti- 
bas & variis Spiritus hnt\i mu- 
ncribus. Pauperrima eratfponfa, 
& quod arrhae loco daret , non 
habebat ; ideo reliquit ei arrham 
Spiritus, & arrham carnis ab ea- 
dem accepit , & in ccelum addu- 
xit.Famelka erat fponfajfed ipfe 
E 3 fimi- ■ 



62 Tohannii Gerhardi 

fimilam & mel & oleum dedit ei 
ad comedendum ; carne & fan- 
guine proprio eam pafcit ad vi- 
tam aeternam. Immorigera eft 
fponfa,& faepe fidem conjugalem 
frangit,fornicatur cum mundo & 
Diabolo ; fed ex immenfo amore 
in gratiam viciffim eam recipit 
Sponfus, quoties in vera conver- 
fione ad eum revertitur.Agnofce, 
6 fidelis anima : tot ac tanta infi- 
niti amorisindicia: Ama,6 fidelis 
anima , amorem illius 3 qui ex a- 
more tui defcendit in uterum vir- 
ginis.Tanto eum amare debemus 
plusnobis ipfis , quanto major 
ipfe eft,qui fe pro nobis tradidit : 
Omnisvita noftra conformis illi 
reddatur, qui ex amore noftri to- 
tum fe nobis conformavit. Ingra- 
tiffimus merito habetur , qui 
amantem fe viciffim nonamat. 
quantum ergo diligendus a no- 
bis is , qui ex amore noftri fuas 
quafi majeftatis oblitus. Felix a- 
nima , qusefpiritualishujus con- 
jugii rinculo Chrifto conjungi- 
tur ; illa omnia Chrifti beneficia 
tuto ac confidenter fibi applicat ; 
quemadmodum alias in conjugio 
corufcat uxorradiis mariti.Parti- 
cipes 



Meditatioms Sacra. 6 $ 
cipes autem reddimur beati 6c 
fpiritualis hujus conjugii fola fi- 
dejficut fcriptum eft:Defpon"fabo 
te mihiinfide. Fides Chrifto tan- 
quam fpirituali viti nos palmites 
inferit, ut vitam & fuccum ex eo 
trahamus.Sc veluti qui in conju- 
gio vivunt,non amplius funt duo, 
fed una caro : ita qui per fidem 
Domino adhaerent , nunt unus 
Spiritus cum eo , quia t>er fidem 
Chriftus habitat in coraibus no- 
ftris,fides illa fi vera eft,per dile- 
6tionem efficax eft. Quemadmo- 
dum in V. T. Sacerdotes ducere 
cogebantur virgines:ita cceleftis 
ille Sacerdos talem fibi virginem 
fpiritualiter copulat , qua» a dia- 
boli , mundi , ac propriae carnis 
coirTplexibus fefe integram ac 
immaculatam fervat. Effice , 6 
Chrifte,nos dignos,ut ad nuptias 
Agni aliquando introducamur : 
Amen. 

MEDITATIO XIV. 

De myfteriis Incarnationis* 
Fulgent cunabula Chrifti. 

ABducamus paulifper animos 
noftros ab nis temporalibus, 
E 4 &my- 



. 



64 lohannit Gerhardi 

3c myfterianativitatisDominicas 
contemplemur.Filius Dei ad nos 
deccelo defcendit, utadoptio- 
nem filiorum confequamur.Deus 
homo fit , ut homo divinae grarias 
& naturas particeps fiat. Ciixa 
mundi veiperam nafci Chriftus 
voluit , ut fignificaret , incarna- 
tionis benencia non praefentem 
hanc,fed aeternam vitam attinge- 
re. Tempore Augufti pacifici na- 
fcivoluit, qui humanum genus 
cum Deo pacificavit. Tempore 
fervitutis Ifraelitic^ nafci voluit, 
quieftverus liberator& vindex 
populi fui* Sub imperio alieni 
Domini nafci voluit,utpote cujus 
regnum non erat de hoc mundo. 
Nafcitur de virgine, utfignificet, 
fe nonconcipiaut nafci , nifiin 
cordibus eorum , qui fpirituales 
virginesfunt , hoceft, quorum 
mentes nec mundo, nec diabolo, 
fed Deo in uno Spiritu adhaerent. 
Nafcitur purus &: fandus, ut im- 
puram & contaminatam nativi- 
tatem noftram fan&ificet. Nafci- 
tur a virgine viro defponfata , in 
matrimonii divinitus inftituti ho- 
norem. Nafcitur inno&is tene- 
bris, qui erat vera lux mundi.te- 
nebras 



McditationesSAcrd, 
nebrasilluminans. Repoi 

CpCj qui ett veium animSE 
nolUae pabulum. Nafcitur inter 
bovem cv afiiiam.uthomincs.qui 
juTnentisperpeccatum alfimilati 
erant, ad priftinam di^nitatem 
rcducat. Nafciturin Betlehem,id 
citjdomopanis > quiuberrimum . 
divinorum benericiorum fecum 
afferebat pabul um.Primogenitus 
eft & unigenitus matris jlue in 
tcrris,qui fecundum divinam na- 
turam cft primogcnitus &Z uni- 
genitus Patri* io ccclis. Naicitur 
paupcr & inops , ut cceleites di- 
vitias nobis comparet. Naicitur 
10 vili pecorum ftabulo , utad 
ccclcftis aulaj nos deducat pala- 
tia. Eca-listantibencrlciimitti- 
tur nuncius , quia ncmointcrris 
illius ma^nitudinem intcllijrc- 
bat. Cceleliiummunsirummento 
etiamcceieftisnunciuscft. Gau- 
dcnt A:i^elorum exercitus, qui 
nos, cb mcarnationem Fiiii Dei, 

:s fux poiiunt ha! 
focios. Paftoribus tantura mira- 
culum prius nunciatur , quia ve- 
rus animarum Paftor venerat, 
perditasoves in viam redu&u- 
rus. Contemtis & ignobilibus 
E c tanti 



66 lohannu Gerhardi 

tanti gaudii materia nunciatur, 
quia nemo ejus particeps fieri 
poteft , qui non in oculis fiiis fibi 
aifplicet.Vigilantibusjuxtagre- 
gem haec nativitas mmciatur , 
quia non illi,qui in peccatis fter- 
tunt , fed qudrum cor ad Deum 
vigilat , tantimuneris participes 
fiunr. Iubilat coeleftis militiae 
Chorus , qui ob primi parentis 
culpam mifere erat contriftatus. 
Claritas Domini &Regisillius 
apparet in coelis, cujus vilitatera 
homines defpiciebant in terris. 
Timorem dimittere jubetAnge- 
lus,quia natus erat is, qui omnis 
timoris cauflas e medio erat fub- 
laturus.Gaudium e ccelo nuncia- 
tur, quianatuseratomnisgaudii 
Author & Dator. Gaudium prae- 
cipitur, quia inimicitia inter Deu 
& homineSjOmnis triftiticj caufa, 
erat remota. Gloria in excelfis 
Deo redditur , quam primus pa- 
rens illicita mandati tranfgref- 
fione rapere voluerat. Vera pax 
hac nativitate parta eft,quia ante 
homines erantDeoinimici,antea 
adverfa ipfis erat propria con- 
fcientia , anteaa femetipfis dirli- 
debantinvicem., Vera pax terris 
eft 



M editattones Sacya . 6j 
eftreddita, quiafuperatusis,qui 
nos captivos detinebat.Adeamus 
bc nos cum paftoribus Chrifti 
pra>fepe,hoc eft, Eccleliam, & in 
fafciis , id eft , Scripturis facris, 
involutum inveniemus huncin- 
fantulum. Confervemus & nos 
cum Maria , fan£ta Domini ma- 
tre, tanti myfteriiverba , dc quo- 
tidiana memoria jugiter ea re- 
colamus. Subfequamur voce no- 
ftra praecinentes Angelos, & me- 
ritas pro tanto benencio agamus 
gratias. Iubilemus 8c laetemur 
cum toto ccelefti exercitu. Si 
enim Angeli tantopere gaudent 
noftri caufla,quantomagisnobis 

faudendum erit ,quibus natus 8c 
atus hic infans ? Sivoces&ju- 
bila tollebant Ifraelitae,cum arca 
fcederis ad illos addueeretur,qu^ 
figura & umbra fuit incarnatio- 
nis Dominicae? quanto magis no- 
bis laetandum , ad quos ipfe Do- 
minus in affumta Carne noftra 
defcendit ? Si Abraham gavifus 
eftxum diem Domini videret, 6c 
in fpecie humana ad tempus af- 
iumta Dominus ipfi appareret, 
guid nobis faciendum erit , cum 
jam. naturam noftra^ perpetuo 



63 Uhannu Gerhardi 
Sc indiffolubili foedere fibi jun- 
xerit? Miremur hic immenfam 
Dei bonitatem,quicum adipfum 
nos adfcendere non poterarous, 
ipfe ad nos defcendere voluit. 
Miremur immenfam Dei poten- 
tiam,qui ex duobus diftatiifimis, 
divina fcilicet & humana natura, 
facere potuitunumconjunCt-ifll- 
mum , ut jam unus idemquefit 
DeusSc homo.Miremurimmenfl 
Dei fapientiam, qui de noftri re- 
demtione modum invenire po- 
tuit,cum necAngeli nec homines 
modum viderent. Infinitumbo- 
numoffenfumeratjinfinitarequi- 
rebatur fatisfa&io: Homo Deum 
offenderat,ab homine requireba- 
tur fatisfa&io : Sed ab homine 
nec infinita prasftari poterat fatif- 
fa&io , nec juftitias divinae fatis- 
fieri poterat fineinrinitoprecio. 
Fa&us igitur Deus homo , ut & 
qui peccaverat,fatisfaceret,Scqui 
infinituserat , inrinitum precium 
perfolveret.Miremur hoc ftupen- 
dum juftitias & mifericordise di- 
vinas temperametum,quod nulla 
creatura antequam Deus manife- 
ftaret,invenire poterat;iiec, poft- 
quamanifeftatum eft, plene per- 
cipere 



JUeLlttdttOiesSacrA. 6$ 
cipere potelt. Mircmur h«c,non 
curiofius rimcmui : introfpicere 
cupiamus , ctfi totum noncapia- 
mus : fateamur potius noftram 
ignorantiam , quam Dei negare 
velimuspotentiam. 

MEDITATIO XV. 

De falutari fructu Incarnationis» 
Sit grata redemito Chrijii. 

ANnunciovobis gaudium ma- 
gnum,dicit io Nativitate Sal- 
vatoris noftri Angclus. Vere ma- 
gnum id eft , & majus quam hu- 
manacapit intelligentia. Maxi- 
mumerat malum , quod fubira 
Dei,fub poreftate diaooli, fub ae- 
terna damnatione captiviteneba- 
mur : majusadhuc erat malum, 
quod maxima illa maIa,veligno- 
rarent,vel negligerent homines > 
Iamvero magnumnobis nuncia- 
tur gaudifi,quia venerat in mun- 
dum, qui nos ab omnibusillis 
malis lioerar. Venit Medicusad 
aej>rotos , rcdemtor adcaptivos, 
aci errantes via , ad mortuos vita, 
ad damnatos falus. Sicut Mofes 
mifTu? a Domino ad populum 
Iiraeliticum efervitutcigyptia- 



7<D hhannu Gerhardi 

ca liberandum : Ita Chriftns a 
Patre miflus ad totum genus hu- 
manum redimendum acaptivi- 
tate diabolica. Sicut columba, 
ficcatispoft diluvium terris,oliv« 
ramufculum ad arcam Noae fere- 
bat : Ita Chriftus in mundum ve- 
nit , ad prajdicandam pacem , & 
generis humani cum Deo recon- 
ciiiationem. Merito ergo la>ta- 
mur, & de mifericordia Dei ma- 
gna concipimus. Qui nos adhuc 
inimicos exiftentes adeo dilexit, 
ut naturam noftram in ar&ifli- 
mum divinitatis complexum af- 
fumere non fuerit dedignatus, 
quidper carnis participationem 
hbiconjun&is denegabit ? Quis 
unquam carnem fuam odio ha- 
buit ? quomodo ergo fumma illa 
& infinita mifericordia nos fua? 
naturae jam participes factos a fe 
repellere poterit? Quis magnitu- 
dinem hujus myfterii cogitatio- 
ne, nedum verbis afTequi poteft ? 
fommaibi fublimitas £cfumma 
vilitas , fumma ibi potentia 8c 
fumma infirmitas,fumrna ibi ma- 
jeftas & lumma fragilitas. Quid 
Deo fublimius & homine vilius ? 
Qtiid Deo potentius & homjne 
iniir. 



MeditAtionesSacrA. 71 
infirmius ? Quid Deo gloriofius 
Scfragilius homine ? Sedfumma 
illa potentia invenit modum , 
quo haec jungerentur , cum fum- 
maillajuftitia talis conjunclio- 
nis neceflltatem requireret. Quis 
magnitudinem etiam hujusmy- 
fteni percipere poteft ? iEquiva- 
lens & infinitum precium requi- 
rebatur pro offenla hominis,quia 
ab infinito bono , fcilicet Deo , 
homo fe averterat. fed quid infi- 
nitoDeo aequivalens efle pote- 
rat? Ipfa igitur infinita juftitia 
quafide fe ipfa fumitfibi aecjui- 
valens precium, ac in carne pati- 
tur Deus Creator , ne creatura; 
caro in aeternum patiatur.Laefum 
erat infinitum bonum, non po- 
terat intercedere nifi infinita» p6- 
teftatis Mediator. Quid autem, 
praeter Deum,infinitum? Ipfe igi- 
tnrDeus fibi reconciliavit mun- 
dura,ipfe Deus fit Mediator, ipfe 
Deusfuofanguine humanumge- 
nus redemit.Quis magnitudinem 
hujHsmyfterii percipere poteft ? 
Offenfus erat fummus Creator, 
nec de placatione & reconcilia- 
tione creatura erat follicita.idera 
qui offenfus erat creaturae, carne 
auTmnca 



J2 lohannUGerhardi 

afTumta fit reconciliator. Defe- 
ruerat homo Deunvatque ad ini- 
rnicum Dei diabolum fe conver- 
terat;led idem qui defertus erat, 
defertorem fuum follicitus in- 
quirit , & ad fe BenignifTime ite- 
rum invitat. RecefTerathomo ab 
infinitoillo bono, Scprolapfus 
eratin infinitum malumjfed idein 
illud infinitum bonum, dato infi- 
nitoredemtionisprecio , abinfi- 
nito illo malo creaturam liberat. 
An non haec infinita mifericordia, 
omnem hominis finitum intelle- 
itum&cogitationemexcedens r 
Gloriofior eft effe&a natura no- 
ftra per Chriftum , quam per A- 
dami peccatum dedecerata fue- 
rat : Plus in Chrifto recepimus, 
quam in Adamo amifimus: Abun- 
daverat peccatu , fed fuperabun- 
davit dmna gratia. Perdidimus 
in Adamo innocentiam;inChrifto 
recepimus plenam juftitiam. Mi- 
rentur alii divinam potentiam; 
magis adhuc miranda eft divina 
beneficentia: Quamvisin Deo #- 
qualis fit potentia & mifericor- 
dia, utraquefcilicetinfinita. Mi- 
rentur alii creationem; mihi ma* 
gis libet mirari redemtionem 4 



Mediutienes S&cr* . J ] 
quamvisoc crcatio 6c redemtio 
iit infinim virrutis a&io. Magnu 
cft,hommem nihilquicquam me. 
ritum , quippe nondum cxilten- 
tcm,crearei majus adhuceflevi- 
detur , hominem malemeritum 
ere , ocdebiti fatistactio- 
ncm infe recipere. Mirabileeft, 
quod caro noltra & oflanoftra 
i Deo nobis fint formata ; mira- 
bilius adhuc eft , quodipfe Deus 
caro de carne noftra, & os de of- 
fibus noftris fieri voluit.O anima 
.to grataDeo tuo ; quite 
creavit , cum nondum efles ; qui 
te redemit , cum perpeccatum 
damnata efles; qui tibi per ftdem 
Chrifto adha?renti cceleftia prae- 
paravitgaudia. 

MEDITATIO XVI. 

Dc fpiriruali piorum refeftione* - 

gutd Deus eft amrru ? lux, 

medtctnayCtiui. 

MAgnumbenijrniuimus Deus 
ivir convivium ; fed fa- 
melica corda aJ illud afTerenda 
funt. Non percipitccelcftis con- 
vivii fuavitatem, qui non guftat : 
non guitat,qui no cfiuit, Xji Chri- 
F Itiir 



24 lohdnnU Gerhatdi 

ftum credere , eft ad convivium 
ccelefte accedere : Nemo autem 
poteft credere , nifi qui peccatis 
fuis agnitis vere convertitur atq; 
poenitet. Contritio eft animae fpi- 
ritualis efuritio : Fides eft fpiri- 
tualis paftio. Ifraelitis Deus in 
deferto dabat manna,Angelorum 
panem jin hoc convivio Novi Te- 
ftamenti dat Deus coelefte Man- 
na,fcilicet gratiam fuam, pecca- 
torum condonationem , immo 
Filium fuum Angelorum Domi- 
num. Chriftuseft verusillecoe- 
leftis panis , cjui de coelo defcen- 
dit,ut daret vitam mundo.Plenus 
porcorum filiquis,hoc eft , hujus 
mundi delitiis ; non deiiderat il- 
lam fuavitatem. Exterior homo 
non percipit,quid interiori dulce 
fit : In deferto dat Deus fuum 
Mannajid eft, ubi.omnis terrenus 
cibus , omnis terrena confolatio, 
animae fubtracta. Qui uxores ha- 
bent,venire detre&abant : Cafta; 
virgines,id eft,anima2,nec diabo- 
lo per peccata , nec mundo per 
delitias adha»rentes,accedunt ad 
hoc conv ivium . Defpondi vos ca- 
ftam virginem uni viro , inquit 
Apoftolus ; Anima noftra non de- 
bct 



MeditdtionesSacr*. J$ 
betadulterio fpirituali indulge- 
re : utDeuscum ipfa fpirituale 
conjugium poffitcontrahere Qui 
agri vifendi dele&atione tene- 
bantur , venire recufabant : qui 
hujus mundi voluptates amant, 
ad cceleftem fuavitatem no afpi- 
rant. Defiderium eft pes animae. 
non accedit anima noftra ad con- 
viviumhoc myfticum , fi nonde- 
fiderat : non poteft anima hujus 
mundi confolatione repletacoe- 
lefte fuavitatem defiderare. Cum 
dives juvenis audiret , propter 
Chriftumdivitias , cjuibus anima 
ejus adhaerebat, efle deferendas, 
difcedebat triftis : Cceleftis Eli- 
faeus,Chriftus,no infunditoleum 
cceleftis fuavitatis,nifi omnia va- 
fa prius vacua: Non ingreditur in 
animam amor Dei , nifi prius ex- 
cedat amor proprius & amor 
mundi. Vbithefaurus nofter, ibi 
cor noftrum. Si pro thefauro ha- 
bes mundiijCor tuum eft in mun- 
do. Amorisvis eft unitiva. fi ter- 
ram amas,terra».unkuses.Amoris 
vis immutativa-. fi mundum a- 
mas,mundanus efficieris : fi cce- 
lum amas,cceleftis eris. Qui bo- 
ves emunt, 6c negociantur , non 
F 2 veniunt: 



j6 lokannu Gerhardi 

veniunt ad Chriftum. Qui corde 
fuodivitiis adhaerent, coeleftes 
divitias non requirunt : Divitiae 
terrense falfa quadam fufficien- 
tiae fpecie animae defiderium ex- 
r^lent, neveram fuam fufficien- 
tiarrr,qua» plene fatiat appetitum, 
inDeo requirat: Omnesdivitiae 
terrena» confiftuntin creaturis,iii 
argento,auro , aedificiis , fundis, 
pecoribus: Nulla autem creatura 
vere fatiat animam noftram, quia 
illa eft omnibus creaturis prae- 
ftantior , omnes enim in ipfius 
ufum c-onditae : <Vuam infirma; 
fintcreatura» ad noftradefideria 
implenda & fatianda , patet in 
mortejn qua ab omnibns deferi- 
mur creaturis. Mirum eft, nos 
tam.firmiter creaturis adhaerere, 
cum tam infirmiterSc inftabiliter 
illae adhaereant nobis. Adamus 
cum a Dei confolatione fe aver- 
teret , 8c inarbore fcientiaeboni 
& mali deleclat.ionem quaererer, 
e paradifo expellebatur : Amma 
noftra , fi a Deo ad creaturas fe 
avertit,ccelefti confolatione pri- 
vatur 8c ab arbore vitae penitus 
.arcetur. Quid vero reftat illis, 
*nji hoc convivium negligunt? 
Tranfit 



xMeditationes Sdcrt, . 77 
Traniit mundus, & omnes qui 
adha*rent ipfi : tranfeunt creatu- 
ra» , & omnes , qui fpem pofue- 
runt in eis : Iurat cceleftis Pater, 
non guftaturos illos ccenam , qui 
boves , agros , uxores , hoc eft, 
quascunq; terrena , cceleftiscon- 
vivii fuavitati prarferunt : poft 
ccenam non ulterius cibus appa- 
ratur : neglecto Chrifto nullum 
amplius reftat remedium : con- 
temtores illi seterna fame punie- 
tur,& inanernis viventtenebris, 
Quinoluerunt audire Chriftum 
vocantem ; Venite ad me, qui la- 
boratis & onerati eftis : audient 
aliquando ipfum prsecipientem : 
Ite,maledic1:i,inignem «ternum. 
Sodomita» igne abfumebantur , 
cum perLothi concionera ad hoc 
convivium vocati venire recufa- 
bant: ignis divini furoris ia seter- 
numdurasabfumetillos, qui per 
Euangelium vocati convivium 
hocfpreverunt. Sponfo veniente 
virgines, quarumiampades oleo 
deftituebantur , moras ne&unt; 
interim januaclauditur: quorum 
corda Spiritus Sanctioleonon 
repleta in hoc mundo, nonintro- 
mittet illos Chriltus ad fuum 
E 3 gau. 



7$ lohannii Gerhardi 

gaudium , fed claudetur illisja- 
nua indulgentia: , janua miferi- 
cordiae,januaconfolationis,janua 
fpeijanua gratiejanua bonorum 
operum. Eft adhuc interna qua»- 
dam Chrifti vocatio; felix qui 
audit eam! Pulfatfaepius januam 
cordis noftri Chriftus fanctis de- 
Hderiis , devotis gemitibus ,piis 
cogitationibus; felix qui pulfanti 
aperit. Quamprimum fanctum 
aliquod coeleftis gratiae deiide- 
rium in corde fentis,certo ftatue, 
Chriftum cor tuum pulfare.intro- 
mitte eum , ne tranfeat , ne tibi 
miferfcordias fuas januam ipfe 
poftea occludat. Quamprimum 
flammulam aliquam pi arum me- 
ditationum in corde fentis , judi- 
ca,a fervore divini amoris, fan&i 
fcilicet Spiritus , eam accenfam; 
fove 6c ale flammam illam, ut in 
lgnem amoris excrefcat ; cave, 
neSpiritum extinguas , o^opus 
Domini impedias. Qui deftruit 
Tempium Domini, feverum ejus : 
judiciumfentiet. TemplumDo- 
mini eft cor noftrum : Illud de- 
ftruit,quiSpiritui fan&ointerius 
per verbum vocantilocumdare 
rcauit.In V.T, Prophetas interius 
loqueiv 



MeditationesSdcrd. J§ 
Ioquente audire poterant Domi- 
num; in N. T. omnes vere pii in- 
ternos illos Spiritus fan&i motus 
atque tra&us fentiunt : Beati o- 
mnes,qui audiunt & fequumur ! 

MEDITATIO XVII. 

De Baptifmi fru&ibus. 
Sacrwn Bdptifma Uvdcrum efk. 

REcordare, fidelis anima , ma- 
gnae Dei gratiae in falutari 
Baptifmi Iavacro tibi praeftitae. 
Baptifmus eft lavacrum regene- 
rationis, ergo Baptifmi lavacro 
tin&us, non ampliustotus eftin 
vetuftate carnalis nativitatis; fed 
quia ex Deo natus , per aquam 
icilicet6c Spiritum , ideo etiam 
Dei Filius; & quia filius, ideo e- 
tiam asterna» felicitatis hseres. Vt 
Pater aeternus in Baptifmo Chri- 
fti edit hanc vocem ; Hic eft Fr- 
lius meus- dile&us: Ita omnes, 
qui credunt Sc baptizantur, in fi- 
lios adoptat. Sicut in Baptilmo 
Chrifti Spiritus fan&us apparuit 
in fpecie columbaejta quoque in 
noftro Baptifmo adeft, eique vim 
tribuit,imo etiam perBaptifmum 
eonferw credentibus , atquein 

F 4 * i 



So lohannU Gerhardl 
eis novos motus efficit , ut fint 
prudentes iicut ierpentes,8c fim- 
plices iicut columba». Sicut erat 
in creatione ; ita quoque res fe 
habet in noftra regeneratione. 
In prima rerum creatione Spiri- 
tus Domini incubabat aquis , Sc 
vitalemvim eis conferebat : ita 
quoquein aqua Baptifmatis ad- 
eft S. Spiritus , eamcjue falutare 
noftrse regenerationis medium 
efficit.Ipfe Salvator nofter Chri- 
ftus baptiza; ; voiuit , utteftatum 
faceretnos t zt Baptiimumejus 
membra effici ; fsepius medicina 
capiti adhibetur, ut alia corporis 
membra fanentur; caput noftrum 
fpirituale Chriftuseft; Baptifmi 
medicinam pro falute myftici 
corporisaiTumiit.In Circumciiio- 
ne Deus fcedus inibat cum popu- 
lo fuoin V.T. ita per Baptilmum 
recipimur in fcedus Dei ia Novo 
Teftamento , quia in locum Cir- 
cumciiionis Baptifmus fucceffit : 
Qui ergo eft iu Dei fcedere , non 
timeata Diaboliaccufatione. In 
Baptifmo Chriftus induitur. hinc 
fan&i dicuntur dealbaffe ftolas 
fuasin fanguine Agni. Perfecl;a 
Chrifti juftitia eft veftis illa pul- 
cherri- 



Meditationes Sacra. 8 1 
cherrima. quiergo hacindutus 
eft vefte,no timeata peccatorum 
labe. Erat Hierofolymis pifcina 
circa Prcbaticam , in eam certo 
tempore defcendebat Angelus , 
eamq^ turbabat; qui primus poft 
turbationem in eam defcende- 
bat, fanabatur a quocunque deti- 
neretur morbo. aqua Baptifmi in 
pifcinaifta ab omni peccatorum 
morbo nos fanat>quando Spiritus 
fan&us in eam deicendit,eamque 
fanguine Chrifti , qui pro nobis 
victima fa&us, turbat, ficut & o- 
lim in Hierofolymitana ifta pi- 
fcina vi&ima» abluebantur. Circa 
Baptifmum Chrifti apericbantur 
cceli; Ita quoque in noftro Ba- 
ptifixio cceleftis aperitur janua. in 
Chrifti Baptifmo aderat tota SS. 
Trinitas: Ita quoque in noftro 
Baptifmo adeft : Et fic ia verbo 
illo promiflionis, quod annexum 
eft elemento aquae , fides accipit 
gratiain Patris adoptantis , meri- 
tumFilii mundantis , 6c effica-. 
ciam Spiritns S. regenerantis. 
Pharao & omnis exercitus fub- 
mergebatur in mari rubroj Ifrae- 
lita; falvi 8c incolumes pertranfi- 
bant : Sic in Baptifmo labmergi- 
f j tur 



82 lohannu Gerhardi 

tur omnis exercitus vitiorum, & 
fideles falvi ad promiflam caele- 
ftis regni haereditatem perveni- 
unt. Ideo quoque Baptifmus eft 
mare illud vitreum , quod vide- 
batlohannes ; per eum,velutper . 
vitrum quoddam , fplendor Solis 
juftitias mentes noftras intrat : 
Erat autem illud mare ante thro*. 
num Agni : Thronus Agni eft Ec- 
clefia , in qua fola habetur fan&i 
Baptifmatis gratia. Videbat Pro- 
pheta Ezechiel aquas egredien- 
tesextemplo , cjuae vivificabant 
& fanabant omnia : In Templo 
Dei fpirituali , hoc eft, Ecclefia, 
fcaturiunt adhuc falutaris Baptif- 
miaquae : inquarum pro r undum 
projiciuntur peccata noftra;fana- 
buntur & vivent omnia ad quae 
venerit torrensifte.Baptifmus eft 
fpirituale diluvium , quo omnis 
caro peccati mergitur : corvus 
immundus feu Diabolus exit ; 
columba vero feu Spiritus fan&us 
■devolat , Sc folium olivae , id eft, 
pacemac tranquillitatem , men- 
tibus infpirat. Recordare ergo, 
fidelis anima, maximas iftius gra- 
tiae in baptifmo tibi praeftitae , 5C 
debitas Deo grauas agc.Ceterum 
quo 



Mcditdttones Sacr*. 8} 
euo uberior in noscollatacft per 
Daptiimum gratia , co diligen- 
tior collatorum donorum efTe de- 
bet cultodia. Sep.ulti iumus cura 
Chriito per Baptifmum in mor- 
tem;idco ut Chriftus excitatus eft 
ex mortuis in gloriamPatris , rta 
& nos in nova vita incedamus. 
Sani facti fumusjergo non pecce- 
rnus amplius , ne quid deterius 
nobis contingat. Induimus Chri- 
ftijuftitiam,veftem longe precio- 
fnlimam ; ergo peccatorum ma- 
culis eam non inquinemus. Vetus 
nofter homo crucihxus Sc mor- 
tuuseft in Baptifmo ; vivat ergo 
novushomo. Regenerati fumus, 
6c Spiritu mcntis renovati in Ba- 
ptifmo; ergo caro non dominetur 
Spiritui. Vctera tranfierunt; ecce 
nova facta iunt omnia : vetuftas 
ergo carnis non praevaleat novi- 
tati Spiritus. Filii Deifacti fu- 
mus per fpiritualem regeneratjo- 
ncm; agamus ergo vitam tali pa- 
tre dienam.TempIum fan&i Spi- 
ritus faeti fumus ; parcmus ergo 
gratam tanto hofpiti fedem. In 
fcedus Dei recepti fumus ; cavca- 
mus ergo , nediaboli ftipendiis 
mereamur , & lic fcederis gratia 
exci- 



S4 IohannisGerhardi 

excidamus.Efficein nobis hazc o- 
mnia.6 benedi&a Trinitas , unus 
Deus : Qui dedifti tantam in Ba- 
ptifmo gratiam, da etiam in tanta 
gratia perfeverantiam! 

MEDITATIO XVIII. 

De falutari corporis & fanguinis 
Chrifti participatione. 
Vitafons efl ca.ro Chrifli. 

QVi manducat carnem meam 
8c bibit fanguinem meum, 
vivet in aeternum , dicit 
Chriftus. Magnum omnino Salva- 
toris noftri beneficium; quod non 
folum carnem noftra aiTumfit , Sc 
in coeleftis gloriae thronum eve- 
xit;fed etiam corpore & fanguine 
fuo ad vitam aeternam nofmet pa- 
fcit. O falutares animse delicias! 
O exoptatum convivium! O coe- 
leftem 8e Angelicum cibum ! 
Quamvis Angeli defideirent in 
magnumillud myfterium intro- 
fpicere:nontamen Angelos , fed 
Abrahae femen aiTumfit : Propin- 
quior nobis falvator nofter,quam 
ipfis Angelis , quia dile&ionem 
ipfius exeo cognovimus, quod 
ae Spiritu fuo deditnobismeque 
folum 



Meditationes Sacr&. 8f 
folumde lypiritu , fed etiam de 
corpore & ianguini&luo.Sic enim 
de pane & vino Euchariftico di- 
cit Veritas : Hoc corpus meum. 
Hic fanguis meus. Quomodo ob- 
liviici eorum poterit Dominus, 
quos fuo corpore & fanguine re- 
demit , quosYuo corpore & fan- 
guine aluit ! Qui manducat car- 
nem, Sc bibit fanguinem Chrifti, 
manet in Chrifto , & Chriftusin 
ipfo. Non igitur magnopere ad- 
miror , quod capillicapitis noftri 
numerati, quod nomina noftra in 
ccelo fcripta , quod in manibus 
Domini defcripti fumus , & in fi- 
nu ejus ac matrice portemur: 
Quia Chrifti corpore , fanguine 
pafcimur. Magna profeclo digni- 
tas animarum noftrarum,que pre- 
ciofo redemtionis fua» ifaw paf- 
cuntur. Magna etiam dignitas 
corporum noftrorum, que^ anim^, 
Chrifti corpore redemtae , Chrifti 
corpore faturata»,habitacula,Spi- 
ritusfanctitempla totiufque fa- 
cratiflima; Trinitatis domicilia: 
Fierinon poteft , ut eadem in fe- 
pulcro maneant, cum nutrita» fint 
corpore & fanguine Domini no- 
ftri.Hic ille cibus grandium.man- 
d u- 



86 lohannis Gerhardi 

ducamus eum nec tamen muta- 
mus eum m corpus noftrum, 
fed mutairrtir in ipfum. Chrifti 
membra fumus , & ipfius Spiritu 
animamur , corpore & fanguine 
pafcimur. Hic panis eft , qui de 
coelo defcedit,6c dat vitam mun- 
do:de eo fi quis comederit , non 
efuriet in aeternum. Panis hic 
gratiae & mifericordise ; quem fi 
quiscomederit , guftat & videt, 
quam fuavis lit dominus , 8c ex 
plenitudineipfiusaccipit gratiam 
nro gratia. Panis hic vitae eft ,non 
iolum vivens,fedetiam vivificans: 
fi quis ex hoc manducaverit , vi- 
vet in asternum. Panishic de cce- 
lo defcendit , neque folum coe- 
leftis eft, fed etiam convivas cce- 
leftes efficit. qui falutariter 8c in 
Spiritu illumcomedunt,cceleftes 
erunt, quia non morientur, fed in 
noviflimo die refufcitabuntur. 
Refufcitabuntur autem non ad 
judicium, quia qui manducatde 
hoc pane, non venit ad judicium, 
non ad damnationem , quia nulla 
eftcondemnatiohis , quifunt in 
Chrifto Iefu , fed ad vitam & fa- 
lutem. Qui enim mandueatcar- 
nern FiluTion^ms , & bibitejus 
fan* 



JAedttAtttmes Sacr&\ 87 

fangmnem,vitam habetin fefe,5c 
propter Chriftum vivet. Caro il- 
lius vere eft cibus , fanguis illius 
vere eft potus ; Saturemur igitur 
non operum noftrorum , fed Do- 
minicibo; inebriemurab uberta- 
te,non domus noftra» , fed Domi- 
ni.Hic verus vitae fcns eft; qui bi- 
berit illius aquam, fiet in eo fons 
aquae falientis in vitam seternam. 
Omnes fitientes venite ad has a- 
quas , &qui non habetis argen- 
tum,properate, emite, comedite. 
Veniant fitientes, veni etiam , fi- 
tiens anima mea , peccatorum ae- 
fiu exagitata. Quod fi argento 
meritorum deftitueris , eo magis 
propera : Meritis tuis deftitutus 
ad Chrifti meritum ardentius 
propera. Properaigitur, & eme 
abfque argento. Cubiculum hic 
Chrifti & animae , a quo non de- 
terreantpeccata,neque etiam in- 
trent merita. Sed qua? effe poftlnt 
noftra merita? Appendunt argen- 
tum non in panibus , & laborem 
non in faturitate, dicitPropheta : 
Labores noftri non exaturant, ne- 
que meritorum argento divina 
emitur gratia. Audi igitur, anima 
mea a Sc comede bonum ck dele- 
tta- 



88 lohtnnU Gerhardi 

daberis in craflitudine. Verba 
ifthasc Spiritus funt , & vita, & 
verba vitae seternae: Calix benedi- 
ftionis communicatio fanguinis 
Chrifti • Panis quem frangimus 
participatio corporis Domini.Ad- 
nseremus Domino ; igitur Spiri- 
tusfumus unuscum ipfo. Vni- 
muripfinon folum naturaecom- 
munione , fed etiam corporis £c 
fanguinis participatione.Non igi- 
turdicocum Iudaeis; Quomodo 
poteft hic nobis carnem fuam 
dare ad manducandum ? Sed po- 
tius exclamo: Quomodo carnem 
fuam ad comedendum,6c fangui- 
nem fuum ab bibendum diftri- 
buit nobis Dominus ? Nonrimor 
potentiam, fed miror benevolen- 
tiam.Non fcrutor majeftatem,fed 
veneror bonitatem. Prasfentiam 
credcpraefentias modum ignoro: 
arctiiTimum & penitiffimu eum 
effe certo fcio. Membra fumus 
corporis ejus. Caro de carne , os 
de offibus ipfius. Habitat ipfe in 
nobis, 8c nos in eo. In hujus pro- 
fundiflimas abyfli cogitatione 
fubmergi defiderat anima mea; 
bonitatem illam quibus verbis 
proferat, autdeclaret, nondum 



iMedtfationes SacrA. 89 

invenitjfed maximae illius gratiae 
in Domino , gloriae inbeatis , in- 
tuitu/penitus obilupefcit. 

MEDITATIO XIX. 

De Ccenae Dominicae myfterio« 

Mirari, nonrimari > fapien* 
tia vera eft. 

▼ N facra Domini Ccena tremen- 
1 dum & modis omnibus ado- 
. randumnobis prqponiturmyfte- 
rium.Eft ibi divift^gratiaethefau- 
rus & gazophylacium. Arborent 
vitae pfantatam aVDec novimus, 
cujus fru&us m concreatae im- 
mortalitatis felicitate primos no- 
ftros'parenteseorundemque po- 
fterosconfervaret. Conftitutae- 
tiam erat in Paradifo arbor fcien- 
tise'boni6c mali.-fedenimilludi- 
pfum , quoda Deo in ipforum fa- 
lutem 8c vitam,atque ad obedie- 
tiae exercitium datum, illudmor- 
tis & damnationis fuit occafio, 
dum miferi illi Satanaeillecebris 
fuifque obfequuntur defideriis. 
hic parata vicillim vera arbor vi- 
tae,dulce illud lignum,cujusfolia 
funtinmedicinam ,fru&usinfa~ 
lutem : ejusdulcedoomnem ma- 
G io 



£0 lohanriu Gerhardi 

loruiruplius etiam mortis amari- 
ciem tollit. Ifraelitis Manna da- 
batur,ut coelefti nutrirentur cibo. 
hic eft verum illud Manna , quod 
de coelo defcendit,ut vitam daret 
mundo ; hic eft panis cceleftis & 
Angelicus cibus, de quofiquis 
comederit , non efuriet unquam. 
Ifraelitae habebant arcamfcede- 
ris & propitiatorium , ubi Domi- 
num ab ore ad os loquentem au- 
dire poterant. hic vera fcederis 
arca,fanc~tiffimum Chrifti corpus, 
in quo omnes fcientiae, cognitio- 
nis & fapientiae thefaurirecondi- 
ti; hic verum eft propitiatorium 
in Chrifti fanguine, qui efficit, ut 
dile&i fimus in diledo : nequc 
folum nobis loquitur perinter- 
nam confolationem , fed in nobis 
habitat ; non cibat nos ccelefti 
Manna,fed feipfo. Hic vere porta 
cceli & fcala Angelorum. Num 
enim ccelum majus eft, quam qui 
eftin coelo ? Num coelum Deo 
arctius unitum , quam caro & af- 
f umra Natura humana ? Coelum 
quidem fedes Dei , fed in Natura 
alTumta Chrifti requiefcit Spiri- 
tus fand~tus. Deus eft in ccelis,fed 
in Chrifto habitat Diviniutis ple- 



yh.ltt.itioies Sactjl. £1 

nitudo. Vere magnum cft hoc 5C 
infalhbile fahitis noftrae pignus: 
quod majus dare poterat , non 
habebat : quid cnim ipfo majus? 
Quid ta arcte ipii unitum , quam 
naturaejus humana quaeincon- 
fortium beatiilima» Trmitatis af- 
fumta , & cceleftium bonorum 
thelaurariafacta? Quid tam arCte 
ipli conjun&um , quam caro & 
fanguis ? His autem vere ccelefti- 
bus ahmentis nos miferos vermi- 
culos rehcit , & fuae Natura» par- 
ticipes facit ; quomodo non & 
gratiae \ Quis unquam carnem 
fuam odio habuit ? Quomodo er- 
go nos defnicere poteritDomi- 
nus , quos fua carne fuoque fan- 
guine pafcit ? Quomodooblivifci 
eorum poterit, quibus arrham fui 
corpons deditrQuomodo fubver- 
tere nos poterit Satan , cum coe- 
lefti reficiamur cibo , ne deficia- 
mus in pradio ? Carosnos habet 
Chriftus; quia care nos emit ; ca- 
ros nos habet , quia caris cv pre- 
ciofis pafciticaros nos haber,quia 
iplius caro 6c membra fumus. 
Haec unica cmnium morborum 
fpirituahum panacaea , hoc t^ 
i&umri*t fm&mat. Quoa enim pec- 
G 2 ca- 



9 2 lohannii Gerhartf 

catum tantum , quod fan&a Dei 
caro non expier ? Quod peccatum 
tantum , quod vivifica Chrifti ca- 
ro non ianet ? Quid tam ad mor- 
tem , quod Filii Dei morte non 
tollatur ? quae tam mortifera dia- 
boli tela, quae in hoc divinae gra- 
tise fonte non extinguantur? Quae 
tanta confcientiae Iabes , quam 
fanguis hic non emundet? Ifraeli- 
tis ln nube 5c igni aderat Domi- 
nus. hic vero non nubes , fed ipfe 
Soljuftitiaeanimarum noftrarum 
lux praefens ; hic non ignis divini 
furoris, fed fervor caritatis fenti- 
tur ; neque recedita nobis , fed 
manfionem apud nos facit. Primi 
parentes in paradifum , hortum 
illum fragrantiflimum 8c fuavifTi- 
mum,£tern£ beatitudinis typum, 
introducebantur, utdivinae beni- 
gnitatis admoniti debitum crea- 
tori fuo praeftarent obfequium: 
Ecceplus , quam Paradilushoc 
loco ; Creatoris enim carne fatu- 
ratur creatura; Filii Dei fanguine 
mundatur pcenitens confcientia; 
Corpore Chrifti aluntur , Chrifti 
canitis membra-Divinis & coele- 
ftibus epulis pafcitur fidelis ani- 
ma. Sancta Dei caro, quam ado- 
rant 



Medttattones Sacra. 9} 

rant in unitate perfona» Angeli, 
venerantur Archangeli , tremunt 
poteftates, admiratur virtutcs,il- 
la fit fpiritualis noftra alimonia. 
Laetenturcceli , & exultet terra, 
magis autem fidelis anima , cui 
tantaac talia impenduntur mu- 
nera. 

MEDITATJO XX. 

Deferia ante ufum facraeccena; 

prseparatione. 

Chrifli fts pfovtdtu hcjpes. 

T^ On vulgares quaeda epula», 
^*^ nec Regis quoddam convi- 
vium , fed fancliifimum corporis 
& fanguinis Chrifti myfterium 
nobistra&andum. Vtique igitur 
digna requiritur prseparatio ; ne 
pro vita inveniamus mortem^pro 
mifericordia accipiamus judi- 
cium. Quam trepidat, quam ti- 
met fanctiillmus ille Patriarcha, 
fidei fortitudine infignis.cum ali- 
quando Dei Filius in hominis 
formaipfi appareret , & Sodo- 
mam fe evertere velle praenun- 
ciaret. hic non afpiciendus pro- 
ponitur Dei Agnus , fed guftan- 
dm & efitandus. Vfias cum in- 
G 3 • con- 



94 lohannis Gcrhardi 

confultius ad arcam fcederis ac- 
cederet , lepra a Domino percuf- 
fus eft protinus : Quid igitur mi- 
rum fi judicium fibi edit & bibit, 
qui indigne de hoc pane edit , & 
dehoc vino bibit ? Hic enim vera 
novi foederis arca per illam vete- 
rem praefigurata. Veram autem 
prajparationem unico verbodo- 
cet ApoftoIus?Probet feipfum ' v in- 
quit) homo & fic edatdehoc. Vc 
autem omnis probatio divina ad 
divinae fcriptura» normam exi- 
genda : pari ratione etiam haec, 
quamrequirit Paulus.Confidere- 
mus igitur primo loco noftram 
infirmitatem.Quid eft homo?Pul- 
vis & cinis. e terra nafcimur, de 
terra vivimus, interram reverti- 
mur. Quidefthomo?Spermafce- 
tidum, faccus ftercorum,& cibus 
vermium. Homo natus ad labo- 
rem, non ad honorem; homo na- 
tusde muliere, & ob hoc curea- 
tu ; brevi vivit tempore, ideoque 
cum metu ; repletus multis mife- 
riis , ideoque cum fletu ; & vere 
multis, quia corporis 8c animas 
fimul. Nefcithomoortumfuum, 
nefcit obitum. ut herba folftitia- 
lis paulifper fumus , ac brevis il- 
U 



UdttAtUnts Sdtrji. Of 

ia vira . 3 h.tbcc 

minimc brcves.Conlidcremus fc« 

1 nnisqnidemcreariira,rc- 

«il , uiv.br a , fom- 

nium,nihi!. Vriquecriam homo. 

: ibas cv ^ravionbus mo- 

disindi^nuseft homo. Tcccatij 

enim Crcatorem fuum otfendir. 

Dcus narura & etfenria juttus 

:ur oc cllenria DCC- 

catis irafarur. Quid IM 

Ja: dd i^r.em illum conhimcn* 

tcm i Quomodo fcedilhmj noltra 

ilittent i Quomodo ini- 

quiratesnollraK , quas ponis co- 

ram t« , 3c crrorcsnoltri , quos 

collocas in luminc vulrus tui ! In- 

hnitus Deus , oc femper hiihmi- 

lis , infinitc juftiria?, oc inhnitae 

irx : Quod ii in omnibus opcn- 

bis.utiquc etiam in ira,in jultitia 

v indicta.Deus ma^nuseit 

6c admirabilis prorlus. Qui noi» 

pcpcrcit Filto , nunquiii 

• ) ? Qui non peper 

.' , nunquidparcetlcrvulo 

m ! Intanto apud Dctm o- 

n eft , ut puniatillud 

:tuDmis,qucHi patct in Lu- 

.^tjcloruraprimar. 

G 4 b* 



"0(5 lohdnnis Gerhardi 

batio autem non folum nos refpi- 
ciat , fed etiam benedi&um hunc 
panem , qui eft communicatio 
corporisChrifti. Tumverusgra- 
tiae fons & inexhaufta mifericor- 
dise fcaturigo apparebit , prorfus 
negligere nos non poterit Domi- 
nus , quos fuaecarnis participes 
facitrquis enim carnem fuam un- 
quam odio habuit ? Hae igitur 
fandtae epulae transformabunt a- 
nimas noftras: Hae diviniiTimse e- 
pulas divinos homines nos effi» 
cientrDonectandem futursefceli- 
citatis confortes efficiemur , &| 

OX» xa/ fiovv %co£jj7«co» j *a/ cfo.0» BtoiSi!^ 

Quod hic in fide & myfteriojillic 
inre & apertiffime habebimus. 
Ipfa cmoque corpora noftra,hanc 
dignitatem confecuta ,?utin illis 
Deum afacie ad faciem videre 
poffimus , quaejamfuntSpiritus 
fan&i templa , & Chrifti inhabi- 
tantis corpore & fanguine fanc~ti- 
iicantur 8c vivificantur. Hsec fan- 
cliffima medicina fanat omnia 
peccatorum vulnera : Haec vivifi- 
cacaroomne mortale peccatum 
fuperat : Hoc fan&iiTimum pro- 
rniflfionum divinarum figillum 
eft, qudd coramjudicio . divino 
often- 



.Hoc pi?nore 

ItfO dc vita «rerna faris 

v ( hnfticorpus 

ia , pcr 

mum illud corpus& oe- 

nedichimillum fangumcm,para- 

Mnodo,o^ui minor.i 
majora Qui Filium 

fuumdcdit nohil , quomodonon 
omniacumco dabit ? Exulteti- 
giturfponfa, ouia tcmpuspropc 

.mdoad nuprias A 
cabitur . 

piatnuptialem vcltem , neinvc- 
niatur nuda. Veftis llla, fponfi ju- 
ftiria , quam in Baptiimoindui- 
mus. Iuititia noftratantumabcft 
ut rcftis nuptial is iit , Dt ctiam fit 
pannusmulicrismcnitruatx. Ti- 
mcamus i^itur ad folcnmtatcm 
iilam nupnalcm turpiliimas illas 
& fcctiJiilimas opcrum 
rum vcftcs aflerrc. Induat no$ 
Pomiuus,nc mvcniamur nudi! 



G J 

ME. 



£$ Johannis Gerhardi 

MEDITATIO XXI* 

De Chrifti Afcenfione. 

Cwn Chrifto afcendere ns- 
flrum eH, 

COgita , fidelisanima,afcen- 
fionem fponfi tui.Chriftusvi-. 
fibilem praefentiam fidelibus fuis 
fubtraxit,ut fides haberet exerci- 
tium : Beatinamque ,quinonvi- 
dent,8ccredunt.Vbi eft thefaurus 
nofter, ibifitetiamcornoftrum: 
Thefaurus nofter Chriftus in cce- 
lo eft ; coeleftibus ergo adhaereat 
cor noftru>& ea quazfurfum funt, 
cogitet.Sponfa reditum fui fponfi 
ardentiffimisexoptat gemitibus: 
Ita fidelis anima femper exoptet 
adventare diem illiim , in quo ad 
nuptias Agni introducatur: confi- 
dat in arrha fandi Spiritus,quam 
defcendens reliquit ei Dommus: 
confidat in corpore &fanguine 
Domini , quse in coenae myfteriQ 
accipit : 8c credat , corpora no- 
ftra, cibo hoc incorruptibili fatu- 
rata, aliquando refufcitatum iri, 
quod jamcredimus: tunc vide- 
bimus , & noftra fpes tunc erit 
res : fub fpecie aliena adeftyia- 
toribus 



ioribg i 


{< t'Afl' t 












o ctim 




j ptdf 



Itcnutisc^ 
mquiUiurem i 

pajfiooe; nu 

- 
tinaii: 

fe^uamur U i 

pedibus oon po:Iumus k 

I monre 
aicendit ad Dominum i in monte 

idortnutfPan 
■ 

lis ani- 
flUOiandipUnicicm , Sc a«J ccrli 
■- 
• 
taterinslo^ueruisaUoo,'.;: 

I 

- 

ccrnam Mnda .* -ui :uci pjia- 
tam potcrir cum Abrahj- 

jtj bumihu- 
•Hid iof tis nour, pertMHjDj 
ad rcgnum calorum nobi 



Ioo lobannijJjerhardi 
aditus ,ficut& Chriftus ex villa 
afflittionis adcoeleftia penetravit 
gaudia. Ha&enus ccelumclau- 
ium videbatur , & Paradifusfu- 
perior perromphasam rutilantem 
cuftoditus ; nunc victor Chriftus 
ccelum aperit , ut nobis in ccele- 
ftem patnam,unde excideramus, 
viam monftraret. Stabant Difci- 
puli fublatis oculis ccelum intu- 
entes; ita veriChrifti Difcipuli 
cordis oculos ad coeleftia con- 
templanda attollant. ODomine 
Iefu , quam gloriofa paflionem 
tuamconfecutaeftclaufula! Qua 
felix haec & quam fubita muta- 
tio! Qualem te vidi patientem in 
monte Calvariae , oC qualemte 
nunc confpicor in monteOliveti? 
lbi eras folus; hic multis Ange- 
lorum miUibus comitatus ; Ibi 
afcendebas in crucem; hic in nu- 
be afcendis ad ccelum.-Ibi cruci- 
figebarisinter latrones ; hicex- 
fuitasinter Angelorum choros; 
Ibi clavis cruci affixus & damna- 
tus; hic liber & damnatorum li- 
berator ; Ibi moriens & patiens; 
hic gaudens & triumphans.Chri- 
ftus eft caput noftrum , nos ipfius 
membra; Gaude igitur & exful- 
taiu 



i\leittationes Sacrd . I o I 
ta in aiccnfione capitistui, fidc- 
lisanima! GIoriacapitis,mem_- 
brorum ctiam gloria cft ; Vbi 
caro noftra regnat^ ibi nos rcgna- 
rc cred anvus /. -ubi L 
domiiiatur , ibi no-- 
turos fpercmus; eth peccata no- 
Ttra nos prohibeant : Natura; ta- 
men communio non repcllir. Vbi 

f :t,ibi criam reliqua mcm- 
bra erunr. Caput noftrum cce- 
lum ingrclTum cft ; habentergo 
sequiilimam rationem de ccclo 
fpcrandi reliqua membra : non 
folumautem hic , fed & in ccelo 
jam pofleffionem acccperc. De- 
icendit Chriftus de ccelo nos re- 
demturus , afcendit viciflim ad 
ccelum nos glorihcaturus.- Nobis 
n atuseft , nobi spai Vus eft ; igi- 
tur Sc~:-. ".:. Chrifti paf- 

ffone noftra caritas,Chrifti relur» 
rectione rides noftra , Chrifti a- 
fcenfione fpes no(tra folidarur, 
Seaui autem debcmus fponfum 
noltrum , non folum ardcntibus 
defideriis : lcd ctiam operibus 
bonis. In fupernam illam civi- 
tatcm non intrabit aliquid coin- 
quinatum; in hujus rcifignum 
Angeli ex ccelcfti HieroJolyma 
vcnicn- 



102 lohannu Gerhardi 
venientes apparuerunt ami&i 
veftibus albis , quibus puritas & 
innocentia denotatur. Cum hu- 
miJitatis magiftro non afcendit 
fuperbia , nec cum bonitatis au- 
thore malitia,neccum pacisami- 
co difcordia , nec cum Filio vir- 
ginis libido& luxuria : Nona- 
Jcendunt vitia poft virtutumpa- 
rentem,nec peccata poft juftum, 
nec infirmitates ire poffuntpoft 
Medicum. Qui Deum coram ai- 
Cjtiando intueri defiderar,isetiam 
dignusin ejus confpectu vivat : 
qui coeleftia fperat, terrena con- 
temnat.Trahe corda noftra, bone 
Ielii. 

MEDITATIO XXII. 

Homilia de Spiritu fan&o. 

. EUttos Deus obfanat Spiramine 

fmtto, 
A Scendens Dominus nofter in 
"ccelos , & intrans in gloriam 
fuam , mifit Difcipulis Spiritum 
fanctum inipfo Pentecoftesdie. 
SicutinVeteriTeftamento Deus 
legem promulgans in monte Si- 
nai ad ipfumMofen defcendcbat; 
ita,cum Euangelium per Apofto- 
los 



Mciitatidnes Sacrs. io $ 
los inorbem tcrrarum propagan- 
dum , ipieSpiritusad Apoftolos 

ebat. Ibitonitrua &: ful- 
gura& clangor buccinac inten- 
tiilimus , quia lex contra inobe- 
dientiam noftram deronat,Sc nos 
irar divinae reos arguit ; Hic vero 
fonitus leniter ftrepentis aura:, 
cjuia Euangelii concio confter- 
naras mentes erigir.lbi totius po- 

avelcentia arque terror, 
quia lex iram operarur.Hic vero 
tota multitudo coniluir, & mira- 
bilia Dei audit.quia pcr Euange- 
lium nobis ad Deum patet adi- 
tus.Ibi Iehova deicendit in igne, 
fcd ia igne irae & furoris^ ldeo 
mons commovebatur Sc fur^a- 
bat : Hic vero defcendit Ichova 
Spiritus S. i:i igne , (cd in ipne a- 
Bc dileriionis; unae non 
commovcnir domus divina ira, 
fed potiustota repletur Spiritus 
fanctigloria. Quid mirum fi Spi- 
ritus fanetus c ccelefti mittitur 
curia ad fanciiricandum,cum Fi- 
liusmiflus fucrit ad gcnus hu- 
manum kberandunv Non prode- 
ratChrifti paftiojnifi per Euangc- 
hum mundo ficret annunciati o ; 
quisenimufus thefauri ablcoo- 
diti? 



1 04 lohannis Gerhardi 

diti ? Ideo benigniflimus Pater 
non folum magnum paravit be- 
neficium per Filii paflionem, fed 
etiam toti mundo illud offerri 
voluit per Spiritus fancti miflio- 
nem. Fidelis mater tenello filio 
utraque praebet ubera : Fidelis 
Deus nobis miferis & Filium Sc 
Spiritum fanctum mittit. Venit 
autem Spiritus fan&us fuperA- 
poftolos , cum perdurarent con- 
corditer in oratione; precum e- 
nim Spiritus eft , precibus impe- 
tratur,Sc ad preces impellit.qua- 
re ? quia eft vinculum illud, quo 
cordanoftra uniuntur cum Deo; 
ficut Filium unit cum Patre , 8c 
Patrem cum Filio ; eft enim Pa- 
tris&Filii mutuus fubftantialis 
amor. Hsec fpiritualis noftri cum 
Deo conjunciio fit fide ; tides au- 
tem, donum Spiritus,impetratur 
precibus , fed verae preces fiunc 
in Spiritu. In ternplo Salomonis, 
cum Domino adoleretur incen- 
fum, gloria Domini templum re- 
plebatur: ita fi precum odorame- 
ta offers Deo,templum cordis tui 
Spiritus fan&i replebit gloria. 
Miremur hic Dei mifericordiam 
& gratiam, Pacer exauditionem 
precura 



McdttAttonejSitert. \ 
precum promittit : Filius intui- 
cedit pro nobis : Spiritus fan&us 
orar ia nobis .• Angeli prcces no- 

Deumdefcrunt:Atquc ita 
totacculeftis curia noftris preci- 
buseft aperra. Milericors Deus 
dat orationis afTcCtum , quia do- 
nat r.obis Spiritum gratia* &pre- 
curajdar ctia orationis efre&um, 
«juia preces noftras femper ex- 
audit , fi non ad voluntatcm no- 
ftram,tamenad utilitatem. Venit 
Spiritus fanctus,cum omnescon- 
corditer in codem verfanrur loco, 
iiimirum eft Spiritus caritatisSc 
concordix; cojungit nos Chrifto 
per tidem,conjungit nobis Deum 
percarirate , unitetiam noscum 
proximo per dile&ionem.Diabo- 
lus difcordia; oC fe-parationis au- 
tor per peccara (eparat nos a 
Deo; per odia , contentiones, & 
rixas homines a fe invicem fepa- 
rat.fed S. Spiritus , ut in Chrifto 
divinam & humanam naturam 
mirabili fua obumbrationccon- 
junxit;ita quoque, fuisdonisin 
nos effufis, & homines Deo &c 
Deumhominibuscojungit Qua- 

homine manet Spiritus 

fan&us fuagratiaoC fuis donis, 

H tamdiu 



I c 6 Iobannu Gerhardi 
tamdiuhomo manet umtus Deo. 
Quam primum homo per peCca- 
ta excidit a fide & caritate , Sc 
Spiritum fanclum excutit , fepa- 
ratur a Deo,& tollitur beatiifima 
illaunio. QuiSpiritum fan&um 
habet,non odit tratrem. Quare ? 
Qiiia per Spiritum particeps fa- 
6tus myftici corporis Chrifti, cu- 
jusmembrafuntomnespii. quis 
vero unquam membra fuaodio 
habet? Imo etiam inimicos fuos 
diligit , qui Spiritu Dominiregi- 
tur.QuarefQuia,qui Domino ad- 
haerer , fit unus Spiritus cum eo. 
jam vero Deus fuum Solem oriri 
finitfuper bonos 8c malos, Sc ni- 
hilquicquameorum , quae fecit, 
odio habet. Qui Spintum Dei 
habet , omnibus infervire prom- 
ptus eft, omnibus pro virili bene 
facit , omnibus fe utendum prae- 
bet , quia etiam Deus fons eft o- 
mnis mifericordise & gratiazer- 
ga omnes.-Iam vero Spiritus fan- 
ci:nstales motus in bomine efH- 
cit, qualisipfe eft. Sicut anima 
corpus reddit animatum , fenti- 
ens, mobile : Ita Spiritus homi- 
nem efTicit fpiritualem , imbuit 
rnentem fuavitate dulcedinis di- 



u 

\t „mni * mrmKril.l ohf X 



vmbolum v<. 

;<; nt- 
mirnmcjuldcmcfK 

i 
•b ocnni ctcrmutc 
xm homiiK I 
gtunrcs ,6t l 

' ■ 
oC »rnorcfuomu 
r!c nondim ctrlcrtis sp»ntui 



(^pbolOl KfC :j^j' 



omnif v qui £c 

- 

- 



**ic8 lohannu Gerhardi 
ritus S. gratia. movetille fan£his 
Spiritus pios , in quibushabitat, 
ad omne bonum , atque ita mo- 
vet , ut nec tyrannorum minas, 
nec Satana» iniidias , nec mnndi 
cdiacurent. Confert Apoftolis 
linguarum donum, quiainomne 
terram fonus ipforum exire de- 
bebat ; ficque confufio lingua- 
rum, quae pcena fuerat fuperbias 
& temeritatis in a>diricanda tur- 
re Babylonis, fuWata eft, jamque 
difperfae illae gentes per diverfi- 
tatemlinguarum, in unitatem fi- 
deiSpiritus fan&i muner^ con- 
pregatas funt.; Congruenter fub 
jinguarum figura venir,a quo in- 
fpirati Iocuti funt fan&i Dei ho - 
mines ; qui in Apoftolislocutus 
eft,qui verba Dei ponit in os mi- 
niftrorum Ecclefia». Pro tantis 
donis laudandus &benedicendus 
fan&us ille Spiritus , cumPatre, 
& Filio, in feculum. 

# E D I T A T I O XXIII. 

De Ecclefia» dignitate. 
Chrifti eft Eccleftafponfa. 

COgita,devota anima , quan- 
tum tibi praeftitit Deus bene- 
ficium 



Meditationes Sacrd, 109 
ficiu, quod te ad Ecclefiae fua» re- 
vocavit confortium. Vna eftdi- 
le&a mea , dicit Sponfus in Car « 
tico ; vere una , quia una folum 
vera & orthodoxa Ecclefia , di- 
lecia Chrifti fponfa.Extra corpus 
Chrifti non eft Spiritus Chnfti; 
qui autem Spiritum Chrifti non 
habet , non eft ejus ; qui Chrifti 
non eft , asterna* vitas particeps 
fieri non poteft.Extra arcam Ncae 
omnes perire cogebantur in di- 
luvio ; extra fpiritualem Arcam 
Ecclefiae omnes aeterno invoi- 
vuntur exitio.Non habebit Deum 
patrem in ccelis , qui non habec 
Ecclefiam matrem in histerris» 
Cogita, devota anima , quod fin- 
gulis diebus multa animarurrt 
millia defcenduntad infernum,. 
ideo , quod funt extra Ecclefia; 
gremium: Non feparavit te ab iU 
hs natura,fed fola Dei miferentis 
gratia. Cum iEgyptus tenebris 
palpabilibus invoiveretur , apud * 
iolos Ifraelitas erat lux.ita in fo- 
laEcclefia eft lux divinae agniti- 
onis. Qui funt extra Ecclefiam, 
a tenebris ignorantise in vita pr<£« 
fente tranfeunt ad tenebras da- 
unationis sternae in vita fequen 
H 3 te, 



1 1 • lohAnnii Gerbardi 
te. Quinon eft portio Ecclefiss 
militanris , nunquam erit portio 
Ecclefiaetriumphantis. haec enim 
funt intime conjun&a;Deus,ver- 
bum,fides,Chriftus, Ecclefia,£c 
vita aeterna. San&a Dei Ecclefia 
eft Mater, Virgo,Sponfa. Mater 
eft,quia Deo quotidie fpiritualei 
generat filios : Virgo eft, quia a 
Diaboli & mundi Te integram 
fervatcomplexibus: Sponfa eft, 
quia Chriftus eam fibi defponfa- 
vit fcedere fempiterno , eique 
arrham Spiritus dedit. Ecclefia 
eft navis illa , quae Chriftum 5c 
ejusDifcipuIos vehit, ac ad por- 
tum felicitatis aeternae tandem 
perducit. navigatEcclefia,inftru- 
cla fideigubernaculo, felici cur- 
fu per hujus feculi mare , habens 
Deum gubernatorem , Angelos 
remiges,portans chorbs omnium 
Sanctorum : erecta ett in medio 
ipfa falutaris crucis arbor- in qua 
'Euangelicae fideivela fufpenfa; 
quibusflante S. Spiritu ad fecu- 
ritatem quietis aeternae deduci- 
tur. Ecclefia eft vineailla , quam 
Deusin agrohujus mundi plan- 
tavit.fanguine fuo rigavit, fepem 
Angelic« prote&ionis ei circuro- 
dedit, 



Meditttiones Sacta. 1 1 t 
dedit,torcular paflionis in ca co- 
Itruxit, lapides & offendicula ex 
ea fuftulir. Ecclefia eft mulier illa 
ami&a Sole; quia Chrifti juftitia 
induta eft ; Lunam fub pedibus 
calcat; quia terrena variis ob- 
noxiamutationibus defpicir. Co- 
iidera fummam hanc Ecclefiac 
dignitatcm,dcvota anima, & de- 
bitasDeo gratiasage.Magnaqui- 
dem inEcclefia Dci beneficiajed 
ea non funt omnibus obvia. Eft 
honus conclufus , & fons fi<>na- 
tus. nemopulchritudinem horti 
conclufi viuet , nifrquiin eo eft; 
fic nemo fumma haec in Ecclefia 
beneficia agnofcit,nifi qui & ipfe 
in ea eft. Nigra eft exterius hsec 
Chrifti fponfa , fed formofa inte- 
rius; omnis enim gloria filiae Re- 
gis eft ad intra. Navis haec variis 
perfecutionum concuiitur tem- 
peftatibus : Vinea haec ligataeri- 
citur,& recifa augetur .- Mulieri 
nuicipfeinfernalisDraco variis 
•nodis infidiatur. Pulchrum eft 
Ecclefia lilium , fed tamen inter 
fpinas : Hortus pulcerrimus eft 
Ecclefia ; fed quando Aquilo tri- 
bulationum eum perflat,tunc de- 
raura fluunt aromata illius. Dei 

H 4 Filia /' 



/ 



- 



112 lohannU Gerhardi 
Filia eft Ecclefia; fcd mundo ad- 
modum exofa coeleftem expe&at 
hasreditatem. igitur cogitur in 
hoc mundo peregrinari, in pere- 
grinatione premitur, in preffione 
filetjin filejitio fortis eft, in forti- 
tttdine vincit. Mater fpiritualis 
eft Ecclefia, fed cogitur ftare fub 
cruce: ficut etiam Maria, ex qua 
Chriftus in hunc mundum natus, 
fub cruce ftabat.Ecclefia eft pal - 
ma, quia fub pondere tribulatio- 
num ac tentationum magis cre- 
fcit. Cogita,devota anima 3 EccIe- 
fiae dignitatem,6ccave quicquam 
ea inclignum committas. Mater 
eft Ecclefia ; cave igitur , ne vo- 
cem ejuscontemnas. Matereft; 
femper igitur ab ipfius pendere 
debes uberibus .• Ecclefiae ubera 
funt Verbum 8c Sacramenta.Vir- 
go eft Ecclefia ; fi ergo verus es 
ejus filius, a mundi abftine com- 
plexibus : Membrum es Virginis 
Ecclefiae;vide,ne virginea mem- 
bra proftituas , & cum Diabolo 
per peccata fcorteris. Sponfa 
Chrifti eft Ecclefia; & omnis de- 
vota anima caveat ergo, ne Sata- 
nae adhsereat : SponlaChrifti es; 
vide ne arrham Spiritus S. tibi 
datam 



Meditationes Sacrd. 1 1 3 
datam amittas.-Snonfa Chrifti es; 
affiduisora precibus,ut properet 
Sponfas , 5c ad nuptias cceieites 
te introducat : Veniet aute fpon- 
fus in fecuritatis nocte; vigilaer- 
go, ne,cum veneritSponlus, in- 
veniat te dormientem,8c januam 
falutis seternae tibi praecludat : 
Luceat oleum fidei tuaMie in ad- 
ventu Sponii cogaris frnltra id 
defiderare. Vcheris in navi ; vide 
ne in mundi mare te prajcipites, 
antequam ad portum pervenias .• 
Veheris in navi: precare,ne tem- 
peftatibus afflictionum <3c flu&i- 
bustentationum abforbeatur. In 
vineam Dominivocatuses ; vide 
utftrenuc labores ; coniideratio 
denarii minuat labores diei : Vi- 
nea Domini es ; abjice inutilia 
farmenta , infrugifera carnis o- 
pera; totum vitae tempus atftima 
cflc putationis tempus ; Palmcs 
esin vera vite Chrilto-, vide utin 
eo maneaSjSc fructum feras mul- 
tum , quia palmitem non feren- 
tem fru&um cceleftis agricola 
tollet, & ferentem fructum pur- 
gabit,utcopiofioremferat. Indu- 
ifti Chriftu per fidem,8c Sole hoc 
juititias anu&us es ; vide ut Lu- 
H 5 nam, 






1 1 4 lohannu Gerbardi 
nairud eft,omnia terrenafub pe- 
di bucaces,atque omnia refpe 
d:u aeternorum bonorum parv- 
seftimes.O bone Iefu,qui nos du 
xifti in Ecclefiam militantem * 
deduc aliquando etiam adtrium* 
phantem ! 

Meditatio xxiv. 

Meditatio dePra»deftinatione, 
In Chrifto eleciio fatta. 
Voties, devota anima,cogi- 



o 



tare vis de praedeftinatione 
tua , afpice Chriftum in cruce 
pendentem ,propeccatis totius 
mundi morientem,propterjufti- 
tiam noftram refurgentem.Inci- 
pe a Chrifto jacente in prajfepio; 
iic demum re&o ordineproce- 
det tua de prsedeftinatione dif- 
putatio. Elegitnos Deus ante ja- 
6ta mundi fundamenta : fed ta- 
men in Chrifto eft electio fa&a : 
Si ergo es in Chrifto per fidem, 
ne dubites ad te quoque perti- 
nere ele&ionem: Si firma cordis 
fiducia adhseres Chrifto , ne du- 
bites , te eilc in ele&orum nu- 
raero. Si vero a priori extra limi- 
te« 



Medttctiones Sacta . 1 1 e 
tc s vcrbi vis fcrutari profundum 
praedeftinationis , metuendu val- 
de , ne cadas in profundum de- 
fperationis. Extra Chriftum Deus 
ignis confumens ; cave ergo ne 
huic i^ni appropinques , ne con- 
fumaris.Extra Chrifti fatisfaclio- 
ncm Deus voce legis fuse accufat 
omnes» damnat omnes ; cave er- 
go ne ex lcgQ praedeftinationis 
myfterium haurias. Non inquira* 
omnes confiliorii divinorum ra- 
tiones , ne te multum feducant 
tuae cogitationes. Habitat Deus 
inluce inacceilibili; adeamne 
coneris temere progredi , fed ta- 
men revelavit nobis Deus lucem 
Euangelii; in hac tuto inquirere 
poteris do&rinam hujus fecre- 
ti , in hoc lumine vidcbis verum 
lumen. Relinque aeterni hujus 3c 
ab asterno fa&i dccreti profundi- 
tatem , & converte te ad manife- 
ttationisin tempore fadae clari- 
tatem- juftificatio fa&aintem- 
pore fpeculum eft ele&ionis fa- 
clae fine tempore. Agnofce ex le- 
ge iram Dei propter peccata , & 
age pcenitentiam ; Agnofce cx 
Euangelio mifericordiam Dei 
propter Chrifti meritum , & il- 
lu4 



Il6 lohannh Gerhardi 
lud applicat tibi per fiduciam; 
Agnoice fidei naturam , & often- 
de, eam per converfatione piam; 
Agnofce incruce caftigationem 
paternam , &fuftine perpatien- 
tiam ; Tunc demum incipe tra- 
&are praedeftinationis doctrina. 
Hanc methodum oftendit Apo- 
ftolus. hanc methodum fequatur 
verus Apoftoli diicipulus. Tria 
funt, quaein hoc myfterio femper 
bbfervanda ; Miiericordia Dei 
diligentis ; meritum Chrifti pa- 
tientis; gratia Spiritus fancti per 
Euangelium vocantis. Vniverfa- 
lis eft Dei mifericordia , quia to- 
tum mundum dilexit ; miiericor- 
dia Domini plena eft terra ; imo 
major eft ccelo & terra ; tanta 
enim eft, quantus Deus ipfe; 
quia Deus eft caritas; teftatus 
eft in verbo fuo , ie nullius mor- 
tem velle ; ii parum hoc eft, etia 
juramento conhrmavit ; ii non 
potescredere Deo promittenti, 
crede faltem pro falute tuaju- 
ranti. Vocatur Pater mifericor- 
diarum, quia ei proprium eft, 
mifereri & parcere ; miferendi 
cauiTam & originem fumit ex 
proprio : judicandi vel ulcifcen- 
di 



Meditatimes S&cm. 117 

dimagisexalieno. utlongeali- 
ter de corde ipfius miferatio,qua 
animadverfio procedere videa- 
tur. Vniverfale etiameftmcri- 
tum Chrjfl:i,quia pro totius mun- 
di peccatis paflus eft. Quid crp;o 
mifericordia Dei probarct apcr- 
tius,quam quod dilexit nos,cum 
nondum efTcmus , quia dilc&io- 
nis eft, ouod creati fumus ? Dile- 
xitinfuper, cum averfi effemus, 
quiadile&ioniseft, quod Filium 
Redemtoremnobisdedir. Pecca- 
tori, tormentis aeternis adjudica- 
to & unde fe redimat non haben- 
ti, Deus Pater dicit; Accipc Vni- 
jrenitum meum, & da pro tc. Ip- 
fe Filius dicit : Tolle me , & re- 
dimcte. Flos campi , non flos 
horti eft Chriftus, quia odor gra- 
tiae ipfius non eft quibufda clau- 
fus, ied omnibus apertus ; &, ne 
dubites de univerfalitate meriti , 
orabat Chriftus patiens procru- 
cifi£cntibus fe , Sc fanguinem 
fundcbat pro illis,qui fanj>uincm 
ejus fundebant' ipfi. Vniverfales 
etiamfunt Euangelii promirTio- 
nes,quiaomnibusdicitChriftus : 
Venite ad me omnes , qui labo- 
ratis, Quod proomnibus prse- 

ftitum ^ 



1 1 S lokannli Gerhardi 

ftitum , omnibus etiam ofFertur. 
quantum in hisbonis pedemfi- 
ducia» porrexeris , tantum etiam 
©btinebis. nemini Deus fuam de- 
negat gratiam , nifi qui feipfum 
incugnum ca exiftimat. Confide- 
ra ergo , fidelisanima , hasc tria 
praedeftinationisfulcra , & firma 
cordis tui eis innitere fiducia; 
confiderapraeterita mifericordia? 
divinse beneficia,6c de finali non 
dubitabis perleverantia. Quan- 
do nondum eras,creavitte Deus; 
quando per Adami lapfum dam- 
natus eras , redemitte ; quando 
extra Ecclefiam in mundo vive- 
bas,vocavitte; quando ignora- 
bas, inftruit te ; quando errabas, 
reduxitte; quando peccabas, 
correxit te ; quando ftetifti , te- 
nuit te ; quando cecidifti, erexit 
te; quando ivifti, duxit te; quan- 
do ad ipfum venifti , fufcepit te. 
AfFuit lbi in expe&ando longa- 
nimitas , Sc in condonando faci- 
litas. Mifericordia Dei praecedit 
te : firmiter fpera , quod etiam 
fubfequetur. praevenitte miieri- 
cordia Dei, ut faneris; fubfeque- 
tur etiam, ut glorificeris. praeve- 
Ni te , ur pie vivas ; iubfequetur 
etiam, 



MeditJ. t tones Sacr*. 1 1 9 
ctiam,ut in anernum cum illo vi- 
vas. Quare cadens non es contri- 
tus? Quis fuppofuit manum? quis 
nifiDominus? Confide ergo etia 
inpofterumin Dei mifericordia, 
& finem hdei , falutem aeternam 
firmiter fpera. In quibus enim 
manibus falutistuse materiatu- 
tius confiftat , quam in iis , qua? 
ccelumcondiderunt&terram in 
iis , quae nunquam abbreviantur, 
in iis,quae adfluunt milericordiae 
vifceribus , necdefuntforamina 
per qu« efrluant. Cogitaautem, 
devota anima, quod a Deo electi 
fumus, uteflemus fan&i & irre- 
prehenfibiles. In q uibus ergo no 
eft fan&ae vitae ftudium , adillos 
no pertineteleclionis beneficiu. 
Ele&i fumus in Chrifto ; in Chri- 
fto fumus per ffcfem ; fides fe ex- 
entperdile&ionem. ubi ergo no 
eft diIecl:io,ibi nec fides; ubi non 
eft fides, ibi nec Chriftus^ubi non 
eft Chriftus, ibi nec ele&io. Fir- 
mum quidem ftat fundamentum 
Deijhabensfignaculum hoc; Do- 
minus novit , qui fint fui; fed ta- 
men difcedat ab injuftitia , qui 
invocat nomen Domini. Oves 
Chrifti nemo rapiet ex ipfius ma- 



.yi 



120 TohannUGerhdrdi 
nu ; fed tamen oves Ohrifti ati- 
diant etiam ipfius vcce. Domus 
Dei fumi:s ; fed fiduciam & glo- 
nam fpei ufaiie ad finem firmam 
retincamus I O Domine, quide- 
difti velle, da etiam perficere! 

MEDITATIO XXV. 

De falutari- precum efficacia, 

Penetrant fuffciria calum, 
Sk rAximumhoc eft Dei bene- 
JYLrkium , quod familiare pre- 
cum piarum requirit alloquium: 
ipfe donat orationis affe&unvp- 
fe etiam douat orationis efFe&u. 
Magna vis orationis, qua» in ter- 
ra funditur,fed in ccelo operatur: 
oratio jufti clavis eft caeli, afcen- 
dit precatio:3c defcedit Dei libe- 
ratio roratioeftfalutarefcutum, 
quo omnia adverfarii tela repel- 
luntur.Mofes cu extendebat ma- 
nus fuas , praevalebat Ifrael con- 
tra Amalecitas. fi ad ccelum ex- 
tendes manus tuas, nonprasvale- 
bit tibf Satanas . Sicut hofti op- 
ponitur murus, ita t)ei ira San- 
ctorum frangitur precibus. Ipfe 
' ator nofter orabat , non pro- 
yiiquam necefHtatem, fed \\t 
precum 



Medttationes Sacr*. 121 

precum nobis commendaretdig- 
nitatem. Oratio cenfus eft noftrae 
fubjeclionis,quia praecepit nobis 
Deus , utprecesvelut ipitituale 
quoddam tributum quotidie ei 
offeramus : eft fcala noftrse afcc- 
fionis, quia nihil aliud eftorano, 
quam quaedam mentis ad Deum 
peregnnatio : Eft fcutum noftras 
defenfionis , quia anima hominis 
viventis in precibus tuta eft a 
Daemonum mlultibus : Eftnun- 
cius fidelis legationis , quia ad 
thronum Dei afcendit oratio , &C 
ad ferendum auxilium eum invi- 
tat. Hic nuncius fine fuo nunqua 
fruftratur ; femper enim exaudit 
nos Deus , fi non ad noftram vo- 
luntatem , tamen ad utilitatem, 
& falutem, unum indubitanter e 
duobus fperare polTumus,aut da- 
bit id quod petimus , autiliud 
quodnovitutilius.DeditDeusfi- 
liumfuumdonumillud excellen- 
tiiTimum nonrogatus; Quidfa- 
cietrogatus ? Nec dePatris ex- 
auditione , necde Filiiintercef- 
fione dubitare pofTumus. In qua- 
libet cauffa per preces cum Mo- 
fe intres in tabernaculum ad con- 
fulendum Dominum , & cito au- 
I . dics 



Jtl lohAnm Gerhardi 
diesdivinurefponfum. Chriftu* 
cum oraret, transfigurabatur ; ita 
in oratione magnae fiunt in anima 
mutationes, quialumen animae 
i eft oratio,quae fa*pius eum,quem 
invenit deiperantem , relinquit 
exfultantem. Qua fronte Solem 
intueris, nifi priusadoraveris eu, 
cjui lumen illud dulciffimum o- 
eulis tuis mittit ? Quo padto 
fruerismenfa,nifi prius adorave- 
ris eum , qui tantum bonum lar- 
gitur ac fuppeditat ? Qua fpe tra- 
des teipfum no&urno tempori, 
nifi te praemunierts orando? Que 
fru&um fperare poteris ex labo- 
ribus tuis , nifi prius adoraveris 
eum, fine quo labor omnis inuti- 
lis ? Si ergo dona fpiritualia aut 
corporalia defideras, pete; & ac- 
cipies : SiChriftum defideras,per 
preces quasre \ Sc invenies : Si 
oftium divinac gratia? 8c falutis 
seternae aperiri tibi defideras, per 
precespulfa;& aperieturtibi : Si 
ln deleno hujus mundi fitis ten- 
tationum Sc penuria bonorum 
fpiritualium te adfligit , accede 
ad petram fpiritualem , qua? eft 
Chriftus , per devotionem , eam- 
<|ue percute virga orationis ; & 
fenties 



Meditatioties Sacya. 123 

fenties quod fluenta divinaj gra- 
tiae reftinguant fitimtuac penu- 
riac. Vis gratum Deo exhibere 
facrificium ? OfFer preces; (tn^ 
tietDeus odorem fuavitatis , & 
ceiTabit ipfius ira. Vis aflidue cu 
Deo veriari ? Preces ama , quas 
funt fpirituale Dei & devotae a- 
nimsecolloquium. Visguftare, 
quam iuavis ilt Dominus ? Invita 
precibus Dominum ad cordis tui 
domicilium. Placet Deo oratio, 
fed debito modoinftituta. Qui 
ergo exaudiri defiderat, is oret 
fapienter,ardenter,indefinenter, 
humiliter , fideliter , perfeveran- 
ter 6Y confidenter. Oret fjpien- 
ter, ut fcilicet oret ea , quae divi- 
nae glorise 8c proximorum faluti 
ferviunt. Omnipotens eft Deus; 
ergo non ftatuas ei in precibus 
modunv. Sapientiflimus eft; ergo 
non praefcribas ei ordinem. Noti 
temere prorumpant preces , (cd 
fidem prseeunte fequantur ; fides 
autem refpicit verbum»quae ergo 
abfolute Deusinverbo promit- 
tit,abfolute ores ; quae cum con- 
ditione promittit, ut temporalia, 
ea itidem cum conditione ores; 
$u« nullo modo prcmittit , ea e- 

T "5 ±* 1.M 



124 lobannu Gerba rdt 
tiam nullo modo ores. Saepe 
Deus dat iratus, quod negat pro- 
pitius. fequere ergo Cnriftum, 
qui fuam voluntatem plene Deo 
refignat. Oresardenter. quomo- 
do enim requirere potes,ut Deus 
teaudiat, cum teipfum nonau- 
dias? Deum tui memorem efTe 
vis,cum tuj memor non fls? Cum 
orare vis,intra in cubiculu tuum; 
&fores claude. Cubiculum eft 
cor tuum^ in illud debes intrare, 
fi vis debito modo orare ; fores 
ejus debes occludere, ne munda- 
norum negociorum cogitationes 
te poilint turbare : non funtvoces 
ad aures Dei nifi animi affe&us : 
mensardore cogitationisitade- 
bet cffc incitata , ut totum longe 
fuperet quod lingua exprimit. 
atque hoc eft in Spiritu & veri- 
tare adorare , quodrequiritDo- 
minus.Chriftus orabat in monte, 
Scoculosadccelum levabat. ita 
mentem zb omnibus creaturis 
averfam ad Deum debemuscon- 
vertere. injuriam Deofacis.fi 
precai is eum, ut tibi intendat, tu 
vero tibi ipfi non intendas.Inde- 
ftnenter orare poiTumus, fi in ipi- 
ritu oremus , ut fcilket mens no- 

ftra 



Medttationes Sacrd. I2f 

ftrafanclis defideriis femperad 
Deum vigilet. Non femper cla- 
more opus elt , quia Deus etiam 
fufpiriacordisauditjCum habitet 
inpiorum cordibus. nonfemper 
opuseftmultisverbis , quiaetia 
cogitationibus noftris intereft. 
unus interdum gemitusa Spiri- 
tu S. excitatus, & in Spiritu Deo 
oblatus , gratioreftDeo , quam 
prolixae precumrecitationes, ubi 
lingua loquitur , fed cor plane 
mutum eft. Oret humilirer , ut 
non de fuo merito,fed tantum de 
gratiaDeiconfidat. llprecesno- 
ftranituntur dignitate, damnatse 
funt,etiamfi pra; devotione cor 
fanguinem exfudaret. r.emo pla- 
cet Deo nifi in Chrifto : ergo etia 
nemo recle orat , nifi per Chriftu 
6c propterChriftum. Non place- 
bant Deo facrificia , qua» non of- 
ferebantur in unica illa taberna- 
culi ara ; non placet Deo oratio, 
qua» non in hac unica ara Chrifto 
offertur. Ifraelitis precum exau- 
ditio promifTa , fifacie ad Hiero- 
folyma verfa orarent 9 fic in pre- 
cibus ad Chriftum , qui eft tem- 
plum divinitatis , nos converta- 
mus. Chriftus in paiTione oratu- 
I 5 ius 



126 Uh&nnu Gerhardt 

rus abjicit fein terram. Vide, 
quomodo fanctiflima illa anima 
numiliet fe coram majeftate di- 
vina ! Oret fideliter, ut fe ofFerat 
ad omnis gaudii carentiam , 8c 
omnis pcenae patientiam. quanto 
quisorat citius , tanto utilius; 
quanto faepius , tanto utilius ; 
quanto ferventius, tanto Deo ac- 
ceptius. Oret perfeveranter , 
quia, cumtardiusdat Dominus, 
commendat dona , non negat. 
Defiderata diutius , obtinentur 
dulcius. Oret confidenter, ut fci- 
licet poftulet in fide nihil hsefi- 
tans. O clementiflime Deus , qui 
orare nosjuffifti , da , utetiam 
re&e oremus! 

meditatio xxyr. 

De fan&orum Angelorum 

cuftodia. 

SariCtu facer ^ngelm cftat, 

COgita, devota anima, quanta 
fitdivinagratia, quod Ange- 
loril tibi conftituta eft cuftodia. 
Caeleftis Pater Filium fuum mit- 
titad nos liberandos ; Filius Dei 
incarnatus ad nos falvandos^Spi- 
ritus fanclus mittitur ad nos fan- 



Me.ir.JtitO"t: IWrj, 1 | ■ 

rur ad 

l 

n cjiuli infcr- 

- 

, quod 

omnes o tWfl inferioM 

pterhominemcoruhtx , *. I 

.^uilongc digniorc 

Duid mirumefl 

ccrlum rr.iniltrcc nobis luccm in 
dic.ut l. nebraj in no- 

&c, ut quiclcamusi cum 

> mini- 
ftrcnt ? Quid mirum , quod aer 
vicalcm nobis prxbc.it flacum. 
& omne gcnus avium ad obfc* 
quium ; cum cccleftes fpirirus vi- 
tjc noit | 

numm , quo | - | 
dctpocum , f< :, aren- 

a 
prxbcat, cum r.obis wSax rilaim* 
tatum 5c ccncation : 
. 

crccnt r Quid mirum, t]u 
nos portct , ; .utria»', 

omnibus gcncnbus frudtuumfic 
animaliu mcnfas r.oftras : 
l 

. 
1 ^ w 



128 Johannii Gerhardi 
tii manibus nos portent , ne forte 
impingat ad Iapidem pes nofter? 
Soliciti erant Angeli de Chrifto, 
quia Angelus ejus conceptionem 
nunciat, Angelus ejusnativitate 
manifeftat,Angelus in /Egyptufn 
fugere mandat , Angeli Jerviunt 
ei m deferto, Angeli ei miniftrant 
in toto praedicationis minifterio, 
Angelus ei adeft in mortis agone, 
Angelus apparet in ipfius Refur- 
reciione, Angeli pra»fto funtin 
Afcenfione , aderunt Angeli in 
futura ad judicium reverfione. 
Vt ergo Chrifto in diebus carnis 
fux infervierunt Angeli, ita cjuo- 
que folliciti funt de omnibus illis 
qui per fidem Chrifto incorpora- 
ti : Quo modo infervierunt capi- 
ti , eo modo inferviunt etiam 
membris : Gaudent infervire il- 
lis in.terris , quos aliquandofo- 
cios habebunt in coelis : Non re- 
nuunt illorum minifteria , quoru 
dulciilima aliquandofperantco- 
fortia. Iacoboinvia adpatriam 
apparent Angelorum caftra : Sic 
piis inhac vita , quae eftadcce- 
leftem patriam via, Angeli cufto- 
des adduntur. Danielem inter 
mcdios leones Angeli protegunt: 
Sic 



MeditationesSacrd; 129 

Sic ab infidiis infernalis Ieonis 
omnes pios tutos praeftant. Ange- 
li Lothum ex Sodomorum eri- 
piunt incendio : Sic fan&isinfpi- 
rationibus,& contra diabolicas 
tentationes prote&ionibus,ex in- 
fernalibus flammis faepius nos 
eripiunt.Lazari animam in finum 
Abraha» deportant Angeli : Sic 
omnium eleclorum animas trans- 
ferunt ad palatium cceleftis reg- 
ni. Petrum ex carcere educit An- 
gelus : Sic ex praefentifTimis pios 
iaepe eripit periculis.Magna qui- 
dem eft adverfarii noftri diaboli 
potentia;fed erigit nos Angelorii 
cuftodia. Nec dubitesinomni- 
bus periculis hos auxiliatores ti- 
bi adeffe , quia Scriptura fub fi- 
gura Cherubim 8C Seraphimala- 
tos eos depingit,ut certoftatuas, 
incredibili celeritate ad ferendu 
auxilium eos praefto futuros. Ne 
dubites , in omnibus locis hos 
prote&ores tibi adeffe, quia funt 
iubtiliilimi Spiritus,quibus nul- 
lumobfiftit corpus. cun&aillis 
ccdunt vifibilia , cun&a a»que 
corpora, quantumlibet folida vel 
fpiita,penetrabilia eis sut acper- 
via. Ne dubites pericula & affli- 
I j ftiones 



I \o hhannis Gerhardi 
Aiones tuas hos fpirirus fcire, 
quia fempervident faciem cce- 
leftis Patris , & ad omnia prom- 
tiffime ei prsefto funt minifteria. 
Cogitaetiam, devotaanima, fan- 
<5toseffehos Angelos; fan&itati 
ergo ftudeas , fieosvis habere 
focios : morum fimilitudo maxi- 
me conciliat amicitiam. fan&is 
afTuefce a&ionibus , fi Angeloru 
defideras cuftodiam. In omni lo- 
co atque angulo reverentiam ex- 
hibe tuo Angelo,neque praefente 
eo facias , quae in confpe&u ho- 
mims facere erubefcis.Cafti funt 
hi Spiritus ; igitur fpurcis abi- 
gunturactionibus. Apesexpellit 
fumus, columbas fcetor ; fic vita 
cuftodes Angelos fugat lacryma- 
bile &'graveolens peccatum. 
Amiifis per peccata his prasfidiis, 
quomodo tutus erisa Diaboloru 
infidiis ? Deftitutus Angelorum 
protectione, quomodo tutus eris 
apericulorum varioru incurfio» 
ne ? Si anima tua caret muro An- 
gelic£edefenfionis,facile expug- 
nabit eam Daemon fallacia per- 
fuafionis. A Deoad minifteria 
fancti illi Angeli mittuntur ; re- 
couciliandus ergo priusesDeo 
per 



Medit&tiones Sacn. 131 
pcr fidem, fi Angelum vis habere 
cuftodem. Vbi non eft Dei gra- 
tia , ibiquoquenon eftAngelo- 
rum cuftodia. Intueamur Ange- 
los , tanquam falutaresquaiciam 
Dei manus,qu2B nullum ad opus, 
nifi ipio dirigente , fe moveant. 
Gaudium eft in coelo coram An- 
gelis fuper uno peccatore refipi- 
icente : Iacrymae pcenitentium 
peccatorum nintquafi vinum An- 
gelorum: cor autemimpoenitens 
Fugat cuftodes Angelos ragamus 
ergo poenitentia,utAngelisexci- 
temus laetitia. Cceleftis & fpiri- 
tualis naturae funt Angeli ; ccele- 
ftia ergo & fpiritualia xogite- 
mus , utnobis adeffe eis volupe 
fit. Humiles funt Angeli , & iii- 
perbia penitus eis exofa , quia 
etiam tenellis pueris infervire 
non erubefcunt;quid ergo fuper- 
bit terra & cinis,cum tantopere 
fe humiliet Spiritus cceleftis ? In 
morte metuenda potiilimumDas- 
monisaftutia, quia fcriptum eft, 
quod ferpens infidiatur calca* 
neo. extrema pars corporiscal- 
caneus eft; extremus vitae termi- 
nusmors: Inultimaifta mortis 
agonia maxime neceffaria eft 
Ange- 



I J2 lohannts Gerhardi 

Angelorum cuftodia,qui ab igni- 
tis diaboli telis liberent , & ani- 
ma corporis domicilio egreflam 
ad cceleftem Paradifum depor- 
tent. Cum Zacharias in Templo 
facro fungeretur minifterio , An- 
gelusDomini ad ipfum veniebat: 
Sic etiam, fi verbi & precu gau- 
des exercitio, Angelorum quoq; 
gaudere poteris patrocinio. O 
clementillime Deus, qui per fan- 
closAngelos deducis nos per hu- 
j us vitae eremu, da, ut per eofde 
deducamur ad ccelefte regnum ! 

MEDITAIIO XXVII. 

Deinfidiis Diabolicis. 
Quii norit D&monu aftut ? 

COgita , devota anima , m 
quanto verferis periculo •, 
quod femper tibi impendet a 
Diabolo , tuo adverfario. Hoftis 
ille eft audacia promtiifimus, vi- 
ribusrobuftiffimus , artibuscal- 
lidiffimus, machinis omnibus re- 
ferti*ffimus,pugnandiftudio infa- 
tigabilis, in omnes formas varia- 
bilis.In varia crimina ipfe illicit; 
8c poftquam illexit,coramtribu- 
nali Dei nos accufatjDeum apud 
homi- 



McAitrtUnes Sacta. 133 
homines ,homines apudDeum, 
& homines inter fe invicem ac- 
cufat.Vniufcujuiq;propenfionem 
exade prius perlpicit , & poftea 
laqueos tentationum opponit. 
Qucmadmodum 10 oppugnatio- 
nibus non ad tirmas & munitas 
partesaccedfit oppugnatores,fed 
ubi icftimant muros elTc fluxos, 
folfas planiores , & turrcs incu- 
ftoditas : Sic perpetuo animam 
hominis oppugnansDiabolusid 
primum adoritur , quicquid fen- 
ferit molle 6c aftechim in ani- 
mo. Semel victus noiv penitus 
cedit , fedadtentandumfortius 
infurgit , ut vincat eos tsedio 6c 
negligentia . quos vincere non 
potuit tentationum violentia. A 
qno dolos fuos ifte contineat,qui 
ipfum majeftatis Dominumau- 
fas cft calliditatis (ux fraude 
aegredi? A quo Chriftiano is abf- 
tmeat , qui ipfos Chrifti Apofto- 
los expediit cribrare , ficut triti- 
cum ? Decepit Adamum in N T a- 
tura inftituta , quos non poterit 
dccipcre Ui Natura reftiruta rDe- 
cepit Iudam in fcola Salvatoris. 
quos non potcrit decipcre in 
mundo , fchola errorisr ln omni- 
bus 



1 34 lohannit Gerbardi 
bus omnino diabolicae metuedas 
funt iniidiae. In profperisinvitat 
nos adanimielatione;in adverfis 
invitat ad defperatione. Si parfi- 
monia aliquem videtdele&ari, 
eum inexplebilis cupiditatis co- 
pedibus gaudet llligari ; fi quem 
neroicus fpiritus animat , eum 
irarum ftimulis inflammat ; fi 
quem videt paulolsetiorem, eum 
ad infanae Iibidinis incitat fer- 
vorem ; quos videt ferventes in 
religione, eos implicare conatur 
vana fuperftitione ; quos videc 
conftitutos in dignitatibus , eos 
ambitionispercellit facibus.Cum 
impellitad peccata y amplificat 
Dei mifericordiam ; cuminpec- 
cata praecipitavit, amplificat Dei 
juftitiam. prius perducere vult 
ad prasfumtione;poftea deducere 
conatur ad defperationem.Inter- 
dum oppugnat exteme perfecu- 
tionibus ; interdum oppugnat 
interneignitis tentatiombus, in- 
terdum nos impugnat aperte 6c 
violenter; interdum occulte & 
fraudulenter. In comeftione po- 
fuit gulam, in generatione luxu- 
riam, in excrcitatione ignaviam, 
in converfatione invidiam , in 
guber* 



Meditatione* Sacr*. I^f 
^ubernatione avaririam , in cor- 
redione iram , in dignitate fu- 
perbiam. in corde poliiir co^ita- 
tiones malas, in ore poiuit locu- 
tionesfalfas , in membrisopera- 
tionesiniquas : in vi^ilando mo- 
vct ad prava opera , in dormien- 
cio ad fomnia turpia. Sic erj>o 
ubique & in omnibus Diaboli 
cavendae funr infidia». Dormimus 
nos , & ipfe vigilat; fecurinos 
fumus , &ille ranquam leocir- 
cumir. Si leonem irritarum in re 
imperum facere confpiceres , 
quam vero timore cohorrelce- 

Sccom infcmalcm leonem 
tibi infidiari audias, in urramque 
aurcm adhuc fecure dormiras. 
Confidera erpo , fidelis anima, 
porenriifimi hujus hoitis infi- 
dias, Cv Ipirirualium armorum 
quaere fupperias. Siur lumbi cin- 
tti verirare , & induri lorica ju- 
ftitiaclndue perfe&am jultitiam 
ChriiVi , 6i rurus eris a renrario- 
iribtis Diaboli.Ab'conde re in fo- 
1 vulnernm Chriiti , cjuo- 
ries terreris jaculis lerpentis hu- 
jiismalignii Vere credens cft in 
Cbrifto: Vt ergo nihil jnris ha- 
bct Sataots in Chriihim : Ita e*« 
iam 



136 lehannis Gerhardi 

iam nihil juris habet in vere cre« 
dentem. Calceati fint pedes in 
pr«naratione Euangelii pacis: 
Audiatur perpetuo & fonet in o- 
re noftro Chrifti confefllo : Sic 
non laedet nos ulla diaboli ten- 
tatio . Verba incantatoris non 
tam pellunt ferpentemcorpora- 
ralem ,quameloquia conftantis 
confeffionis fugant hunc ferpen- 
tem fpiritualem . AiTumatur fcu- 
tum fidei , ut tela ignita extin- 
guamus hoftis nequirlimi. Fides 
eft, quss etiam montes trans fert; 
montes intellige dubitationum, 
perfecutionum , 5c tentationum. 
Non rercutiebantur a vaftatore 
Ifraehta; ,quorum poftes fignati 
fanguine Pafchalis agni ; non lar- 
dentur ab hoc vaftatore, quorum 
cordaperfidemChrifti fanguine 
afperfa. Fides recumbit in Dei 
promifliones . At promifliones 
Dei evertere non poteft Sa- 
tanas , Ergo etiam contra fi- 
dem praevalere non poterit. 
Fides eft animaelumemtentatio- 
nes ergo maligni fpiritus in hoc 
lumine facile apparent. Per fide 
peccata noftra projiciuntur 111 
profuadum mifericordifc divinae 
marei 



Meditationes Sacya. \yj 
trure ; in illo ignitaDiabolitela 
facile extinguentur. Galeam et- 
iam falutis, id eft, fan&amfpem 
aflumere debemus.Toleratenra- 
tionem, tetationisrefpiciens exi- 
tnm ; eft enim Deus moderator 
certantium,^: corona vincentiu. 
Sinullushoftis,nullapugna}fi nul- 
la pugiia, nulla victoria ; fi nulla 
eft vicroria,nullacorona. melior 
illa pugna,quie Deo proximu fa- 
cit,quam illa pax,quaeaDeo ab- 
alienat. AfTumendus etiamgla- 
dius Spiritus , quod eftverbum 
Dei. plus apud te valere finas 
Scripturae confolationes , quam 
Diabolicontradictiones.Chriftus 
omnes Satanaetentationes verbo 
vicit ; verbo adhuc omnes Sata- 
nse tenutiones vincunt Chriftia- 
ni. Denique in precibus maxi- 
mum habes contra tentationes 
fubfidium: Quoties navicula ani- 
mx flu&ibustentationum obrui- 
tur, Chriftum precibus excita: 
Hoftesvifibilesvincimusferiedo, 
hofte invifibilemvincimus pre- 
cesfundendo. Pugna,6Chrifte, 
pro nobis , in nobis ut etiam in 
te vincamus. 

K Mbdi- 



138 ioliamm\G*rbardt 

Generaies pie vivendi regulae. 

-navi/f' 4 ? $Pfa$* feir/iKarft. 

QVolibet diemorti, judicio, 
& aeternitati magis appro- 
pinquas. Cogita ergo quolibet 
die, quomodo in mortis & judi- 
ciifeveradifcufilone confiftas, 8c 
quomodo in azternum vivas.Om- 
nium cogitationum,verborum & 
a&ionum accurata cura haben- 
da , quiadeomnibus cogitatio- 
nibus, verbis,& adlionibus olim 
accurata ratio reddenda. Mor- 
tem hac node inftare cogita 
tempore vefpertino;mortem hac 
die inftare cogita tempore ma- 
tutino. Converiionem & bonam 
operationem nediftcrin crafti- 
num, quia incerta eft dies crafti- 
na,fedmors impcndens fempe? 
eftcerta. NihilmUgis adverfum 
pietati, quam dilatio. Si contem- 
nisinternam Spiritus fancti vo- 
cationem,nunquam pervenies ad 
veram converfionem. Converfio- 
ncm & bonam operationem ne 
dirTer in fenectutem , fed offer 
Deo lpfam floridam juventutem: 
Incer- 



T :c) 

rnpccni- 

- 
. ;uam vinbus 

•ilam; 

u s aut 
^icbus 

. . 

curfu 
cmpcr 

' 

tu , humilitai uih^ 
K : 



142 lohannu Gerhardt 
ftia in cohabitatione , patientia 
in tribulatione. Semper cogites 
tria ^rasterita , malum commif- 
fumrbonum omifTum,tempus a- 
mifTura. Scmper cogites tria 
praifentia : Vitae praefentis bre- 
vitatem , falvancli difficultatem, 
falvandorum paucitatem. Sem- 
per cogites tria futura : mortem, 
qua nihil horribiliusi judicium, 
quo nihil terribilius; poenam in- 
ferni , qua nihil intolcrabilius. 
Preces vefpertinae praeterlapfae 
diei emendentpeccata : Vltimus 
feptimanae dies praecedentium 
dierum emendet deli&a. Vefpe- 
ri cogita , quam multi ad infer- 
num eo die praecipitati ; & Deo 
gratias age , quod tempus tibi 
concefTeritpoenitendi. Triafjnt 
fupra te , quorum cogitatio nun- 
quam recedat a memoria tua: 
Oculus omniavidens, auris o- 
mnia audiens , & Iibri, in quos 
omnia fcribuntur.Totum fe Deus 
tibi communicabit ; totum te 
communices etiam proximo tuo: 
Optima vitaeft , quae totaaliis 
iniervit. Exhibe fuperiori obe- 
dientiam 8c reverentiam ,aequa- 
li confilium &: auxilium 9 infe- 
riori 



MeditattenesSacyjt, 141 
riori cuftodiam 8c diiciplinu,n. 
Corpus tuum fubjiciatur animo, 
&animusDeo. Mala tua pra?te- 
rita deflexas , praefentia 'bona 
parvi pendas, futura bona toto 
cordis defiderio concupifcas . 
Mementopeccatitui , utdoleas; 
Memento mortis, ut definas^me- 
mento juftitiaz divinae,ut timeas: 
memento mifericordia» divinae, 
ne defperes. Quantum potes, a 
mudo te abftrahe,8c fervitio Do- 
mini te totum devove : Semper 
coeita periclitari caftitatem in 
delitiis , humilitatem in divitiis, 
pietatem innegociis. Nullipla- 
cere appetas , nifi Chrifto : nulli 
difplicere timeas , nifi Chrifto. 
Semper ora Deum , ut jubeat 
quod velit , & det quodjubeat : 
Quod fa£him eft , regat , quod 
futurum, regat. Qualis videri vis 
talis etiam efle debes : Non e- 
nim judicatDeus fecundum fpe- 
ciem , fed fecundum veritatem. 
In verbis cave multiloquium , 
quia de omni verbo vano ratio- 
nem exigit judicium. Opera tua 
qualiacunq.ie fint , non tranf- 
eunt, fed vdut seternitatis quae- 
dam femina jaciuntur. fi feminas 
K 3 iii 



I42 lohannii Gerhxrdi 

in carnem , a carne metescorru- 
tnionem;(i feminas in fpiritum,a 
ipiritu metes asterna? retributio- 
nis praemiu.Non fequetur te poft 
mortem honores mundi , nec fe- 
quentur te divitiarum cumuli ; 
non fequentur te voluptates, nec 
fequentur te mundi vanitates^fed 
poft ultima vitae fata fequentur 
te omnia tua opera. Qualis ergq 
vis efle in judicio , talishodie 
appareas in Dei confpectu. Non 
«ftimes quae tibi adlunt,fed po- 
tius sftimes ea quas tibi defunt: 
non fuperbias propter id quod 
eftdatum, fednumilierispotius 
propter id, quod eft negatum. 
Difce vivere , dum adhuc licet 
vivere. in hoc tempore a*terna 
vita acquiritur aut amittitur.poft 
mortem nonreftat tempus ope- 
randi , fed incipir tempus com- 
penfandi. In futura vita non ex- 
peciatur opcratio , fed operu re- 
tributio. San&a meditatio pariat 
in te fcientiam, fcientia compun- 
cl:ionem,compun&:io devotione, 
devotio faciat orationem. Mag- 
num bonum pro pace cordis li- 
lentium eft oris. Qaanto magis 
fueris a mundo feparatus , tanto 
tnagis 









■ • 

c fit pri 

: 



. 



^44 loh&nnu Gerhardi 
cum , quia vult mifericordiam ; 
time eum , quia non vultpecca- 
cum. Time Dominum , 8c fpera 
in eum; agnofcetuam miferiam, 
6c ipfius prsedica ^ratiam. O 
D'eus,qui dedilti velle, da etiam 
perficere. 

MEDITATIO XXIX. 

pe fecuritate excutienda. 
Secure vivere mcrs eft. 

COgita,devota anima,falvan- 
di difficultatem ; & facile 
excuties omnem fecuritate^m . 
NunquamSc nullibi fecuritas eft, 
neque in ccelo neque in Paradi- 
(o, multo minus in mundo.Ceci- 
dit Angelus fub prasfentia divi- 
nitatis,cecidit Adam in loco vo- 
luptatis. Adamus creatus erat ad 
imaginem Dei ; nihilominus in- 
fidiis deceptus eft Diaboli. Salo^ 
monomnium hominum eratfa- 
pientiiTimus ; nihilominus a Do- 
mino per mulieres eft averfus. 
Iudas eratin fchola Salvatoris, 
& quotidie percipiebatfalutaria 
verba iftius lumi Docloris^necta- 
men tutus fuit a laqueis fedudo- 
ris ; prjecipitatus eft in barathrii 
ava- 



Meditatisnes Sacr* . 1 4 f 
avaritix , & cx avaritia 10 bara- 
thru aeterna; triftitia».David vire- 
rat fecundu corDei,5c eratleho- 
vaecarillimusfilius ; fcdperho- 
micidiu & adulterium fadtus eft 
mortis filius. Vbi ergo in hac vita 
fecuritas?Adhaere firma cordis fi- 
duciaDei promiiTionibus: & tutus 
eris a Dsmonis impujgnationi- 
bus. Nulla in hac vita fecuritas, 
nifi quam credentibus , & \\\ via 
Domini ambulantibus,promiffio- 
num praeftat infallibilitas , fi ad 
futuram pcrvcnerimus felicita- 
tcm , tunc demum plenam habe- 
bimus fecuritatcm. 1\\ hac vita 
connexa funt timor& religio,nec 
altcrum debet efle (ine alrero.Ne 
rus in advcrfis , fcd qua»- 
cunque acciduntadverfa, pccca- 
rorum tuorum co^ita fla^ella. 
fiepiuscccultadclicta punitDcus 
per flagella manifcfta. Cogita 
gravem peccatorum tuorum la- 
bem, ik time juftum peccatorum 
vindicem. Ne fis fecurus tn prof- 
peris:illi cnim Deus irafcitur^ui 
in hac vita non corripitur. Qiiid 
funt affli&ionespiorum ? Amara» 
I cx dulci Dei manu emif- 
fa*. Mukos Deus indignos prae- 
K. 5 fenti 



Ta6 hbsj?m< Gerhardi 

fenti panirione atftimat, quos ti» 
men in seternum reprobat : Sue- 
ceffus felicitatis humanse faepe 
indicium eft damnationis aeter- 
nx : Nihil infelicius peccantium 
felicitate ; nihil miferabilius eo, 
qui miferiam ignorat. Quocunq; 
vertis oculos , materiam doloris 
inveniSj&contra fecuritatem re- 
media afpicis : furfum Deum co- 
gita, quem offendimus- ? deorfum 
infernum , quem meruimus - 9 re- 
trorfum peccata , quse commifi- 
mus; antrorfum judicium , quod 
timemus; introrlum Confcientia, 
quam fcedavimus ;] extrorlum 
mundum.quem amavimus. Vide 
unde venis,6c erubefce : ubi es, 
&ingemifce ; quoituruses , Sc 
contremifce.Arc~ta eft falutis por- 
ra , fed adhuc arc~lior falutisvia. 
Thefaurum fidei dedit tibiDeus; 
fed thefaurum iftum portas in 
vafisfidtilibus. Angelostibi de- 
ditDeus ad cuftodiendum ; fed 
non longe abeft diabolus ad fe- 
ducendum. Renovavit te fpiritu 
metis tuae^fed habes adhuc mul- 
tum de carnis vetuftate.Conftitu- 
tus es in Dei gratia ; fed nondum 
conftitutus es in ^terna gloria. 
Parara 



MeditationcsSacrz. 147 
Parara eft in ccelo manno^fcd ta- 
men affiigit prius mundiimpu- 
gnatio. Promifit Deus veniam 
pcenitenti;fedvoluntatempceni- 
tendi date non promiiit delin- 
quenti.Expec~r.ant te seterna: vhaE 
cofolationes; fedtamen permul- 
tas te oportet ingredi tribulatio- 
nes. Promifla eft aeterni prsemii 
corona^ied gravisprius fuperada 
reftat pugna. Non mutat Deus 
fuum promiffum; fed nec tu mu- 
taredebes fanctse vitasftudium. 
Non faciente fervo quod pra»ci- 
pitur , faciet Dominus quod mi- 
natur. Ingemifcendum ergoju- 
giter , 5c propofita fecuritate lu- 
gendum , ne-jufto 5c fecreto Dei 
judicio homo deferatur , &z per- 
dendus in poteftate Daemonum 
relinquatur. Sic , quamdiu adeft 
divina gratia,delec~tare in ea, ut 
tamen non exiilimes , te donum 
Dei jure haereditario poifidere, 
ita fcilicet fccurus de eo , tan- 
quam nunquam perdere poffis, 
ne fubito , cum forte Deus 
fubtraxerit donum , & retra- 
xerit manum , tu animo con- 
cidas , & triftior , quam o- 
portet , fias. beatus omnino, 
omni 



""48 lohanm Gerbardi 
omnifatagascura malorum om- 
nium parentem cavere incuriam. 
Non te deferet Deus ; fed cave, 
ne a te deferatur Deus. Dedit 
Deus gratiam ; ora ut detetiam 
perfeverantiam. IubetDeus , ut 
fis de falute certus ; non autem 
juffit, ut lis fecurus. Pugnandum 
tibi eft fortiter,ut tandem trium- 
phes fuaviter. Caro tuaintrate 
contrate pugnat, hoftis quo pro- 
pinquior,eo formidabilior: Mun- 
duscircatecontrate pugnat,ho- 
ftis quo copiolior, eo formidabi- 
lior : Diabolus fupra te contra te 
pugnar, hoftis qno potentior , eo 
Formidabilior. In virtute Dei ne 
timeas cum his hoftibus congre- 
di ; in virtute Dei vic~toriam po- 
teris confequi.Non autem vinces 
tantos hoftes fecuritate , fed pu- 
gnandi affiduitate. tempusvita?, 
tempus pugnae.tunc maxime im- 
pugnaris, cum te impugnari ne- 
icis: tunc potiffimum colli^unt 
vires fuas , cum quafdam viaen- 
turconcedere inducias. Vigilant 
illi;& tu dormis?Parant fe illi ad 
nocendum; & tu non paraste ad 
refiftendum? Multi dericiunt via, 
antequam locus illis detur in pa- 
tria. 



Meditationes Sacra. 1 45, 
tria.Quam multi Ifraelita* in de- 
ferto moriebantur , quorum nul- 
lus promiffam terram confeque- 
batur ? Quammulti fpirituales 
Abrahaj filii in vitae hujus defer- 
to pereunt,antequam promiflam 
cceleftis regni haereditatem ad- 
eunt?Nihil efficaciusad excutie- 
dam fecuritatem,quam ficogite- 
mus perfeverantium raritatem. 
Tantum ergo cceleftis gloriae in 
nobis fit defiderium , oc eo per- 
veniendi amor ; tantus fit dolor, 
quodnondumpervenerimus; ta- 
tus fit timor, ne perveniamus; ut 
nullam fentiamus laetitiam , nifi 
de his, quas aut auxilium,aut 
perveniendi fpem prasftent.Quid 
juvatin momento gaudere.fi in 
seternum cogarislugere ? Qua» 
poffit effe in hac vita laetitia , fi 
tranfit quod deledat,non autem 
tranfit quod cruciat ? Securi vi- 
vimus,quafihorammortis& ju- 
diciitrafierimus. DicitChriftus, 
quod ad judiciu venturusfit,qua 
hcra non putamus : dicit hoc ve- 
ritas, 8c altera vice repetit, audi 
& time. Siventuruseft Domi- 
nus in ea hora,qua non putamu s , 
metuendum valde ,neimparati 
ad 



I£0 lohannis Gerhardi 
m judicium accedamus:Siacce- 
dimus imparati , quomodo fufti- 
nere poterimus feveradifcuffio- 
nem hujus judicii ? Nihilominus 
quodin unohoc amittitur mo- 
meto,non poteritreparari in om- 
nifeculo : In unius momenti ju- 
dicabitur brevitate, quales futu- 
ri fimus in omni aeternitate : In 
uno hoc momento Vita Sc Mors, 
Damnatio &: Salus,Pcena6cGlo- 
ria aeterna cuilibet adjudicabi- 
tur. O Domine , qui dedifti ad 
bonum gratiam , dainfuper ad 
bonum perfeverantiam ! 

MEDITATIO XXX. 

De fan&a vitejChriftiimitatione, 
Sit vitx regula ChriHtu, 

SAn&a Chrifti vita, eft perfe- 
&ih T ima virtutum idea. omnis 
Chrifti a£tio, eft etiam noftra in- 
ftitutio. Multi volunt Chriftum 
confequi, fed detre&ant fequi : 
Volunt Chrifto frui , fednon Sc 
imitari. Difce a me , quia mitis , 
fum, 6c humilis corde, dicit Sal- 
vator: Nifi Chrifti velis efle Dif- 
cipulus, nunqua eris verus Chri- 
ftianus. Non foliim Chrifti paffio 
fit 



Meditatimes Sttcr*. rvi . 
iir tuum meritum , fed & Chmfci 
aclio iit vitae tuae exemplum.Di- 
lcCtus tuus candidus & rubicim- 
dus ; lis 3c ipfe rubicundus fan- 
gumis Chrifti afperfione, Sc can- 
didus vitse Chrifti imitatione. 
Quomodo vero Chriftum amas,fi 
ipfius fan&am vitam non amas. ; Si 
diligitis me, dicit Salvator, prae- 
cepta mea fervate.Qui ergo ma- 
data ejusnon fervat , eum etiam 
non diligit.San&aChrifti vita eft: 
perfe&a vitae noftras regula. O- 
mnibus regulis Frarxifci aut Be- 
nedicti prseferenda eftunica re- 
gula vitse Chrifti.Si vis efte ado- 
privus Dei filius, vide quomodo 
converfetur Filius ille unigeni- 
tus. Si vis efie cohseres Chrifti, 
debes etia efle imitator Chrifti. 
Qui vivere vult cum vitiis , ille 
diaboli {ed.edit obfequiis. Qui 
vero vult efie cumDiabolo, quo- 
modo poterit effe cum Chrifto ? 
Viria amare,eftDiabolum amare, 
quiaomnia peccata funta Dia- 
bolo^ quomodo ergo poterit zfCe 
verus amator Chrifti,qui eftama- 
tcr diabolirDeum amare,eft fan- 
£la vitam amare,quia a Deo om- 
ms fancia vita ; qucmodo ergo 

poterit y 



JJ2 lohannu Gerhardi 
poterit efle amator Dei , qui non 
eft amator fancta» vitas? Probatio 
dile&ionis eft exhibitio operis;- 
veri amoris proprium eft amato 
obfequijidemcumamato velle, 
eadem cum amato fentire. Si er- 
go vereChriftum amas,mandatis 
ejusobfequentemte praeftabis ; 
fan&am vitam cum ipfo amabis, 
& fpiritu mentis tuae renovatus 
cceleftia cogitabis. Vita aeterna 
eft in cognitione Chrifti:Qui ve- 
roChriftu non amat,eum etianon 
cogiiofcit: Qui humilitate, cafti- 
tate, manfuetudinem,temperan- 
tiam,caritatem non amat , etiam 
Chriftu non amat,quiaChrifti vi- 
ta nihil aliud erat,quahumilitas, 
caftitas,manfuetudo ,teperantia, 
caritas.Chriftus dicit,fe no nofle 
eos , quivoluntatem Patrisnon 
adimplent. Ergo etiam Chriftum 
non norunt, qui voluntate Patris 
cceleftis no faciunt.Qua» vero eft 
voluntas Patris? Sandtificatio no- 
ftra,dicit Apoftolus.Non eftChri- 
fti , qui Spiritum Chrifti non ha- 
bet: Vbi veroSpiritus fanclus, ibi 
etia cum donis 6c fru&ibus fuis 
adeft. Qui vero fruchis Spiritus? 
Carkas , gaudium ,pax,lenitas, 
benU 



MeditationesSacr&. I $" 3 

benignitas, bonitas , fides, man- 

■ fuetudOjtemperantia.Sicut fuper 

-Chriftum requiefcebat fanctus 
Spiritus: ita etiam requiefcit fu- 
per omnesillos, quiinChrifto 
funtperveram fidem,quia Spo- 
faChrifti currit in odore unguen- 
torum Chnfti. Qui Domino ad- 
haeret , eftunusSpirituscum eo. 
Sicutcarnaliscopula viri & uxo- 
ris,facitex eis carnem unam: ita 
fpiritualis conjun&io Chrifti, £c 
fidelis animae,facitex eisfpiri- 
tum unum : Vbi vero fpiritus u- 
nus, ibi eadem voluntas: ubi vo- 
luntas eadem, ibi etiam actiones 
easde. Qui ergo vitam fuamChri- 
fti vitse non conformat , nec Do- 
mino adhserere , nec Spiritum 
Chrifti habere convincitur. An 
non aequum eft,ut omnis vita no- 
ftrailli conformis reddatur , qui 
ex amore fe totum nobis confor- 
mavit ?Deusincarne fe manife- 
ftans,exemplarfanctaevita» nobis 
propofuit.ne quis fanctam vitam 

" detreclans^adcarnis confugeret 
excufationem. Nullavitajucun- 
diorauttranquillior,quam Chri- 
fti vira- quiaChriftus verus Deus. 
quidveroDeo tanquamfummo 
L bono 



1^4 lohannu GerharS 
bono jucimdius auttranquillius? 
Seculivita brevem afFert laeti- 
tiam , fed azternam fecum trahit 
triftitiam. Cuiinvita teconfor- 
mas , ei etiam in refurre&ione 
conformaberis : fi Chrifti vitae te 
hic conformare incipis,illiin re- 
mrre&ione etiam plenius con- 
formaberisjfi Diabolo te confor- 
mas perflagitia,in refurre&ione 
ei conformaberis per tormenta. 
Qui me fequi vult , abnegat fei^ 
pfum , dicit Salvator , & tollat 
crucem fuam quotidie. Si in hac 
vita abnegas,te ipfum , Chriftus 
in judicio agnofcette pro fuo.Si 
propter Chriftum propriohono- 
ri,proprio amorhpropria? volun- 
tatiin hacvitarenuncias ; Chri- 
ftus in futura fui honoris , fui a- 
moris,fua* voluntatiscompotem 
te faciet. Si in hac vita particeps 
es crucis , in futura particeps 
eris aeternae lucis : Si in hac vita 
particeps es tribulationis , in fu- 
tura particeps erisconfblationis: 
Si in hac vita particeps es perfe- 
cutionis, in futura parriceps eris 
largiifimaeretributionis. Qiii me 
confitetur inhocfeculo, inquit 
Chriftus , conritcbor £c ego eum 
co- 



t.ittwsSacrd. IfC 

coram Patreccelefti. : Iamvcro 

im doctnnajprofcflionc, 

im vitje conformatione 

Chrittum conhtcridebemus j ita 

dcmum pro fuis nos agnofcet in 

judicio. Quifquisme negaverit 

coram hominibus , negabo & e- 

go eum coram Patrc ccelefti . 

Chriftusnon folum vcrbis , fed 

eriam, & multo magis,impia vi • 

ta ne^atur.Qui ergo factis negat 

Chriitum in boc fcculo , eum et- 

>ctis negabit in judicio. 

Chriftianus non cft , quivcram 

Chrifti ridcm non habct:Vcraau- 

tcm rides Chrifto fpirituali viti 

nos infcrit tanquam palmites : 

Omncm paImircminCnrifto,non 

: frudum,cceleftis Agri- 

colatoliit, qui vcro in Chrifto 

manct, Sc in quo Chriftus per fi- 

t, hic fcrt fru&ura 

multum. Non eft palmcs iu vite, 

qui non trahi: i vite ; 

non cft anima in Chrifto pcr h- 

dcm , quae nonfpiritualcmcari- 

tatis fuccum cx Chnlto trahit 

pcr fidcm. Conforma nos vitae 

. C :lo, ut 

c rmcmurmfuturo! 

L 2 Me- 



Ij6 lohdtmU Gerbardi 
MEDITATIO XXXI. 

Defui abnegatione. 

llle negat Chriftum , quife non 
abnegat ipfum, 

QVime fequivult, feipfum 
abneget,dicit Salvator.Sei- 
pfum abnegare,eft propriofuo 
amorirenunciare.Amor proprius 
amorem Dei probibet. Si vis ef- 
fe Chrifti Difcipulus,neceffe eft, 
ut radix amoris propriimoriatur 
in te penitus.NemoChriftum di- 
ligit , nifi qui feipfumodit. Nifi 
granumfriimenti,lapfnm in ter- 
ram , fuerit mortuum , fruftum 
non affert; ita quoque fruttus 
Spiritus faneti percipere non 
poteris , nifi in corde tuo moria- 
turamor proprius. DicebatDo- 
minusadAbrahamum: Egredere 
e terra tua , 8c e cognatione tua, 
&: e domo patris tui , ad terram, 
quam oftendam tibi.Non poterat 
Abraham tantus fieri Propheta, 
iiifiprius egredereturexfua pa- 
tria : Non erisprius verus Chri- 
fti difcipulus , & verefpiritualis 
homo , antequam ab amore dif- 
cedasproprio. Iacobex conta- 



Medttationes Sacrd. I $7 
^luAngeli uno pede claudica- 
bar, altero lano & integro : Per 
duos hos pedes duplex amorin- 
telligitur , proprius Sc divinus: 
Tunc homo particeps eritdivi- 
nse benedictionis , cum pede a- 
moris proprii claudicabit,altero 
illoamorisDei manente iano & 
integro. Fieri non poteft,ut uno 
eodemq; oculo ccelum intuearis 
& terram.-ita fieri nequit,ut una 
eademquevoluntate ieipium in- 
ordinatc quis amet ac Deum. A* 
mor eft fummum animse noftrae 
bonum , tribuendum ergo hoc 
fummumanimae bonum,fummo 
bono , lcilicet Deo. Amor tuus, 
Deus tuus, id eft, quicquid fum- 
me amas, id in Dei locum collo- 
cas , quicquidfummeamas , id 
lummum efle judicas ; Deus au- 
tem vere eft fummum Ens : Qiii 
ergo feipfum amat, feipfum Deu 
judicat , & inlocumDeicollo- 
cat^quae eft omnino maxima ido- 
lolatria. Quodfumme amas,hoc 
rerum omnium finem aeftimas,5c 
cieiideriorum tuorum ultimam 
complementum judicas. lolus 
autem Deus eft principium & fi- 
nis creaturarum : ipfe eft primus 
L 3 & 



.1$? lohannuGerhardt 
ilc noviflimus ; ipfe folusimplet 
defiderium cordisnoftri, Sc nihil 
quicquam creati tua poteft fatia- 
re defideria. amorem ergo Dei 
prseferre debes amori proprio, 
Deus eft principium &c nnis : In 
illo ergo debet amor nofter inci- 
pere , in illo etiam debet define- 
re. DeiefTentia eftextraomnes 
creattiras, ficut ab seternofirit 
Deus in feipfo: Ab omnibus ergo 
creaturis amorem tuum abftra- 
has. Qualis amor tuus , talia et- 
iam operatua. Si opera tua pro- 
cedunt ex vera fide Sc Dei amo- 
re. Deo funt grata , & coram o- 
culis ejus magna , licet coram 
omnium hominum oculis iint 
parva: Si procedunt examore 
proprio , nunquam poterunt pla- 
cere Deo. Amor proprius prae- 
ftanthTima quseque opera conta- 
minat. Cii eifet Chriftus indomo 
Simonis,mulier quaedam ungue- 
ti preciofi vas confringit , 6c ca- 
put Chrifti inungit; apparet opus 
|)arvum ; nihilominus Chrifto e- 
rat gratum , quia procedebat ex 
fide vera , caritate pura , contri- 
tioiie feria. Sacrificium erat opus . 
Deo gratum in V. T. Interim ta- 
men 



Medttathnes Sacra . I f 9 
men Deo no pIacebat,quod Saul 
prazdam Amalecitarum adofTe- 
renda Deo facrificia fegregabat. 
quare ? quia hoc non procedebat 
ex amore Dei.fi enim vereDeum 
dilexifTet , mandatumDeide o- 
mnibus praedis exurendis non 
contempfiflet^feipfum diligebat, 
& fuam devotionem. Amoreft 
quidam ignis. ita enim orat Ec- 
clefia;Veni fande Spiritus;& tui 
amoris ignem accende in fideli- 
bus. Ignis non hasret in terra fi- 
xus,fed femper tendit furfum.fic 
amor tuus non debet in te quief- 
cere, fed furfum ad Dominum fe 
<{ebetelevare. Seipfum abnega- 
re,eftinfuper honori fuo renun- 
ciare. Summobonofolidebetur 
fummus honor ; Deusfurhmum 
bonum eft.Qui fuam quaerit glo- 
riam,non poteft Dei gloria quae- 
rere. ficut Salvator dicebatad 
Pharifjcos , Quomodo poteftis 
credere, qui gloriam ab invicem 
accipitis ? Chrifti exemplum in- 
tuere & fequere:Sa*pius de fe te- 
ftatur,quod no quseratfuamglo- 
riam , quod non accipiat honore 
ab hominibus, quod fit excorde 
humilis. Omnia tua dona a Deo 
L 4 acci* 



1 60 lohannh Gerhardi 

accipis^omniaergo Deoiriciifim 

tribuas.omnesbonorum rivuliab 

hoc fonte bonitatis divina* proce- 

duntjomnia ergo bona vicirBm in 

hocmare transferenda. Herba», 

qux folfequia dicuntur , femper 

convertunt fe ad folem,a quo vi- 

tam & fuccum hauriunt.-SicSc o- 

mnibus tuisdoniSj&omnituoho- 

nore ad Deu te converte,& nihil 

quicquam tibitribue.Sialiquida 

teipfo habes , honorem tuum 

qii2erere,& tibi ipfi tua dona tri- 

b uere potes ; fcd quia nihil ha- 

b es a teipfo : omnia vero a Deo, 

ideo non tuum, fed Dei honorem 

quasrere debes. Proprius honor 

avertit hominemaDeo. Exem- 

plum eft in Nebucadnezar , qui 

dicebat: Haec eft illa Babylon, 

quam acdificavi in domum regni, 

in robore fortitudinis mese , oc in 

gloriam decoris mei. Sed cmid , 

iequitur ? Adhuc fermo erat in o- 

re Regis, & vox e coelo ruit : Ti- 

bi dico , Nebucadnezar , regnum 

tranlibit a te ; ab hominibus te e- 

jicient, 8c cum beftiis agri erit 

habiratio tua. Sic fi ex proprio 

honore & fuperbia fpiritualem 

tuam Babylonem, id eft, operum 

boao- 



Mediutiones Sacra . 1 6 1 

bonorum ftructuram seftimas ,3c 
gloriam eorum tibi tribuis , Sc 
non foli Deo, abjicieris a confpe- 
dlu Dei. Seipium denique abne- 
gare , eft propriae voluntati re- 
nunciare. Optimae voluntatifem- 
per parendum; Dei autem volun- 
tas iempereft optima. lllius vo- 
luntati parcndum , a quo omnia 
noftra habemus; A Deo autem o- 
mnia ad nos devcnerunt. Illius 
voluntati parendum,qui nos fem- 
per ad vitam & ad bonum dedu- 
cit: Dei voluntasfemper ducitad 
vitam Scbonum. Delectare in 
Domino,Sc ipfe dabit tibi petitio- 
nes cordis tui. Propria voluntas 
ad mortem Sc damnationem nos 
deducit. Per quid primusnofter 
parens ex Dei gratia & ftatu fa- 
lutis in aeternam damnationem 
prolapfus eft?Sepofita Dei volun- 
tate propriam fequebatur volun- 
tatem: praeceptum Domini negli- 
gebat , 3c fuaiionem diaboli au- 
diebat. Verus ergo Chrifti difci- 
pulus propriae voluntati renun- 
ciat , 6c divinam volutatem fequi 
defiderat. AipiceChriftum,is,in 
agone padionisconftitutus, pro- 
priam voluntatem , tanquam gra- 
L s tif- 



I! 



l6l lohannu Cerhardi 
ti ffimum facrificium, Deo offert: 
OfFerasSctu propriam Deovo- 
luntatem : &: ficperfkies eam, 
quam Chriftus requirit, tniabne- 
gationem , O Domine,tuafan<5t.a, 
voluntas fiat, ficut in ccelo, ita 6c 
interra! 

MEDITATIO XXXII. 

De vera quiete anima». 
Dominomens nixa quieta efl. 

N tranfitoriis 8cmundanisre- 
bus quietemfuam animafaepe 
quaerit , fed non invenit. quare? 
quiaanimaomnibuscreaturisdi- 
gnior. Nonergopoteftinillisvi- 
lioribus quietem & pacem inve- 
nire. Omnia mundana fugacia 
funt & traniitoria ; anima autem 
immortalis: Quomodo ergove- 
ram quietem in illis inveniret? 
Omnia illa terrena funt ? anima 
autem noftra cceleftis eft origi- 
nis. quomodo ergo illis defide- 
rium fuum explere poffet ? In 
Chrifto requiem invenit , ille po- 
teft fatiare Sc explere defiderium 
illius.Contra iram Dei quiefcit in 
vulneribus Chrifti:contra accufa- 
tioues Satanae in potentia Chrifti: 
con- 



Meditatunes Sacrt. 16$ 

contra terrorem legis in prsai- 
catione Chrifti: cotra peccata ac- 
Cujantli in fanguine Chrifti , qui 
mclius coram Deo Ioquitur , qua 
ianguis Abel : contra mortis ter- 
rorem in feflione Chrifti addex- 
■ tram Patris acquielcit & cofidit. 
Atque ita fides noftra quietem 
invenit in Chrifto ; fed & cari- 
tas noftra fummam quietem i- 
bi invenit. Quiamore rebus ter- 
renis inhaeret ,. non habet veram 
quietem , quia ipfae res terrense 
eam non habent.-non poffunt ple- 
ne appetitum animae fatiare,quia 
omnia finita funt ; anima autem 
noftra ad imaginem Dei fadlaun- 
finitum illud bonum , in quo o- 
mnia bona funt, appetit. Vt ergo 
fides noftra nulti ex pmnibus 
creaturis inniti debet ; fc\ foli 
Chrifti merito : Ita quoque amor 
nofter nulli creaturae adhaerere 
debet , imo nec nobis ipfis. Nam 
proprius amor itidem amorem 
Deiimpedit: Omnibusdebemus 
amorem Dei praeferre.Anima no- 
ftra,Sponfa Chrifti eft; huic ergo 
uni adhaerere debet : Anima no- 
ftra,Deihabitaculum ; huic ergo 
foli locum dare debet.Muki que,- 
runt 



164 lohannu Gerhardi 

runt in divitiis quietem;fed extra 
Chriftum nulla animse quies: Vbi 
autem Chrifttis, ibi paupertas , li 
non aclu tamen afFc&u. Non ha- 
bebat ille caeli & terrse Domi- 
nus, quo caput reclinaret. ficque 
paupertatemnobis commendare 
&: confecrare voluit. Divitiae funt 
extra nos; at quod animam quie- 
tamredderedebet , illud inter- 
num efTe oportet : Cui vero in 
morte adhaerebit anima , quando 
omniain mundoreIinquenda?Aut 
nos divitiae deferunt , aut nofmet 
illaSjfkpius in vita.femper autem 
in morte:Vbi ergo tunc pacem & 
quieteminveniet anima? Multi in 
voiuptatibus quserunt quietem, 
fed corporis haec aliquandoquies 
& delectatio efle poteft , non au- 
tem animaz: Tandem fequitur co- 
mes, dolor 8c lu&us. Voluptates 
ad hanc vitam fpe&ant; anima. 
autem non eft creata hujus vitse 
gratia , quia per mortem exire 
compellitur. quomodo ergo in 
voluptatibus quietem invenire 
pofTit ? Extra Chriftum non eft a- 
nimaequies : Qiialis autem erat 
vita Chrifti?Siimusdolora primo 
nativitatis tepore ufque ad mor- 
tem 



MedttattonesSacrz l6c 

tem. Sicilleverusrerumaeftima- 
tor docere nos voluit , de volup- 
'.ate quid nobis fentiendum fit. 
Multi io honoribus quserutquie- 
tem : Miferi vero, qui ad quamli- 
bet popularis aurse mutationem 
quiete carere coguntur.Honor eft 
exterius & fugaciilimum bo- 
num^quod autem quietem animse 
largiri debet , id in nobis elTe o- 
portet.Quid de humana laude & 
gloriaplusreferes, quam Apellis 
pi&ura laudata ? Coniidera an- 
gulum ; in quo latitas, quanta e- 
jiis proportio ad totam provin- 
ciam ! ad Europam! ad totum or- 
bem habitabilem ! Illcdemum 
verus honor, qui a Deo ele&is o- 
limobtinget. Quiesrei eft in i- 
pfius fine;nec quieicit res natura- 
liter , nifi poftquam rinem & lo- 
cum fuum adepta eft. finis creatae 
animse Deus eft ; fa&a fiquidem 
eitad Dei imaginem. Ergonon 
poteft efTequieta6c pacata , nifi 
inillofuonne , fciiicet in Dco. 
Vtcorporis vita,anima;ita animae 
vita,Deus. Sicut ergo vere vivit 
anima , in qua fpirituali gratia 
Deus habitat ; ita mortua eft ani- 
ma , qux Deum inhabitantem 
uon 



l66 Ioharmis Gerhardl 
non habet. quse vero poteft quics 
effe mortuae animae ? Prima ifta 
mors in peccatis , necelTario tra- 
hit fecundam mortem damnatio- 
nis.Qui proinde amore fuo firmi- 
ter adhseret Deo , & interius di- 
vina confolatione fruitur; illius 
quietem exteriora mala pertur- 
bare non poiTunt : In rebus trifti- 
buslaetuseft, in paupertate di- 
ves , in tribulationibus feculi 
fecurus , in turbis mundanis 
tranquillus, in conviciis & homi- 
numcontumeliispacatus , inipfa 
morte vivus.Non curat Tyranno- 
rumminas,quiainteriusfentitdi- 
vinse confolationis divitias. In 
adverfis non triftatur , quia fan- 
&us Spiritus efficaciter eum in- 
terius confolatur. Non angitur in 
paupertate , quia dives eft in Dei 
bonitate. Non turbatur hominum 
contumeliis , quia divini honoris 
fruitur delitiis. Non curat carnis 
voluptatem , quia magis gratam 
habet Spiritus fuavitatem. Non 
quaeritamicitias mundanas , quia 
Dei fibi propitii ac amici fentiB 
delitias.Non inhiat thefauris ter- 
renis , quia fummum thefaurnm 
habet reconditum in ccelis. Mor- 
tem 



Itgtt 

tem non mRuit,quia in Deo fem- 
per vivit. Non defiderat magno- 
pere fapientiam mundanam,quia 
nabetinterius docentemfancium 
Spiritum. Perfe&um tollit im- 
perfe&ius. NontimetfulguraSc 
tempeftates , incendia & aqua- 
rum vaftitates,triftes planetarum 
configurationes , & luminarium 
cceleftium obfcurationes , auia 
iupra Naturam evectus in Cnri- 
fto fide recumbit,in Chrifto vivit. 
Non abftrahitur blanditiis feculi, 
quia audit in fe fuaviorem vo- 
eemChrifti. Non timetDiaboli 
potentiam , quia divinam fentit 
mdulgentiam. fortioreft , quiin 
ipfo vivit & vincit, quam Diabo- 
lus,qui vincere eum fruftra fata- 
git. Non fequitur carnisillece- 
bras , quia in fpiritu vivens fpiri- 
tus fentit divitias. mortificat & 
crucifigit carnem Spiritus vivifi- 
catio.Non metuitdiabolum accu- 
fatorem,quia Chriftum novitelfe 
fuum intercefTorem. Hanc veram 
quietem animae noftrae velit con- 
cedere autor& dator illiusuni- 
cus, Dominus nofter , Deus in fe- 
culabenedi&us! 

ME- 



j68 lohannls Gerhardi 

MEDITATIO XXXIII. 

De confcientiae puritate 
JHens rcfti confcia ,vttae£l. 

IN omni tuo opere maximam, 
curam habe conftieritte. Si in- 
ligat te Diabolus ad quoddam 
[>eccatum , internum confcientiae 
reverere judicium. Si times in a- 
liorum hominum peccare prae- 
r entia, multo nrlgis a peccato re- 
rocette propria confcientia : In- 
:ernum teftimonium efficacius 
°ft, quam externu, quamvis ergo ' 
peccata tuafugiant omniumho- 
rninum accufationem , nun^uam 
:amen effugere poteris inteu^am 
:onfcientise teftificationem. (Con- 
cientia erit inter libros illos, 
3110S Apocalypfis teftatur in judi- 
:io olim aperiendos. Primus li- 
jer eft divinse omnifcientiae , in 
juo manifefte relucebunt om- 
lium omnino*hominum fadta, 
/erba , cogitata. "Secundus libcr 
sftChriftus, qui eft vitacliber^, 
in hoc qui fcriptus invenietur 
;>erveram fidem , is afr Angelis 
■ieducetur in curiam cceleftem. 
rertiuslibereft Scriptura, jux- 
ta 



Meditationes Sacra. l8f 

$Akium ? Exhibe pauperi bene- 
3?ium. Membris quod bene fit, •■ 
id tanquam fibi fa&um caput ac- 
cipit. Dicit tibi Chriftus, Da mi- 
hi de eo, quod dedi de meo ; fac 
bonum de bono , ut acquiras tibi 
bonum; largire terrena,ut ea fer- 
ves , quia ea parce nimis fervan- 
do amittes. Audi Chriftum mo- 
nentem , ne cogaris injudicio 
eum audire dicente ; Ite in aeter- 
num ignem maledi&i , quia non 
cibaftis me, quando efunvi. San- 
6bum femen Eleemofyna , prout 
parce vel large fuit fparfum,me£. 
fis erit vel parca vel copiofa. Si 
vis elTe in numero ovium , exhi- 
be etiam ovibus beneficium.Ter- 
reant te hoedi ad finiftram con- 
ftituti , non quia rapuerunt , {ed 
tjuia non paverunt. Inclina , 5 
Deus , cor noftrum ad teftimonia 
tua , & non ad avaritiam ! 

MEDITATIO XXXVI. 

De proprietatibus veras 
caritatis. : 

Sa rttos dilettiofignat. 

VEra & fincera caritas eft con~ 
ftans piorurn propriet i 



1 86 lohannU Gerhardi 

lus Chriftianus fine fide, nullafi- 
des line caritate : ubi non eft ca- 
ritatis fplendor, ibi etiam non eft 
fidei fervor. Remove lucem a 
Sole,& removere poteris carita- 
tem d fide. Caritas eft achis ex- 
terior interioris vitae hominis 
Ghriftiani. Corpus mortuum eft 
fine refpiratione : ita fides mor- 
tua eftiine dile&ione. Non eft 
Chrifti , quinon habet Spiritum 
Chrifti ; non habet Chrifti Spiri- 
tum , qui non exferit caritaris 
donum ,quiafru&us Spirituseft 
caritas : Arbor bona non cogno- 
fcitur , nifi ea fru&us proferre 
bonos perfpicitur. Caritas vincu- 
lum eft Chriftiana* perfeclionis. 
iicut corporis membra per fpiri- 
tum, id eft anirnam f conjungun- 
tur : ita vera corporis myftici 
membra per Spiritum fan&um 
charitatis vinculo uniuntur. In 
templo Salomonis omnia auro 
cbducta erant intus & exterius: 
iic in fpirituali Dei templo cari- 
tate omnia ornata fint intus 8c 
exterius. caritas moveat cor ad 
compatiendum , caritas manum 
moveat ad elargiendum. non fuf- 
ikitcompafuojh noivaccedatex- 
terior 



Mcdrtntioncs Sacta, 187 

terior elargitioi nec fufticit elar- 
gitio exterior , fi non accedat 
compatfio interior. Omnia acci- 
pit fides a Deo ; caritas vicilfim 
omnia fua donat proximo : Per 
fidem divins naturae confortes 
reddimur; Deus autem caritas 
eft. Vbi ergononfe exeritcari- 
tasexterius,nemocredat , quod 
adiir fides interius. Nemo in 
Chriftumcreditquinon Chriftum 
diligit: nemo diligit Chriftum, 
nifi qui ctiam diligit fuum proxi- 
mum. Nondum veracordis fidu- 
cia apprehendit Chrifti benefi- 
cium , quiproximodcbitumde- 
negar officiii. Non eft vere opus 
bonum, quod non proccdit cx fi- 
de^ nec eft vere opus bonu, qiiod 
ncn proccdit-ex caritate : caritas 
enim fcmen eft omnium virru- 
tum , noneftbonus fruc~tus,nifi 
qui de radice caritatis exurgit. 
Cariras cft fpiritualis guftus ani- 
ma»; huic enim foli fapitomne 
bonum, omnc arduum, omnc ad- 
verfum , omnc laboriofum. Ca- 
ritatis guftus ctiam mortem fa- 
cit fuaviifimam , quia fortib , ur 
mors, dile&io, imo fortiorqnam 
mors , quia caritas Chriftum de- 
N 2 du^t 



l88 lohanms Gerhardi 
duxit ad mortem , caritas etiam 
vere pios , ut pro Chrifto mori 
non dubitent, excitat. Omnia 
Dei opera procedunt ex caritate, 
etiam pcenaeipfa»: Sic omniao- 
pera Cnriftiani hominis ex cari- 
tate procedant. In omnibuscrea- 
turis propofuit nobis Deus fpe- 
culum caritatis. Sol Sc fidera 
non fibi, fed nobis lucent. Herbae 
non feipfas , fed corpora noftra 
purgant. Aer , aqua, bruta,Sc 
omnes creaturae homini infer- 
viunt. Ita quoque teipfum totum 
exhibeas proximi minifterio. N5 
profunt linguae line caritate, quia 
fine caritate linguarum cognitio 
inflat , caritas autem aedificat. 
Non prodeft fcientia myfterio- 
rum line caritate , quia etia Dia- 
bolo nota funt myfteria , caritas 
'autem folius vere pii propria. 
Fides etiam montes transferens 
non prodeft fine caritate , quia 
talisfides eft folum miraculofa, 
non falvifica. Caritas dono mi- 
racula faciendi praeftat , quia illa 
verorum Chriftianorum indubi- 
tata nota , hoc impiis interdum 
conceditur: Non prodeft omnes 
facultates pauperibus diftnbue- 
re, fi 



iMeditaitone: Sacra . 189 

re , fi nonadfit caritas;quiahy- 
pocritica eft a&io exterior,fi non 
adfit caritas interior. Non pro- 
funt rivi beneficentiae , fi non 
oriantur ex caritatis fonte. Cari- 
taspatiens eft ; quia nemo facile 
iralcitur ei quem vere diligit.Ca- 
ritas benigna eft ; quienimcor 
iuum , bonum animae fummum, 
donavit per caritatem, quomodo 
minora bona exteriora negaret? 
Caritas non aemulatur; quia alte- 
riusbonaafpicittanquaiua. Ca- 
ritas non agit perperam;quia ne« 
mo facile eum laedit , quem vere 
&exanimo diligit. Caritasnon 
inflatur ; quia per caritatem u- 
nius corporis membra reddimur; 
membrum autem unum alteri fe 
non praefert. Caritas non gerit fe 
indecenter ; quia irati proprium 
eft indecenter fe gerere ; caritas 
autem irae frenum eft. Caritas 
non quaerit quae fua funt , quia 
quod quis amat ^fibiipfi praefert, 
ejufque commoda magis quaerit, 
quamfua. Caritas nonirritatur; 
quia ex fuperbia omnis ira; cari- 
tas aute infra alios fe abjicit.Ca- 
ritas non cogitat malu ; quia cui 
cjuis malum ftruere cognofcitur, 
N 3 eurn 



I90 Iohannu Gerhardi 
eum nondum vere diligerecon- 
vincitur. Caritas non gaudetfu- 
per injuftitia; quia caritas alio- 
rum miferiam facit fuam , omnia 
fuffert, omnia credit, pmnia fpe- 
rat, omniafuftinetcaritas. Quod 
enim fibi praeftari caritas exop- 
tat, id aiiis praeftare non recufat. 
Ceffabunt linguas, evacuabuntur 
prophetiae, deftruentur fcientia?; 
non ceiTabit caritas, fed ejus im- 
perfedio in futura vita comple- 
bitur, Sc ejus perfe&io in futura 
vita augebitur. Duo alraria con- 
ftitui Deus jufferat in tabernacu- 
lo.- ignis ab exteriori transfere- 
batur ad interius: duplicemEc- 
clefiam Deus congregavit , mili- 
tantem & triumphantem : ignis 
caritatis a militante olim trans- 
feretur ad triumphautem. Haec 
cogitans , devota anima , fanctas 
ftude caritati. Proximus quil- 
quisfit, is tameneft, pro quo 
Chriftus mori voluit : quare ergo 
proximo denegas caritatem ira- 
pendere , cum Chriftusnondu- 
bitaverit vitam pro eo impende- 
re? SivereDeumdiligis , etiam 
imaginem ipfius diligere debes. 
Vmim fpirituale corpus omnes 
iumus 



Mcdttationes Sacr*. 191 
fumus ; fit ergo omnium una fpi- 
ritualis anima : iniquum eft , ut 
diflideantin terris,quiaIiquando 
una vitturi funt in ccelis. dum 
mcntes confentiunt in Chrifto, 
voluntates etiam conjun&se fint. 
unius Domini fervi fumus , diifr- 
dere invice non eft aequum. mor- 
tuum eft corporis membrum, 
quod alterius non fentit afTeclu. 
non fe verum myftici corporis 
Chrifti membrum aeftimet , qui 
alteri patienti non condolet.Vnus 
omnium Pater Deus , quem a 
Chrifto edoCtus quotidie patrem 
compellas; quomodo is te verum 
agnofcet riliu , nifi vicifiim ipfius 
filios pro fratribus agnofcas? Ho- 
minem tibi a Deo commendatu, 
(i dignus eft , ama , quia dignus 
eftquemamas; finindignus,ama 
ideo , quia Deus dignuscuipa- 
reas: peramoremhominis inimi- 
ci amicus oftendcris Dei:Non at- 
tende, quidfaciattibihomo , (ed 
attende, quid tu feceris Deo:N on 
attende injurias quas infertini- 
micus, fed attende beneficia quae 
confert tibi is,quijub2t utinimi- 
cu diligas. Proximi fumuscondi- 
tione terren* nativitatis , & fr&- 
N 4 tres, 



192 lohannii Gerhardi 

tres fpe cceleftis hasreditatis : df- 
ligamus ergo invicem. Accende 
in nobis, 6 Deus , caritatis ignem 
per Spiritum tuum ! 

MEDITATIO XXXVII. 

De ftudio Caftitatis. 
Chriftj, mwscajia, cubile. 

C\ Vi vult effe verus difcipulus 
^Chrifti , fantfa» ftudere debet 
caftitati. Cafta 8c pura mens eft 
benigniifimus Deus ; hunc caftis 
frivocare debes precibus. Dixit 
qnidamSapiens , quod corporis 
caitimonia & animse fanctimonia 
iint duae claves religionis 8c fseli- 
citatis. Si corpus non fervatur 
purum & immaculatum a fcorta- 
tione, vix poterit anima exardef- 
cere in oratione. Corpus noftru 
Spiritus S. templum eft ; caven- 
dum fummo ftudio, nepolluamus 
fan&um hoc Spiritus S. habitacu- 
Jum.Membra noftra Chrifti mem- 
bra funt • cavendum, ne tollamus 
membra Chrifti , & faciamus 
inembra meretricis. Dominoper 
fidem & caftitatem adhaereamus, 
ut limus cum eo umis fpiritus; no 
adhazreamus meretrici , ne effi- 
tiamur cum ea unum corpus. So- 
domitas 



Meditationes Sacra, 1 9 3 

domitae aeftuates libidinibus per- 
cutiebantur a Domino ccecitati- 
bus, corporali fcilicet & fpiritua- 
li ; eadem adhuc hodie hominum 
impurorumeftpcena. Sodomita- 
rum libidines fulphure & igne 
coelitus delapfo vindicabantur.-fic 
Deus fervorem pravae iftiuscoa- 
cupifcentias in fcortationibus a»- 
terno igne accendet. Ignis hic 
non extinguitur , fed fumus tor- 
mentorum afcenditperomnia fe- 
cula. Foris , id eft , extra ccele- 
ftem Hierofolymam , funt canes, 
id eft, impuri & libidinofi homi- 
nes. Abluit nos Chriftus preciofo 
fuo fanguine in Baptifmo; caven- 
du fummo ftudio,ne impuris libi- 
dinibus nos contaminemus: Ipfa 
natura duce talia flagitia erubef- 
cunt impii perpetrareinconipe- 
&u hominum ; & tamen non eru- 
befcuntea perpetrare inconfpe- 
cluDeioc Angelorum, nullipa- 
rietes oculos Dei Sole lucidiores 
impediiint; nulli anguli fan&o- 
rum Angelorum prasfentiam ex- 
cludunt ; nulli feceffus inter- 
num confcientiae teftimonium 
tollunt. Mirabile hoceft, quod 
ardorluxuriae afcendat quafi ad 
N s ccelum 



194 lohannls Gerhardt 
ccelum, cum tamen foetor ejus 
defcendat ad infernum. Brevis 
voluptas ifta aeternum pariet do- 
lorem. momentaneum eft , quod 
dclectat; aeternum, quod cruciat: 
brevis voluptas fornicationis ; 
perpetua pcena fornicantis. Me- 
moria crucifixi crucifigat in te 
carnemtuam: memoria gehenna; 
extinguat in te concupifcentia; 
fervorem: lachrymaepcenitentia; 
extinguant in te libidinis ardo- 
rem. Configatcarnem tuamdivi- 
nus timor , ne te decipiat carna- 
lis amor. Cogita, quod appetitus 
libidinis plenus fit anxietatis 5c 
vecordia2,aclus abominationis 8c 
jgnominise , exitus pcenitudinis 
6c verecundiae. Non blandientem 
Da»monis ad libidinem incitantis 
faciem, fed pungentem fugientis 
caudam refpice: Non cogita bre- 
vitatem deleclationis, fed porius 
aeternitatem damnationis. Ama 
fcientiam fcripturarum ; 8c vitia 
carnis non amabis : Semper ali- 
quid operis facito, ut cum vene- 
rit tentator , te femper inveniat 
occupatum. Davidem deccpitin 
otio:Iofephum non poterat deci- 
pcre in miniftcrio. Cogira inftan- 
* , tcm 



Meditationes SacrA. 1 9 f 

tcm omnibus horis niortcm ; 8c 
facilc fpernes omnem carnis vo- 
luptatem. Ama temperantiam; & 
facilc vinces pravam concupif- 
centiam:Venter mero aeftuansci- 
to defpumat in libidinem : Pcri- 
clitatur in delitiis caftitas : fi er- 
go immodicis delitiis pafcis car- 
nem, nutris tui iplius hoftem. Sic 
nutriendacaro,ut ferviat; fic do- 
manda ,ut non fuperbiat. Co<>ita 
judicii extremi terrorcm, 6c faci- 
le cxtingues libidinis fervorem. 
Revelabuntur occulta cordium; 
'quanto magis facta in occulto 
perpetrata? Reddenda erit ratio 
de vcrbis inutilibtis : quanto ma- 
gisde fpurcisfermombus? Red- 
denda erit ratio de fpurcis ver- 
bis ; quanto magis de impuris 
fa&is? Quam longa fuit vita tua, 
tam longa erit accufatio : quot 
fuerunt peccara tua, tot erunt ac- 
cufatores. Illae cogitationes, qua» 
apud nosufu viluerunt,in difcei- 
lu non mancbunt . Quid crgo 
prodcft fcortationem tuam ali- 
quandiu coram hominibus oc- 
cultari, cumin die judicii om- 
nium omnino oculis debetreve- 
larirQuid prodeit cffugere tribu- 
nal 



196 lohannu Gerhardt 
nal judicis terreni, cu tamen noti 
poffis effugere tribunal judicis 
iuperni ? Non poteris hunc judice 
corrumpere muneribus, eftenim 
judex juftiffimus: Non poteris eu 
precibus flectere; eft enim judex 
diftri&iffimus: Non poteris ex ip- 
lius provincia & junfdi&ione fu- 
gere,eft enim judex potetiflimus. 
Non poteris eum fallere vanis ex- 
cufationibus , eftenimjudex fa- 
pientiflimus.Non poteris a lata &C 
promulgata fententia appellare, 
eft enim Iudex fupremus. Eritibi 
veritas in inquifiuone, nuditas in 
publicatione, feveritas in execu- 
tione.Ergo a devota Deo anima,fe- 
per obverfetur judicis hujus ter- 
ror , dc non decipiet te libidinis 
fervor:Sisrofacaritatis,vio!ahu- 
militatis,& liliu caftitatis.-Difce a 
Chrifto Sponfo tuo humilitatem; 
difce etia ab eo caftitate : magna 
dignitas caftitatis qu# in corpo- 
re confecrata eft: magna dignitas 
caftitatis,quiain carne preter car- 
ne vivere facit.Vt nihil vilius,qua 
carne vinci , ita nihil gloriofius, 
quamcarne vincere.Nec folu ex- 
teriores fugiede, funt fcortationes, 
fed etia impure, fugiende^ funt co- 
gitationes; 



MedftattonesSacrA, 197 
gitationes; quia Deus non folum 
Iudex exteriorum aduum , fed 
etiam interiorum cogitationum. 
Vultu fa>pe lseditur pietas; oculis 
facpe laeditur caftitas. Audi quid 
dicat veritas : Qui afpicit mulie- 
rem ad concupifcendam eam, 
jam fornicatus eft cum ea.Quam 
difficilis hic pugna, tam gloriofa 
erit victoria. difficile eft libidinis 
incendiareftinguere; impuberes 
ftimulat, juvenesinflammat , fe- 
nes & decrepitos fatigat , non 
afpernatur tuguria , non revere- 
tur palatia. fed quam difficile eft 
hic pugnare , tairrlaudabile erit 
triumphare. Reftinguendi ftatim 
primi lmpetus, nec fomenta pra- 
varum cogitationum hic {lamma» 
fubminiftranda. Apoftolus , cum 
cenfuerit vitiis omnibus relu- 
ctandum, adverfus lcortationem 
non congreiTus fed fugam indi- 
cit: Fugite, inquit, fcortationem. 
Quemadmodum enim peregri- 
nus, ficta fimplicitate mendicus, 
nosdecipiendi gratia accedit ; li 
eum non admittimus, rccedit;fi 
finimus eumingredi, fit hofpes; 
colligitvires ; tandem , fi aiien- 
tiaraur, fitdominus : Ita motus 
prav^; 



198 lohannuGerhardi 
pravae concupifcentias ftimulant 
nos; (i eis non blandiamur,rece- 
dunt. Si non vis hunc hoftemtibi 
dominari , non recipias eum in 
domum cordis tui. Conferva nos, 
6 Deus , in animi fan&itate , Sc 
corporis caftitate ! 

M E DITATIO XXXVIII. 

Depraefentisvitas fugacitate. 
Bominum quid vtta? Cyltndrw. 

COgita , devota anima, vitae 
hujus mileriam & fugacitate, 
ut cor tuii elevetur ad deiideran- 
dam cceleftem haereditatem. Vita 
feaec, dum crefcit , limul decref- 
cit; dum augetur , fimul minui- 
iur; quicquid ei accedit , fimul 
etiam decedit. Pun£tum eft tem- 
poris, quod vivimus, & adhuc 
puncl:ominus-diimnosvertimus, 
lmmortalitas aderit. Sumus in 
hacvita, tanquam indomoalie- 
na.Non habebat Abraham in ter- 
ra Canaan habitandifundum, ied 
tantu fepulchrum haereditarium: 
Sic vita praefens locus eltdiver- 
forii & fcpulcri. Vitae hujusprin- 
cipium ftatim mortis eft exor- 
diun^ Naviganti limilis eft vita 
noftra. 



Meditationes Sacr&. 199 

noftra. qui navigar, five ftet,five 
fedeat , iive jaceat , femper ad 
portum accedit propius , & eo 
vadit , quo impulfu navis duci- 
tur^ lic 6c nos , five dormientes, 
five vigilantes, five jacentes, live 
ambulantes , five nolentes , live 
volentes , per momenta tempo- 
rum femper ad iinem ducimur. 
Vita haec potius mors eft , quia 
fingulis diebus morimur, fiqui- 
dem fin^ulis diebus aliquid de 
vita abfumimus. Plena eft ha»c 
vitadolorc prajteritorum, labore 
praefentium , timore futurorum. 
Ingreffus in vitam flebilis, quia a 
lacrymis vitam aufpicatur infans, 
quaii praevidens futura mala: 
Proereifus debilis , quia multi 
morbi atfigunt , multae curae an- 
gunt : EgrefTus horribilis , quia 
nonegredimurfoli , fed egredi- 
untur nobifcum opera noftra, & 
per mortem egredimur ad feve- 
rum Dei judicium. Conceptio 
noftra eft culpa , nafci miferia, 
vivere pcena , mori anguftia. In 
fordibus generamur, in tenebris 
fovemur , in doloribus parturi- 
mus, ante exitum miferasoncra- 
mus matres, io exitu more vipe- 
reo 



^ oo lo hannis Serhardi 

reo laceramus. advenae fumus 
nafcendo , & incolae vivendo , 
quia compellimur migrare mo- 
riendo. Prirha pars vitas noftrae 
fefe nefcit, media curis obruitur, 
ultima fene&ute molefta premi- 
tur. Omne vita» tempus aut eft 
prsefens, aut praeteritum, autfu- 
turum. Si praefens, eft inftabile :fi 
prasteritum , jam nihil eft: fi fu- 
turum, eft incertum. Putredo fu- 
mus in exortu, bullae in omni vi- 
ta, efca vermium in morte! Ter- 
ram gerimus , terram terimus, 
terra erimus.Nafcendi neceflitas 
abje&a, vivendi mifera, morien- 
di dura. Corpus noftrum eft ter- 
renum habitaculum , in quo ha- 
bitant mors & peccatum. quas 
fingulis diebus illud confumunt. 
Tora noftra vita eft fpiritualis 
militia fuperne in exitium excu- 
bant daemones , a\ dextra 6c fini- 
ftra mundus oppugnat , inferius 
& interius caro excubat. malitia 
eft hominis vita , quia in eaper- 
petua carnis 8c ipiritus lu&a. 
Quae ergo poflit efte vera homi- 
nis laetitia in hac vita, cum nulla 
in ea iit felicitas fecura?Quid po- 
teft nobis de praefentibus contin- 
ee rc 



Meditattones Sacrx t 2 17 
lingua myrrharum guftat pocu- 
lum,manus ac pedes perforantur 
clavis , latus vulneratur ,totum 
corpus flagellatur, & in cruce 
expanditur : Ipfe pafTus eft fa- 
mem, fitim, frigus , contemtum, 
paupertatem,convicia, vulnera, 
morteirhcrucem. Quam vero ini- 
quum foret , pati Dominum , Sc 
laetari fervum ? quam iniquum 
foret , Salvatorem pro peccatis- 
noftris tam graviter puniri , 8c 
nosin illis jucundari ! quam ini- 
quum foret, affligi caput,8c reli- 
quamembranoncodolere! Qrin 
potius , ut Chriftum oportuitper 
pafHonem fuam intrare in ccele- 
ftem gloriam:ita & nos per mul- 
tastnbulationesoportet ingredi 
in regnum coelorum. Cogita e- 
tiam largam retributionem. Nori 
funt condignas pafBones hujus 
temporis futura gloria. quanta- 
cunque paffio noftra fit,tempora- 
lis eft , imo interdum diaria , fed 
illa gloria azterna. Omnia noftra 
adverfa accurate obfervatDeus, 
&in judicium aiiquando addu- 
cet : Quam igitur turpe fuerit in 
auguftiffimo 1II0 orbis conventir 
fine crucis & paflionum monila- 
F bus 



2 1 8 Iohannh Gerbardi 
bus confpici/ Ipfe quoque omnes 
lachrymas abfterget ab oculis 
fuorum. O felix Iachryma,quam 
talis ac tanti Domini manus abf- 
terget! O beatacrux,qua»incce- 
lo invenis remunerationem ! Da- 
vid non integros decem annos 
verfabatur in exilio , fed quadra- 
cintain imperio: Praefigurata hic 
brevitas palfionis ; fed^gloriae fe- 
cuturas aeternitas. Pun&um tem- 
poris eft,quo exercentur percru- 
cem fan&i ; miferationes feculi, 
quibus colliguntur; atque ita ve- 
re matutinis advcrfis profpera 
vefpertina fuccedunt. Cogita in- 
fuper omnium fan&orum tribu- 
lationem. Afpice Iobum lugen- 
tem in fterquilinio, Iohannem e- 
furientem in eremo /Petrum ex- 
tenfum in patibulo , Iacobum de- 
collatum ab Herodisgladio.Ad- 
fpice MariambenediclamSalva- 
toris matrem fub cruce Filiiftan- 
tem, qux typum gerit Ecclefiae 
fpiritualis Domini matris. Beati 
eftis, inquit Chriftus, fi perfecuti 
vos fuerint propter nome meum; 
ita enim fecerunt Prophetis. O 
gloriofa perfecutio,quaenos Pro- 
jphetis & Apoftolis,adeoque om-.* 
uibus 



\Medttathnes Sacu. 21 9 
nibns fan&is , immo ipfi Chrifto 
conformes reddit ! Patiamur er- 
go cum patientibus , crucifiga- 
mur cum crucifixis , ut glorifice- 
mur cum glorificatis. Si vere filii 
fumus , fortem reliquorum filio- 
rum non detre&emus. Si vere 
Dei hacreditatem defideramus , 
integram acceptemus ; Iam vero 
filii Dei non folum haeredes funt 
gaudii & glorise in futuro fecu- 
lo , fed etiam triftitiae Sc paflio- 
num in praefenti ; quia ftagellat 
Deus omnem fiiiumquemreci- 
pit; punit ipforum peccata, ut m 
ruturo parcat judicio ; multipli- 
cat hic tribulationem, ut polTrcil- 
lic multiplicare mercedem; at- 
que lta non tam perfecutio quam 
remuneratioaugetur.Cogita bea- 
tam crucis conditionem. Radi- 
cem mundani amoris in nobis 
extinguit,3c femen divini amoris 
cordibusnoftris inferit. Cruxin 
nobis generat odium mundano- 
rum,6c animum ad cceleftia eve- 
hk : Mortificata carne vivit fpiri- 
rus , amarefcente mundo dulce-„ 
fcit Chriftus. Magnum euVenfl^S 
myfterium ; quippe pereamad 
Wntriuonem.ad verum timorem 
W P 2 ad. 



220 lohannu Gerhardi 
ad patientias exercitium nos vb- 
catDeus. aperiamuspulfanti,8c 
audiemus,cjuid in nobislo^uatur 
Dominus. Contemtus eft crucis 
afpe&us coram mundo,& coram 
oculiscarnalibus hominis exte- 
rioris ; gloriofus coram Deo , Sc 
coram oculis fpiritualibus homi- 
nis interioris. Quid Chriftipaf. 
fione vilius 8c abje&ius a Iuda»is 
repntabatur : quid vero in oculis 
Deieadem dignius & preciofius? 
quippe quae eft precium pro to- 
tius mundi peccatis". Ita quoque 
juftusaffligiturjuftus moritur;& 
nemo confiderat. fed preciofa 
crux , preciofa mors San&orum 
m confpe&u Domini. Nigra eft 
Ecclefia, Chriiti fponfa,exterius, 
propter calamitates &perfecu- 
tiones: Intus formofa,proptcr di- 
vinam confolationem . Hortus 
conclufus eft Ecclefia , & qua>li- 
het fidelis anima , quippe nemo 
agnofcit ejus pulchritudinem,ni- 
ii qui in ea eft. Nunquam plene 
6c perfe&e fentiemus confola- 
tionem Spiritus , nifi caro noftra 
affli^aturexterius. Si habitatin 
«obis amor raundi , non cftquo 
intret amor Dei; Vas plenum non 
poteft 



Meditatumes Sdcr*. 221 
poteft impleri liquore novo , nifi 
priorevacuerur : Effundamus er- 
go amorem feculi , ut impleatur 
amore Dei. Ideo Deus ipfe per 
crucem mundi amorem in nobis 
exringuit , ut divinoamori locus 
effe poiTit. Prseterea crux ad pre- 
ces compellit , & virtutis eft oc- 
cafio , quando Aquilo hortum 
perflat,id eft,quando perfecutio- 
nes exercent Ecclefiam , tunc 
fluunt aromata ejus , tunc illius 
virtutes augentur , qux gratum 
coram Deo odorem fpirant. Di- 
lectus animae Sponfus candidus 
eft & rubicundus;candidus inno- 
centia ; rubicundus paflione. ita 
quoque.ut dilecla Cnrifti Sponfa 
fitcandida virtutibus , rubicunda 
redditur paiHonibus. Et ficutex 
duriflimo affiiclionum lapide o- 
leum & mel divina gratia pro- 
ducere poteft: fic ex amara cala- 
mitatis radice novit dulcidimum 
fruc"tum aeternae gloriae produce- 
re. Ad quam nos eadem pervehaj: 
& inuuducati Ameu. 



? 3 MB- 



222 Iohannis Gerhardt 

MEDITATIO XLII. 

Quomodo vincenda tentatio a 

Perfeverantia. 

Spes confifa Deo nunqnam 

confufa recedct. 

SAn&e Domine Iefu , Sponfe 
animaemeaecarilfime, qnando 
erit , ut ad folemnitatem nuptia- 
rum tuarum me perducas ? Pere- 
grinus fum, & exuloate,fedfir- 
rryffime credo , nullatenus dubi- 
tans, brevi fore, utcorpore folu- 
tis vinculis appaream coram fa- 
cie tua. Timor Sc tremor vene- 
runtfupra me , quia thefaurum 
rueum in . fictilibus vafis porto. 
prona eft mens ad errores, prona 
eft voluntas ad peccata:unde nec 
^piritus in me femper promptus, 
caro autem femper innrma , ca- 
ptivum me ducit peccatum , 8c 
lex membrorum repugnat legi 
mentis. Timor & tremor vene- 
runtfuper me , quia Satanas infi- 
diatur theiauro meo , calliditas 
ipfius magna , nocendi ftudium 
ardenti(fimum,potentia maxima. 
Adamum decepit in Paradifo,Iu- 
darainfchola Saivatorisjquomo- 
domi- 



MedttAtiones Sacrt. 22} 
do mifer ego ab ipfius iniidits fe- 
curus ero f Timor & tremor ve- 
ncrunt fupra me , quia adhuc in 
mundo fum,qui totus in maligno 
pofitus eft. invitant delicia» mun- 
danae, terrent adverfa in via Do- 
mini , allubefcun: quandoque 
inundi illecebras. totus mundus 
laqueis repletus: mifer ego,quo- 
modo eos potero efTugere : Op- 
pu^nant me lana, oppugnant me 
triitia : quomodo miier ego con- 
fiftere potero ? Timor & tremor 
venerunt fuper me , quia Deus 
eft , qui operatur in me velle Sc 
pcrhcere : Timeo , ne forte ne- r 
gligentia & incuria mea cogac 
Deum auferre etiam illam,quam 
dedit , voluntatem bonam : Indi- 
pne utor peccatorum remillione, 
Scprimam gratiam gratis datam 
refouojunde timeo, ne fecreto & 
jufto Dei judicio auferarur di- 
gne , quo indigne utor : Vereor, 
ne ab eo deferar , quem poft pri- 
mam meam converiionemfa^pius 
deferui. Quam graviter crucior,. 
cogitans , nsec Dci benehcia ju- 
dicium gravius & feverius fequi, 
fi injufteillisufusfuero. Sed eri- 
giz me iiifinita Dei mifericordia, 

p 4 qj» 3 



1 24 loharmu oerhardt 
qui,ut dedit velle,ita dabit etiam 
perficere ; quiaipfe Deus eft , & 
non mutatur : Mifericordia quo- 
que ipfius confirmata eft fuper 
me , & non mutabitur : firmum 
ftatfundamentum Dei,utique fir- 
mum , quia in ipfo Deo , apud 
quem nulla variatio : utique fir- 
mum, quia Chrifti fanguine con- 
firmatum , qui femper loquitur 
coram throno Dei : utique fir- 
mum,quia certisSacramentorum 
figillis obiignatum. Si modicu- 
lum falutis in mequasrerem,uti- 
que dubitandum mihi foret de 
falute mea:Sed ut omnismea ju- 
ftitia , ita quoque omnis fpes fa- 
lutis eft in Chrifto.Si ex volunta- 
tis arbitrio Chriftum apprehen- 
difrem,utique verendum mihi ef- 
fet,ne mutato voluntatis arbitrio 
Chriftum amitterem:Sed quia in- 
ventus eft ab eo , qui iplum non 
quaefiverat, is utiquepoftquam 
femel inventus, non fefe viciflim 
fubtrahet : Qui ex umbra mortis 
ad lucis participationem me tra- 
duxit, non permittet, ut ad tene- 
brasdetrudar priores. Immuta- 
bilia funt dona & vocatio Dei ex 
parte voluntatis Dei.utinam vero 
Scipfe 



Meditationes Sacr* . 22? 
& ipfe immutabilisin bonoef- 
fem ! Thefaurus ille femperad- 
eftj fed manus apprehendens ali- 
quando Ianguct. Apprehendere 
autem potero Chriftum, qui ut fe 
m verbo &promiilionibus reve- 
lavit, ita ut verbo & promiflioni- 
bus fidem adhibere poiHm , con- 
cedet benignifiime. Precumad- 
miniculo & praefidio ufus mu- 
niam fidem meam : neque dimit- 
tain Dominum ex cubiculo cor- 
dis mei,antequam falus mihiob- 
veniat. Virtute Domini cuftodiri 
poteroad falutem. Erigitme& 
confortat virtus Domini ; fed de- 
primit & contriftat infirmitas 
mea. Atqui in infirmitate mea 
virtusDomini perficietur. robo- 
rabit me,a quo omne hdei robur. 
Erigit me gratia divina , fed ter- 
ret me indignitas mea. atqui fi 
dignus eflem, jam non effet gra- 
tia,fed merces.fi ex operibus,uti- 
que non ex gratia : gratia enim 
non eft gratia ullo modo , nifi fit 
gratuita omni modo. Ideoado- 
pera mea non refpicio. quod er- 
ratur, corrigeti quod dehcit,fup- 
plebitiquocf peccatum eft,abole- 
bit : quodillemihiimputarenon 
P 5 volue- 



226 lohannuGerhardi 
voluerit , perinde eft , ae li non 
erit. Tantum ergo ex Deo falus 
mea; proinde firma. 

MEDITATIO X L I 1 1. 

Pe quotidiana mortis confide- 
ratione. 

Mortii meditatio vitU eft. 

£\ Fidelisanima,expe&a mor- 
^*tem omnibus horis , quia illa 
tibi infidiatur omnibus horis: 
Mane,6 homo,furgens,cogita ul- 
timum fore hunc vitae diem : Ve- 
fperi cubitum iturus, cogita,ulti- 
*nam hanc fore tibi in terris no- 
&em. Quicquid agis , quicquid 
fufcipis,Temper prius cogita , Sc 
tecum difpice, num talia ageres* 
li hac hora tibi moriendum^Sc ad 
Dei judicium veniendum. Num 
putas, fi de morte non cogitas,iI- 
lam tibi non appropinquare? Vo- 
cari mortem,ii de ea cogitaveris? 
Sive de illa cogitavcris, five mi- 
nus ; five de illalocutusfueris, 
five minus ; femper inftat cervi- 
cibus tuis. commodato vitatibi 
data eft, non mancipio ; hac con- 
ditione intrafti, ut exires ; nudus 
venifti, abibis nudus, Peregrina- 
tio 



MeditAtkncs Sacr&. 2 27 
tio vita eft : diu cum deambula- 
veris, tandem redeundum , colo- 
nus es & inquilinus mundi , non 
perpetuus dominus. Singulisho- 
ris cogita,quo fingulis momentis 
properes. In eo falliruur,quod in 
ultimovitae halitu nos mori exi- 
ftimamus, fingulis diebus, fingu- 
lis momentis morimur: quicquid 
vita: accedit,(imul recedit : quic- 
quid vitae additur, fimul detrahi- 
tar. Non repente in mortem inci- 
dimus , fed minutatim procedi- 
mus.Vitahaecnoftra via eft;quo- 
tidie aliquid de ca conficiendum. 
Moxs & vira diftantillima viden- 
tur , cum tamerrnihil akeri vici- 
nius quam mors vits.femper illa 
pra»terlabitur,femper haec inftat. 
Vt navi iter agcnribus , nec fen- 
tientibus, faepe qui vehuntur,nec 
co^itantibuSjfinis adeft:Ita quic- 
quid agimuSjfive edamus,five bi- 
bamus , five dormiamus, femper 
morri appropinquamus Multi vi- 
tam traniierunt, dum virse inftru- 
menta quaerunt 8c fubfidia: mor- 
tcm venientem ncmohilaris ac- 
cipit , niii qui fe diu ad illam 
compofuit. In vitaquotidie tibi 
xnorerei iic in morte Deo poteris 
vivere- 



228 lohannu Gerhardt 
vivere. Antequam moriaris, mo- 
riantur in te vitia.in vita tua mo- 
riatur in te vetus Adam ; iic irs 
morte vivet in te Chriftus.in vita 
tua corrumpatur quotidie homo 
exterior ; fic in morte renovabi- 
tur inteinterior. Mors extem. 
pore in aeternitatem transfert, 
quia lignum,ubi ceciderit,mane- 
bit .Quam ergo follicite de mor- 
tis hora cogitandum . Praeterit 
tempus,& seternitatisinfinitare- 
ftant fpacia. in temporeergote 
ad jeternitatem prsepara. Quales 
in aeternum futuri fimus,beati an 
miferi , una mortis hora decerni- 
tur ; in uno hoc momento asterna 
felicitas aut poflidetur aut amit- 
titur. Quare , 6 fidelis anima, 
quam follicite ad hanc horam te 
prseparare debes ! Facile con- 
temnes omnia mundana,fi te mo- 
riturum cogitabis , cogita oculos 
caligantes m motte , 8c facile a- 
vertes eos e vanitate : cogita au- 
res obfurdefcentes inmorte, & 
facile tibi erit ad impia & ob- 
fccena verba eas obftruere : co- 
gita linguam obrigefcentem in 
morte , & majorem habebis cu- 
ram tu« loquel*: obverfeturtibi 
morien- 



Meditatimet Saer* . 2 2 9 
rfiorientium fudor & anxietas, 
ita facile contemnes mundanas 
delitias : obverfetur tibi egre- 
dientium nuditas,& non erit tibi 
gravis in hac vita paupertas: Co- 
^ita totius corporis in mortc 
norrorem , & facile contcmnes 
mundi fplendorem •. vide animae 
ex corporis domicilio egredi 
compulfa» ejulatum, & facile ca- 
vebis omnis peccati rcatum: Co- 
gita putredinem , mortem tuam 
confequentem,&: facilc humilia- 
bis carnem tuam fuperbientem : 
cogitaquam vacuus,& nudus, & 
abomnibus creaturis , inmorte 
rclinquaris , & facile amorcm 
tuum ab illis avcrtcre,& ad crea- 
torem convertere poteris: cogita 
quam anxic mors lcrutctur, ne 
quidquam tecum ex hac vita ra- 
pias, & facile contemnes omncs 
mundi divitias. Qiii inhacvita 
quotidie moritur per vitia , ille 
per mortem ad cecernse mortis 
tranfit lupplicia : Nemo ad aeter- 
nam vitam tranlit , nifi qui in 
Chrifto hic viveie incipit : Vt in 
mortevivas,Chriito perfidemtc 
inferas. Mors femper fitin tua 

lone, quia femper cft in 



230 lohannis Gerhardi 
tui expe&atione. Semper cir- 
cumferirausmortem , quiafem- 
per circumferimus peccatum ; 
peccati autem ftipendium mors 
eft. Si vero mortis amaritudinem 
effugere cupis,Chrifti fermonem 
ferva. Fides conjungit &: unit 
nos cum Chrifto. qui ergo in 
Chrifto funt , illi non moriuntur, 
nam Chriftus eft ipforum vita. 
QuiperfldemDeo adhaeret, u- 
nus eft Spiritus cum eo ; & pro- 
inde iidelis in aeternum non mo- 
ritur , quia Deus eft ipfius vita. 
Populus Ifraeliticus per mare 
rubrum ad terram promifTam 
tranfit ; Pharao & ipfius exerci- 
tus in co extinguitur. ita mors 
piorum eft ipfis vera» vitae prin- 
cipium , & janua ad Paradifiim : 
malorum autem mors non eft 
malorum terminus , fed antece- 
dentium & fequentium copula ; 
tranfeunt illi de morte prima ad 
mortemfecundam.Tam ar&a eft 
Chrifti 3c fidelium unio , ut per 
mortem ea diftblvi nequeat ; in 
ipfa denfifTima mortis umbra 
praelucet illis divime gratiae fa- 
cula; in mortis periculofa profe* 
clione profpicir Chriftus dile&is 
fuis 



[ 



Meditationes Sdcrd. 2 } I 
fuis dc Angelorum proteclione. 
Sanclorum corpora lunt Spiritus 
fanCti templa;non permitret San- 
6tus ille Spintus tcmpla fua per 
mortem deitrui penitus. Verbum 
; incorniptibilefemeiunon 
illud per mortem extinguitur , 
led occulitur in piorum cordibus» 
Cv ea fuo tcrr.porc vivihcabit. 

MEDITATIO XLIV. 

Confolatio in morte amicorum. 
Vttam mcri:nio lucr&jmtr. 

/"^Ogita , devora anima. , Chri- 
^ftum ttium Salvatorem , &C 
nontimcbis mortis terrorcm. Si 
tc contriftat mortis violcntia , e- 
ri2.1t rc vicilfim Chrifti norentia. 
Ifraelirx non potcrintwl 

3uas de Mara propter amaritu- 
incm ; fcd Iehova ofh 
Moyfi li<rnum , quod pro 
in aquascas cfricieb 
tcrrcris ob mortis amarorem , o- 
ftendittibi Deusli^num , quod 
eam convertit in dulcorem , fur- 
culum fcilicct cx radicc Ifai pro- 
^erminatum: Surculus ifte Chri- 
ftuseft; cujus fermonem fi quis 
fervaverit , mortcm non i 



&# JohannuGerhardt m 

inaternum. Plena eft oneris vi- 
ta ; bonum igitur eis allevamen- 
tum. MiferiihomimsChriftiani, 
non homo Chriftianus, montur ; 
profedio quedam eft,quam mor- 
iemputamus; non exitus, ied 
tranfitus; noftros non amittimus, 
fed praemittimus; non mornmtur 
noftri, fed oriuntur ; pr^cedunr 
nonrecedunt,non difcedunt ; non 
obitus eft,fed potius abitus. Pio- 
rum migratio eftvit» iteratio: 
piorum funera funt qua»dam toe- 
nera. Moriuntur noftn,hoc mter- 
pretare, quod definant peccare, 
aefinantjaW,definantmileri 
effe. Moriuntur in fide,hocinter- 
pretare,quod ex umbra vitae dii- 
cedant, ut ad veram vitam trani- 
eant;extenebris,utadlucem ; 
abhominibus,utadDeum. Vita 
navigatio eft, morsportus eft tu- 
tiftlmus; non igitur dolendum, 
quodnoftrimortui fint, iedpo- 
tius illis gratulandum , quod ex 
turbulento mari mportumper- 
venerint-Vitahaccarcer anim* 
eft , mors autem liberatio : ideo 
moriturus Simeon exclamat ; 
Nunc dimittis fervum tuum, Do- 



Meditationes Sacrs . 233 
corporeo ergaftulo incluiiis.-gra- 
tulandum ergo noftris , quocl ex 
hoc carcere' foluti ad yeram li- 
bertatem afpiraverint. DifTolvi 

Irogat itidem ApoftoluSjtanquam 
terreno corpori mifera quadam 

' iervitute alligatus : Num igitur 
triftabimur , quod noftri ex his 
vinculis elu&ati vere fintliberi ? 
Accipiemus ne propter illos ve- 
ftesatras, cumillifumferintin- 
dumenta alba? quia fcriptum eft, 
quod elec~Hs data fint veftimenta 
■alba propter innocentiam,8c pal- 
mse in manibus eorum propter 
vi6toriam.Num lachrymis & ge- 
mitibus nos propter eos macera- 
bimus, cumDeus aboculisillo- 
rum omnes abfterferitlacrymas? 
Num propter eos lugebimus , 8c 
in moerore noftro laoores nobif- 
metipfis creabimus, cum llli fint 
intaliloco, ubinecludus,nec 
dolor , nec clamor ultra auditur, 
& requiefcuntalaboribus fuis ? 
Numproptereorum obitum tri- 
ftiria immoderata conficiemur, 
cum ipfi in Angelorum con'or ; o 
vera Scfolida fruantur lsetria? 
Num flebilem propter eos extol- 
lemus vocem , cum illi coram 
CL Agno 



2 34 lohdnnu Gerhardl 

Agno cantent canticum novum, 
habehtes citharas Sc phialas au- 
reas ? Non dolebimus, eos ex his 
terris difceififfe , cum fibimet- 
ipfis gratulentur , quod difcef- 
lerint ? Quantum profit exire de 
hoc mundo , Chriftus oftendit , 
qui cumdifcipuliejus triftaren- 
tur , quod fe receiTurum diceret, 
refpondit: Si me diligeretis,gau- 
deretis utique. Si te navigante, 
turbida & procellofa tempeftas, 
fluc~tibus vi. ventorum excitatis, 
futura prsenunciaret naufragia , 
nonne portum velociter peteres? 
Mundu c ecce nutat & labitur, 8c 
ruinam fiii non folum feneclute, 
fed & fine rerum teftatur; & non 
Deo gratias agis, non tuis gratu- 
laris , quod exitu maturiore fub- 
tradti ruinis,8c naufragiis,& pla- 
gis imminentibus eximantur ? In 
cujus manibus tuorum falus tu- 
tiuscollocatur,quam in manibusj 
Chrifti ? In quo loco tuorum ani 
matutiuscommorabitur , quami 
in regno Paradifi ? Audi quictde 
morte dicat Apoftolus : Mors lu 
crum eft. Lucrum eft, evafiffe in 
crementa peccati; Iucrum, fugif 
fe deteriorai lucrum tranfiiffe ad| 
meliora 



MedttationesSacrd, H 2 3 f 
meliora Si illi,quos per mortem 
amififti, fuerunt admodum cari ; 
carior fit Deus, qui eos voluit ad 
fe traduci : Ne indigneris Domi- 
no , quinihil abftulit , nifi quod 
dedir; fua recepit, tua non abftu- 
lit : Ne indigneris, Dominumre- 
petere,quoa commodato tantum 
dederat. VenturafolusDominus 
profpicitmala ; tuis ergo profpi- 
cere voluit , ne venturis implica- 
rentur infortuniis. Mortui in Do- 
mino fuaviter quiefcunt in fuis 
fepulchris , quando fuperftites 
graviter torquentur in ipfis regni 
iui palatiis. Si caros per mortem 
amififti , crede quod cariores o- 
lim recipies.Breve temporis fpa- 
cium te ab illis fejungit;beata Sc 
fecura aeterniras re illis vicilHm 
conjungetiVeraci/Tima enim pro- 
miflione fperamus , nos de hac 
vita migraturos , unde quofdam 
noftros migrantes pra?mifimus ; 
ad eam viram efle venruros , ubi 
nobis erunt quanto notiores tan- 
to cariores , & fine timore ullius 
difTenfionis amabiles. Quotquot 
erunt , animas , & quor nos ante 
fuerunt , Accipient laeto ma^na 
theatra finu ; Fas erithic noftras 
Q^ 2 vul- 



2 3 6 * lohannii Gerhardi 
vultus agnofcere gentis , Atque 
dare alternis mutua verba ionis : 
Hic cum fratre foror , nati cum 
patribus ibunt,Vefpera nec feftos 
finiet ulla dies. Non ergotantum 
refpice tempus defertionis, quod 
fcilicertui te^eierunt in morte, 
fed etiam refpice tempus refti- 
tutionis, quod fcilicet tui tibj re- 
ftituentur in reiurrectione. Vbi 
firma fides reiurredtionis,ibi hon 
eft fpecies mortis , fed porius 
quietis. Tota rerum univerfitas 
refurredtionisfpecuhimeft. Lux 
quotidie occidens , quctidie r e- 
fplendet : herbas per hyemem e- 
mortuae revivifcunt ; Phcenix in 
morte feipfam refeminat:tempo- 
ra ubi firiiuntur,incipiunt:frucius 
ccuifumuntur 8t redeunr : femina 
non nifi corrupta & diffoluta fce- 
cundius furgunt: omnia pereun- 
do fervantur, omniadeinterita 
reformantur : Num ergo fruftra 
Dcus tales typos in Natura pro- 
pofuiffe aeftimandus? Num po- 
tcntior erit natura Deo corpo- 
rum noftrorum refurrectionem 
promittente? Qui grana ieminum 
morrua & putrefa&a vivificat, 
per quas in hoc feculo vivas , 
multo 



Meditationes Sacr*. 2 37 
imilro magis teipfum & tuos re- 
fufcitabit , ut cum illis in a»ter- 
num vivas. Vocavit Deus dile- 
6tostuos ad cubilia fua; ne qua»- 
fo fecuram quietem illis invide- 
re velis ; brevi aderit tempus re- 
furrec~tionis.Sperabasforfan,tuos 
ante obitum fore membra utilia 
Ecclefias militantis ? Sed placuit 
Deo , illos elTe membra Ecclefiae 
triumphantis : Placuit id Deo , 
placeatetiamtibi. Sperabasfor- 
lan r . tuos anteobitum debuilfe 
variarum rerum acquirerefcien- 
tiam : Sed placuit Deo , illosin 
ccelefti Academia veram difcere 
fapientiam : Placuit hoc Deo; 
placeat etiam tibi . Sperabas 
Forfan, tuos ante obitum ex pul- 
vere debuiffe prius elevari , 6c 
cum Principibus collocari : Sed 
placuit Deo , illos cceleftibus 
Principibns , An&elis fanctis , af- 
focian : Placuitnoc Deo, placeat 
etiam tibi. Sperabasforfan, tuos 
ante obitum mukas debuiffe 
conquirere divitias : Sed placuit 
Deo , illoscceleftis regni perci- 
pere delicias : Placuit hoc Deo, 
placeat etiam tibi. Sancte Deus, 
tu , quod dedifti , abftulifti ; fit 
Q_ 1 no- 



238 UhafiniiGerhardi 

nomen tuum benedi&um in fe«« 
culum. 



MEDITATIO X L V. 

Dejudicio extremo. 
Chrifli reverere tribwial. 
Ater non judicat quemquam, 



■*■ fed omne judicium dedit Fi- 
lio. Scio , Domine Iefu , quod, 
diftrictus arbiter omnium , ven- 
turus clandeftina hominum fa- 
cta , & verba , 8>c cogitata in lu- 
cem proferes. Supra erit judex 
feverus , fubtus patensinfernus, 
intus confcientia mordens , ex- 
tra ignis ardens , a dextris pec- 
cata accufantia , a finiftris dae- 
monia terrentia , aderunt boni 
Angeli a ccelis pellentes, & mali 
ad infernumtrahentes. Domine 
Iefu , in hifce mcis anguftiis ad 
quem confugiam ? Vereor om- 
nia mea opera , fciens quod non 
parcis omni delinquenti. Pofi- 
tus ibi ero irrter tempus & ae- 
ternitatem ; tempus praeteriit , 
seternitatis adhuc infinita re- 
ftant fpacia. Maligni fpirituso- 
per^ fua requirent mala , quaj 
luaferunti in diftri&itfimo illo 
judicio 



M(d:tttioresSdeT£. 2lf 

judicio producentomnia , utani- 
marn iecum ad tormenta trahant 
fociam. Tabcfcct omnis militia 
ccelorum, & complicabunturiic- 
ut libcrcoeli ;{ omnis militia eo- 
rum defluct , iicut defluit folium 
de vinca oc ricu.Erubeicet Sol,& 
Liftu confundetur. Qiiod fi ha:c 
rtunuu tuarum opera, qua* uulla 
unquam commiferunt nula , 1 
conlpc&u tuofugiunt; quomodo 
I coramfacie 
tua apparere polTum 5 Coeli ccelo- 
rum non funt immaculati coram 
te;quomodomifer ego. qui bibo 
vclut aquam iniquitatem ? Quod. 
fi jullus vix ialvabirur ; pcCCltOf 
ubi comparebit l Quo igitur fu- 

I quera convertar , niii ad 
te Domincr Tu peccatorum mco- 
rum Iudex eris ,qui pro p 

ortuus. Parcr enim non 
: qucnquam , fcd omnc ju- 

rradi lit Filio.Patcr tradi- 
dit judicium | 

ciifim proptcr peccata noltra tra- 
dituseit Sic eftimDem 
mundum » ut Filium fuum uui- 
gcnitum darct , non D! 
mundum/cd ut lcrvcturmundus 
per cum.Quomodoigiturmc ju- 
CL4 * 



240 lohamiu Gerhardi 
dicabis,DomineIefu,cum miflus 
(Is a Patre, utperte ferver ?. Vo- 
luntatem Patris tui in omnibus 
perfecifti; quomodo igiturin me 
jnifero falvando eam non perfi- 
cies? Noneftvoluntas Patristui, 
ut pereat unus de parvulis.Parvu- 
lus & ipfe fum in conipectu tuo; 
parvuius etiam in conipeclu meo. 
quid enim ium nifi cinis & pul- 
vis i Neque folum cinis&pul- 
vis, ied etiam in pietatis profe&u 
nimis parvulus & pufillus.Perfice 
igiturin me parvulo voluntatem 
Patris tui. Venifti,6 Iefu, falvare 
quod perierat ; quomodo igitur 
poteris eum,qui ialvari defiderat, 
judicare? Accuiabunt me peccata 
mea,& diftri&am j udicis exigent 
fententiam ; ied tu peccata mea 
tranftulifti in re. peccatamundi 
tollis ; quomodo non mea? Qiio- 
modo propter peccata mea me 
condemnabis , qui pro eis mor- 
tuus es ? Mortuus es pro peccatis 
mundi totius ; quomodo non & 
pro meis? Vtique Domme Iefu,fi 
I voluiffes diftri&e me judicare, 
quid te coegifTet de ccelo defcen- 
dere in carnem , in mortem,iu 
crucem ? Accufabunt me D#mo- 
nes 



Medttattones Sacra. 241 
nes; & opera, quae fuaferunt , ab 
anima mea requirent. Sedjudi- 
catus eft princeps hujus mundi, 
neque quicquam habet in te. 
quod fi in te non habet quicqua, 
utique nec in me ; credo enim in 
te, Domine; ideo manes in me,5c 
ego in te. Accufabit me ami- 
cumtuum , accufabitme fratrem 
tuum, accufabit me aeterni Patris 
filium dile&iifimum: Quomodo 
igitur fevere judicabis amicum, 
fratrem , & filium tuum? Accuia- 
bit me in judicio illo Moyfes. 
Maledictum medicet , fiquidem 
non iervavi *omnia , quae fcripta 
/untin libro legis. Verum tu, 
Chrifte , maledi&us pro me fa- 
clus, ut a maledidione legis me 
liberares. Maledi&us ero Mofi; 
fed benedi&us tibi. audire enim 
defidero vocem illamiVenite be- 
nedi&i, poifidete regnum Patris 
mei.Accufabitme Moyfes; tu ve- 
ro non accufabis me apud Pa- 
trem , imo pro me intercedes. 
Nonigitur maledic~Honem Mofis 
timeo , quia fuftulifti chirogra- 
phum ipfius , quod erat contra 
me.Acculabunt me damnati,& fi- 
milis culpae reum me proclama- 
Q^f bunt. 



242 hhannls Gerhardi 

bunt. Fateor, 6 Domine Iefu,rea- 
tus me cum illis conjungit ; fed 
reatus agnitio & falvifica tui co- 
gnitio ab illis me disjungit. Qui 
audit verbum tuum , & credit ei 
qui mihtte , habet vitam aeterna, 
neque veniet in judicium. Audio 
verbumtuum , Domine , 6c in te 
credojfide languida,fed tamen fi- 
de. Credo, Domine,fedfuccurre 
incredulitati meae. Credo, Domi- 
ne , fed adauge fidem meam. 
Quamvis ab omnium damnato- 
rum peccatis non fim liber , a 
fola tamen incredulitate libera- 
bis me, Domine. Accufatores illi 
omnesterrent me , fed tu Iudcx 
erigisme. Tibipater tradidito- 
mne judicium , omnia in manus 
tuas dedit; fed viciifim pro nobis 
omnibus te tradidit ; ipfe etiam 
tradidifti te pro Eccleiia, utillam 
fanctificares Sc mundares lava- 
cro acjuae in verbo. Quomodo fe- 
verojudicio judicabis eos , pro 
quibus tradidifti tein morte,mor- 
tem autem crucis ? Carnem tuam 
odio non habebis ? membrafu- 
mus corporis tui,de carne tua, Sc 
deoflibustuis. 



Xieditdtiones SacTA. 243 
MEDITATIO XLVI. 

De vitae seternae defiderio. 
Semper , me ns , refpice furfum. 

T\ Evota anima ,. non debess- 
*-^mare vitam fugientem , fed 
potius permanentem. Eo afcende 
perdefiderium, ubijuventusfine 
ienechite , vita fine mcrte , gau- 
diumfine triftitia , regnum fine 
commutatione.Si delec~tat te pul- 
critudo, jufti fulgebunt ficut Sol; 
fi yelociras aut fortitudo,elec~ti e- 
runtfimiles Angelis Dei fi Ionga 
& falubris vita, ibi fana eft seter- 
nitas,& aeterna fanitas^fi fatietas, 
fariabunturelecti , cum apparue- 
rit Domini gloria; fi melodia , ibi 
Angelorum chori concinuntfine 
fine;fi munda voluptas , torrente 
voluptatis inebriabit fuos Deus;fi 
fapientia , ipfa Dei fapientia fei- 
piam eis oftendet; fi amicitia , di- 
ligent illi Deum plus quam fei- 
pfos , & invicem tanquam fei- 
pfos, & Deus illos plusquam illi 
eipfos- ? Si delectat concordia,om- 
nibus ibi erit una voluntas ; fi 
poteftas , eleclis omnia erunt fa- 
cilia t nihil defiderabunt cjuod 
non 



l 



244 lohannii Gerbardi 
non poterunt, nihil autem defide- 
rabunt, nifi,quod Deusipfos vult 
velle& defiderare ; fi dele&at 
honor &divitiae,Deus fervosfuos 
fidel.es fuper multaconftituet ; fi 
vera fecuritas, ita certi erunt nu- 
quam & nullatenus iftud bonum 
iibidefuturum , ficutieertierunt, 
fe non fua fponte illudamifTuros, 
nec dile&orem Deum illuddili- 
genribus invitisablaturum , nec 
aliquid Dto potentius invitos 
Deum & illos feparaturu. Quic- 
quid defiderare poterunteledi, 
illic invenient;quia coram a facie 
ad faciem intuentur eum, qui eft 
omnia. Tam magna funtillius vi- 
tae bona , ut non poffint menfura- 
ri ;tammulta,ut nonpoflintnu- 
merari; tam preciofa, ut non pof- 
fint aeftimari:eritibi corporum §- 
tema fanitas;erit animorum fum- 
ma puritas ; erit gloria & volu- 
ptatis divinae ubertas; erit perpe- 
tuaAngelorum & fan&orum fa- 
miliaritas; eritftupendacorporu 
claritas: Gaudebutele&ipropter 
loci amcenitatem, quem poflide- 
bunt ; propter jucundam focieta- 
tem, in qua re^nabunt ; propter 
corporis glorincationem , quam 

kim 



JAed!iUttones Sacrst. 24^ 
habebunt; propter mundum que* 
• contempferunt ; propterinfernu, 
quem evaferunt. Minima asternas 
vitae corona praeftantior erit, 
quam mille mundi ; quiainfinita 
illa,hiautemomnesfiniti. Neque 
etiam metuenda illic invidia dik 
parisclaritatis , quiaregnabitin 
omnibus unitas caritatis, propter 
fummam illam caritatem , quic- 
quid uni ele&orumaccidit, tanto 
eaudio afficiet reliquos,ac fi illis 
ipfisforetdatum. Nullumincce- 
lo &terra majus bonum,quam 
Deus : Ideo etiam non poteft efTe 
majus ac perfectius gaudium, 
quamDeum videre, Deum poffi- 
dere : Ideo etiam per unicum 
momentum Deum videre fupera- 
bit omnia gaudia : Videbimus e- 
nim Deum in feip(b,Deum in no- 
bis , & nosinDeo. Inviahujus 
vitae habemus Chriftum nobif- 
cum,fed fub Verbi 8c Sacramen- 
torum velaminete&um , non au- 
temcognofcimuseum per fcien- 
tiam : Infuturavitacoram,eum 
intuebimur, quandopanemaerer- 
nae fatietatis nobis diftribuet; 
quemadmodumdilcipuli non a- 
gnofcebant Chriftum in via , fed ~ 
de- 



1<\6 lohanni* Gerhardt 
jdemum in hofpitio , quandopa- 
nemillisfrangebat. Cceleftisilla 
Hierofolyma nonhabettemplum 
manu fachnruiec Solem,nec Lu- 
nam; quia templum ejusaeter- 
num eft Deus ipfius luminare 5c 
lncerna. Fidei luccedet vifio,fpei 
comprehenfib;dile&ioni perfe&a 
fruitio. In sediricatione templi 
Salomonis vox fecuris & mallei 
non audiebatur: (ic in ccelefti Ie- 
rufalem nec pcena nec tribulatio 
fentitur ■. quia materiahnjus tem- 
pli , lapides fcilicet fpirituales, 
jam ante in mundo per tribula- 
tiones pr&parati Regina ad Salo- 
monem veniens, eft anima ad 
Chriftum in cceleftem Hierofoly- 
mam contendens , ingreditur, 
cum multo comitatu fan&oruirt 
Angelorum, cum auro & precio- 
fis lapidibus diverfarum virtu- 
tum . mirabitur Chrifti regis fa- 
pientiam,& miniftrorum , Ange- 
Jorurn fcilicet & Sanclorum , or- 
dinem;ciborum menfaz , id eftae- 
ternaerefe&ionis , plenitudinem; 
veftium precium , id eft corpo- 
rum glorificationem; domus pul- 
critudinem,id eft cceleftis palatii 
magnitudinem ; facrificiorum , 
id 



Meiitationes Swt. 247 

id eft laudum divinarum multi- 
tudinem ; fatebicur in ftuporem 
converfa, fe non potuifTe credere 
ea qua» jam ocuiis videt. Erigat 
crgo feie fidelis anima, & parata 
fibi confideret bona. eo dirigen- 
dus eft fpiritus,quo aliquando eft 
iturus: in tepore eo contcntedum, 
ubialiquando in aeternitate ma- 
nendum. Non intrabit in hanc 
Domini fui gloriam , qui nonin- 
irare defiderat. Coram facic Dei 
aliquadoapparere fperas; fandti- 
tati ergo ftudcndum, quia & iple 
fanctuseft: Cceleftium Angelo- 
rum expectas confortium ; vide 
crgo , nc per peccata rej eilas i- 

:na te minifterium. /Eterna 
iperas ; quarc ergo temporalia 
tantopeie defideras ? Futuram 
irq.iiris civitatem ; quare ergo 
dciideras hic Iccum permanen- 
tcm \ Ad Chriftum ver.ire dcfide- 
ras ; quarc crgo mortem times? 
ejus eit mortem timere , qui ad 
Chriitum no!it ire. Ad ccelc- 
irem Hicrofolymam intrarc defi- 
deias ; quare ergo tot ac tantis 
peccatis tc contaminas ? cumta- 
men fcriptum fit , quod nihil in- 
trabitincam coinquinatum. Li- 



248 lohannu Gerhardi 

gno vitas aliquando fruidefide- 
ras; Chriftum verum vitas lignum 
in hac vita per veram fidem prius 
• apprehendas , quia fcriptum eft: 
Beati , qui lavant ftolas fuas in 
fanguine Agni , utfit poteftas eo- 
ruminligno vita» & perportas 
intrent in civitatem. Foris funt 
canes & venefici ; cave ergo im- 
pudicitiam : foris funt homicidaj, 
cave ergo iracundiam : foris funt 
idolisfervientes ; cave ergo ava- 
ritiam:forisfuntmendaces ; cave 
ergo omnem peccati malitiam. 
Si defideras intrare ad nuptias A- 
gni , Sponfi adventum defidera: 
Spiritus & Sponfa dicunt , Veni. 
Si nonhabes arrjiam Spiritus,per 
quem clames,ut veniat Dominus, 
nunquam ad cceleftes nuptiaste 
introducet Sponfus ; Sponfa non 
es,fiSponfi adventumnondefi- 
deras. Vis locum habere in novo 
caslo ac novaterra; quareergo 
veteribus hifce adhaeres?Vis par- 
ticeps fieri Creatoris, quare ergo 
egenis adhaeres creaturis ? Ex- 
pe&as aedificationem ex Deo, 
domum non manu fac~tam , aeter- 
nam in ccelis , qiiare ergo terre- 
ftrem domum hujus noftrae ha- 
Vu 



MedrtAtiones Sact*. 249 

bitationis dillblvinon defideras? 
Superindui defideras? quare ergo 
non profpicis , ne nudusinvenia- 
ris: Si in hac vira S. Trinitas non 
inhabitat cor tuum per gratiam, 
nunquam in futura te inhabitabit 
per gloriam : Siinhac vitanon 
guftas a»terna» felicitatis ini- 
tium,nunquam plenum percipies 
complementum. 

MEDITATIO XLVH. 

Debeatiffima Dei in calo 

vihone. 

SanZiorum p^trin calum. 

N domo Patris meimanfiones 

multsefunt; verbaiuntSalvato- 

torisnoftri. Defidero videre lo- 

cum illum, Domine, i\\ quo aster- 

nam mihi prseparafti manfionem. 

* Advena enim nic lum 6c peregri- 

nus,ficut omnes patres mei , dies 

* pergrinationi s mee_parvi8c ma- 

1 iijigiturin hoc mundi cxiliopa- 

triam cceleftem dcfidero : *«*;• 

nvpx enim meum in ccelo.defide- 

| ro videre bona Domini in terra 

t, viventium. In ima^ine per-ranfit 

haec vita ; meniurabilcs liin: dies 

mei , & lubftantia mea tanquam 

K ni- 



I 



2 ? o Johdnm Gerhardi 
nihilum coram te. qua» igitur 
expe£tatio mea?nonne Dominus? 
Domine Iefu,quandoerit,utad te 
' veniam ? quando apparebo ante 
faciem tuam ? Quemadmodum 
defideratcervusad fontesaqua- 
rum , ita defideratanimamea ad 
te, Deus. O verum Sc perfe&um 
& plenum gaudium ! 6 gaudium 
fuper gaudium , vincens omne 
gaudium, extra quod no eft gau- 
dium^quandointrabo in te,ut vi- 
deam Deum meum , qui habitat, 
in te? Adimplebis me laetitia cum 
vultu tuo, Domine^delectationes 
in dextra tua ufqueinfinem.ine- 
briabor ab ubertate domus tuse, 
&torrente voluptatis tua» pota- 
bis me. Apud te eft fons vitae ! O 
defideraiam vitam ! O beatam 
felicitatem ! in qua fandtiffima 
Trinitas erit perfeclio defiderio- 
rum noftrorum , quse fine fine vi- 
debitur , fine faftidio amabitur, 
line defatigatione laudabitur. 
Deum videre fiiperabit omnia 
gaudia. Chriftum videre , cum 
Chi ifto vivere , Chriftum audire, 
fuperabit omnia cordis noftri de- 
fideria. O Iefu Chrifte, Sponfe a- 
nimae raeae fuaviffime , quando 
fpon- 



Mediutiones Sacrt. 2$t 
fponfam tuam in regium adduces 
palatium?quid ibi deeiTe poterit? 
quid ibi amplius defiderari pote- 
rit , aut expe&ari , ubiDeuse- 
rit omnia inomnibus.^Pulcritudo 
eritvifui ,mel guftui.citharaau- 
ditui , balfamum olfa&ui,flos.ta- 
ctui : Omnia eritDeus, & diftri- 
buet unicuique fecundum defi- 
derium cordis fui bona ; fi vitam 
defideras,fifanitatem ,fi pacem, 
fi honorem , ibi Deus eritomnia 
in omnibus. Qu« fummisinEc- 
clefia dodtoribus obfignata modo 
funt myfteria, vel puellulis ibi e- 
runtobvia. Aderit nobisbenedi- 
cla Chrilti humanitas , 8c de abk 
coniitis falutis noftrae myfte- 
riisvoce concionabitur fuavi.Ii- 
ma. Voxipfiusdulcis , atque fa- 
cies ejus decora diffufa eft,gratia 
10 labiis ipfius , gloria & nonore 
incedit coronatus. Quod fi Deus 
erit omnia in omnibus , utique 
etiam erit plenitudo luminis in- 
tellc&ui, muhitudo pacis volun- 
tati , continuatioseternitatisme- 
moriae. Saturabit Filius intelli- 
gentiam plenilTima cognitione, 
Spiritus S.voluntatemfuavitfima 
dile&ione , Patermemoriafecu- 
R 2 ra 



2$l lobdtmk Gerhardi 

ra utriufque recordationc. Tu,o 
Deusjlumen eris,in cujus lumine 
videbimus ltimen , te fcilicet in 
te, in fplendore vultus tui , quan- 
do te videbimus a facie ad fa- 
ciem. Neque folum te videbi- 
mus ; fed etiam tecum vivemus; 
neque folum tecum vivemus, fed 
etiamte laudabimus; nequefo- 
lum te Iaudabimus , fed gaudii. 
tui confortes erimus ; neque fo- 
lum tecum gaudebimus , fed An- 
gelis etiam fimiles erimusjneque 
Angelis folum,fed ipfi etiam Deo 
benedi&o in feculum. Obftupef- 
cat hic fidelis anima , 8c miieri- 
cordia Salvatoris fui adoret. Non 
in grariamfolum inimicos rece- 
pit , ied peccata remixtit , fed ju- 
ftitiam donat , fed ad cceleftem 
deducit hsereditatem, imo Ange- 
lis & fibi ipfi nos fimiles reddit. 
O beatilllma civitas ! O cceleftis 
Hierufalem ! O fanctafan&iffi- 
mae Trinitatis fedeslquando erit, 
nt ingrediar templum tuum?tem- 
plucoeleftis Hierofolima» Agnus 
eft, Agnus nimirum , qui peccata 
mundi tollit , & pro eis ab origi- * 
ne mundi occifus. Quando erir,ut 
adorem in templo illo Deum 
meum, 



Meditatwies Sacrd . 2 £ } 
meum, Deum fcilicct in Deo? 
Quandoorietur mihiSol ifte,qui 
illuminat civitJtcmillafanctam? 
Exulo adhucaparria mea , fed 
repolita mihieft haereditas am- 
pla. Credentibus poteftas per 
Chriftum facla filios Dei fieri, 
Quod fi fllii fumus, utique etiam 
ha»redes ; haeredes quidem Dei, 
cohaercdes vero Chnfti.Erige te, 
•animamea, 8c afpira ad h^redi- 
tatemtuam. Dominus pars he;rc- 
ditatis meae , & merces mea ma- 
gna valde. Quid praeter hoc do- 
nare polTet mifericordiillma Dei 
benignitas ? Vitim donat:Filium 
donat:Semctipfum donat.-quod fi 
adhucmajus aliquid incceloar- 
que terra fciret,illud ipfum nobis 
donaret. In Deo vivimus , tem- 
plumDeifumus , Deum poftidc- 
mus^hic quidem in Spiriru atque 
myfterio , illic autcm in veritate, 
ibi noftra fpes erit res,ibi non fo- 
lum permanebimus , ied etiam 
habitabimus in «sernum. 



R 3 M B* 



2 y4 Uhannt6<3erhard$ 

MEDITATIO XLVIII. 

De fuaviftima Angelorum in coc- 
lo affociatione. 

Caleflu curia noftra eft. 

YN refurrettione mortuorum ne- 
^que nubent,neq; uxores dncent, 
fed erut licut Angeli Dei in caelo. 
Ecquis hanc beatorum dignita- 
tem , digniscelebrarepoteiten-" 
comiis? In cujus hominis cor hec 
beatorum gloria afcendit ? Eledi 
gloria refurre&ionis innovati, 
abfque ullo mortis metu , abfque 
ullacorruptionis labe , falvifica 
Dei fruentur vilione. Vidi Domi- 
num a facie ad faciem ,-&falva 
facta eft amima mea , exclamat 
divus Patriarcha. Quod fi mome- 
tanea Dei vifio tantum potuit ap- 
portare laeticiae cumulu^ quid po- 
terit vifio ejus aeterna ? Si Dei in 
forma hominis apparentis intui- 
tus falute & vitam attulit anime, 
utique vifio eius a facie ad fa- 
ciem,vitam & beatitudine afFeret 
seternam , Quid igitur ad hanc fe- 
licitatem accedere preterea pof- 
fit? Quid praeter Dei vifionem de- 
fiderare poterunt ele&i ? Nihilo 



Meditationes Sacr* . 2 5" f 

tamen minus beatiflimo & fua- 
viflimo Angelorum fruenturcon- 
fortio. Neque folum confortio il- 
lorum fruentur, fed etiam fimiles 
illis erunt,corporum fcilicet agi- 
litate , claritate , immortalitate. 
Induemur eadem cum fllis vefte: 
in ftolis albis coram throno Agni 
afliftentes «ternum pfallemus 
Domino canticum; in eadem vir- 
tutum fulgebimus corona;eodem 
immortalitatis gaudebimus pri- 
vilegio. Vidimus Angelum Do- 
mini& moriemur,exclamatMa- 
nucl. nos autem videbimus mil- 
lia millium , & decies millies 
centena millia Angelorum , Sc 
vivemus in xternum. Qiiod (i 
l*wy&kn erimus , utique metuen- 
dum non eritamplius, ne pecca- 
torum diilimilitudine ab illis fe- 
paremur. Exuemur pannofa na- ' 
tursepeccatricistunica, & nudi- 
tas noftra falutis operieturvefti- 
mento,atque candidiilima indue- 
mur innocentiae ftola. Nemoibi 
lseditur, irafcitur nemo. invidet 
nemo, cupiditas nulla exardefcit, 
nulla honoris autpoteftatis pul- 
fatambitio. Peccatorum pondere 
non gravabimur, neque peccato- 
R 4 rum 



1$6 hhannu Gerhardt 

rum maculas pcenkentibus Ia- 
chrymis deflere cogemur, neque 
metuenda amplius lethalia ani- 
mx vulnera. vicit enim Leo de 
tribu Iuda ; vicimus in virtute i- 
pfius omnes. Quod fi «Viyjkoi eri- 
mus , utique nullum aderit cibi 
autpotus defiderium. Deuserit 
cibus nofter, in cujus delectatio- 
ne fatiabimur-; Deus erit cibus 
nofter , qui fokis reficit nec defi- 
cit. Non efurient beati , nec fi* 
tient. non percutiet eos azftus 8c 
Sol, quiaMiieratoreorum reget 
eos, & ad fontes aquarum pota- 
biteos. ibi deventre fluentflu- 
mina aquae vivse : ibi paratum 
convivium pinguium medullatc- 
rum, convivium vindemiae defe- 
cata^. Epulabimur 6c Jastabimur, 
& prae letitia cordis jubilabimus. 
Domine Iefu , perficientur haec 
in Spiritu & veritate ! de fru&u 
vitisbibemusin regno Patris tui, 
fed in Spiritu & veritate. Verba 
enim qua» locutus es nobis,fpiri- 
tus & vita funt , atque hujus fe- 
culiverbis futurac vita? declaras 
gaudia. Quod fi Wmyftu» erimus, 
utique etiam mortis auferetur 
metus : abforpta erit mors in vi- 
ctoria. 



MeiitAtior.es Sacrd. 2 $7 

&oria. prsecipitata erit mors in 
fempiternum, & abftergetDeus 
omnem lacrymam aboculispo- 
pulifui. Gaudium igitureritfine 
triftitia , quod continet seternam 
laetitiam : Salus erit fine dolore, 
vita line laborclux fiue tenebris: 
amor nunquam tepefcet , gau- 
dium nunquam decrefcet, gemi- 
tus non audietur, neque dolor 
fentietur, trifte nihil videbitur, 
l^titia femper habebitur;ibifuma 
&certa fecuritas,fecura tranquil- 
litas.traquilla jucunditasjucun- 
di felicitas, felix aeterniras,a2ter- 
na beatitas.Beata Trinitas,Trini- 
tatis unitas, & unitatis Deitas, & 
Deitatis beata vifio. Erige te,ani- 
ma mea , & honorcm a Chrifto 
nobis collatum altius perpende. 
Cofociabimur Angelorum & Ar- 
changelorum ccetibus , thronis, 
6cdominationibus,principibus & 
poteftatibusj neque folum focia- 
bimur, icd etiam fimiles erimus. 
A^noicemus ibi Angelumcufto- 
dise in vita olim deputatum : ne- 
que egebimus ipfuis miniftcrio, 
fedfuavi ejus laetabimur contu- 
berr.io: Non defiderabimusipfius 
prote&ionem , fed ob fuavem 
R j ' gaudc- 



2$% lohanniiGerhardi 

gaudebimus focietate,8c clariate 
lpfis oculis intuebimur clarifica- 
tis.Quodfi Ur&y&kot erimus,utique, 
corpora noftra fragilia , debilia, 
mortalia immutabuntur, & fpiri- 
tualia , agilia , immortalia effi- 
cientur. Lucida erunt, quia Deo 
propinqua , qui habitat in luce 
macceffibili, &luce veftitus eft. 
incorruptibilia erunt, qtuia Ange- 
lis, imocorpori Chrifti clarifica- 
to conformia. Seminantur hic in 
corruptione ; refurgent in cor- 
ruptione: Seminantur inignobi- 
litate; refurgent in gloria: Semi- 
nanturin infirmitate ; refurgent 
in virtute: Seminatur corpus ani- 
male, refurgetcorpusfpirituale, 
quod fulgetnt ficut fplendor fir- 
mamenti in aeternum. Veni, Do- 
minelefu, & gloriae illius parti- 
cipes nos effice. 

MEDITATIO XLIX. 

De tormentorum infernalium 

gravitate. 

Semper meditare gehennam, 

/^ Ogita, devota anima, poena- 

^ rum inferni gravitatem , 8c 

facile fuperabis omnem pravam 

peccan- 



JAedftationes Sacu. 2 ^9 
peccandi voluptate. Erit ibi prae- 
fentia omnis mali,& erit abfentia 
omnisboni. Quid maliillisdeef- 
fe poterit, quipuniuntur propter 
•fummum malum , fcilicet pecca- 
tu? Quid boni illis adeffe poterit, 
qui funt remoti a fummo bono, 
fcilicet, Deo? Erit ibicalor ignis, 
& rigor frigoris,erunt ibi perpe- 
tuae tenebrae ; erit ibi fumus 8c 
perpetuae lacrymae; erit ibi afpe- 
clrus terrificus Dsemonum ; erit 
clamor in perpetuum; erit ibi ari- 
ditas,fitis,foetorfulphuris,vermis 
confcientiae, timor,dolor, pudor 
& confufio peccatorum omnibus 
manifeftorum,invidia,odium,tri- 
ftitia,divin£ vifionis carentia,om- 
nis fpei ablatio. SeparabiturDei 
virtute claritas iguis ab ejusad- 
uftiva virtute. claritas cedetin 
gaudium San&orum;vis aduftiva 
in tormentnm damnatoru. Luce- 
b:tmiferis,non ad confolationis 
obje&um, ut videant, unde gau- 
deant , fed ad miferiae argumen- 
tum,utcernant, unde magisdo- 
leanr.Vifus afpe&u folis,lunae, ac 
ftellarum omnium,privabitur,fic- 
ut etia vifione Chrifti & San&o- 
rum. omnium.-punietur aute fletu, 
fumo 



260 loktnnU Gerhardi 
fumo, daemonum ac omnium da- 
natorum afpectu: Aures damna- 
torum ejulatus & afliduas blaf- 
phemiaSjUt & horribiles dasmo- 
num rugitus audient.Guftus affli- 
getur fiti & fame -, ac omni cibo- 
rum ac potus privabitur volupta- 
te. Odoratus fcetore fulphureo 
torquebitur. Tadus ignem intus 
& extra urentem atque adme- 
dullas ufque penetrantem fentiet. 
Corpora damnatorum erunt de- 
formia, obfcura,tarda, rx>ndero- 
fa.*Torquebitur memoriapecca- 
torum recordatione - r nequetam 
dolebit fe peccaffe , qua volupta- 
tes fuas perdidiffe. Vna icintilla 
gehennae ignis plus peccatores 
la»det, quam fi foemina in labore 
& partu prolis perieverando mil- 
Ie annos perduret : Eritibifletus 
ex dolore, & (tridor dentium ex 
furore: Incarnecruciabuntur per 
confcientiae vermem: nullum erit 
vitium. quod nonhabeatibipro- 
prium aliquem cruciatum. Sicut 
nihil in regno Dei deiideratur, 
quod noninveniatur;ita ininfer- 
no nihiHnvenitur,quod defidera- 
tur. Nihil ibi proderit damna- 
*is, quodinhac vitadelitiis va- 
riis 



r^ 



MeditAtiones Sacr*,. l6l 
riis ufifuerint; quin potius ea- 
rum recordatio gravius torque- 
bit. Nihil proderit damnatis, 
quod in hac vita in perpetua fa- 
turitate & ebrietate vixerint; 
qui tunc ne guttulam quidema- 
quas obtinere poffunt. Nihil pro- 
deriteis, quod veftibus ufifue- 
rint fplendidis; quia induentur 
confufione , & corpora ipforum 
veftientur ignominia. Ninil pro- 
derit eis, quod in hac vita confti- 
tutifuerintin honoribus, quia in 
inferno nullus enr honor , fed 
continuus gemitus & dolor. Ni- 
hil proderiteis, quodinhac vita 
cumulaverint divitias ; quia ibi 
aequalis eritomnium paupertas. 
Rcmoti erunt a beatifica Dei vi- 
fione. Deum non videre , omnia 
gehennae fuperatfupplicia : Dei 
faciem fi in carcere inferni inclu- 
fi viderent damnati , nullam poe- 
nam, nullum dolorem , nullam- 
quetriftitiam fentirent:Iram Dei 
experientur.ck: tamen beatificam 
Dei faciem nunquam intuebun- 
tur: Sentientpcenas a facieejus, 
cujus tamen faciem nunquam 
contemplabuntur: Ira Dei ignem 
«ternas damnationis perpetuo 
mftar 



26*2 lohatmh Gerhardi 

inftar fulphurei torrentis fuccen- 
dtt. Nec folum aDei contem- 
platione removebuntur , fedet- 
iama dsemonum confpe&u mi- 
ferabiliter cruciabuntur: Sentient 
eorum flagella , quorum in hac 
vita fecuti funt magifteria. Si 
fpe&ri alicujus intuitus homi- 
nem in hac vita ferme exanimat; 
cjuid poterit horribilisd^monum 
in aeternum duraturus afoe&us? 
Neque folum cogentur damnati 
dsemonibus perpetuo converfa- 
ri; fed etiam ientient, fe in aeter- 
num ab illis cruciari. Sf.in.hac 
vita ex permuTione divina diabo- 
lus tam graviter affligit fan&os; 
quam graviter cruciabit damna- 
tos , poteftati fuae in aetemum 
traditos? Damnati non folum 
cruciabuntur per daemones exte- 
rius , icd etiam per confcientia; 
vermem interius : omnia omni- 
no, quse unquam perpetraverunt 
peccata . oculis eorum affidue 
eruntobjecta : tanto autemeric 
gravius tormentum , quia non 
amplius reftat pcenitentiae bene- 
ficium : quando virgines paratae 
intraverint cum Sponfo , ftatim 
claudeturjanua,januairiintellige 
indul- 



Meditatkties Sdcr*. 263 

indulgenti*, januam mifericor- 
diac , januamconlolationis , ja- 
nuam fpei , japuam gratiae, ja- 
nuam converfionisfandae. Cia- 
mabuntdamnari, & dicentmon- 
tibusacpetris; Cadire fupernos, 
& abicondite nos ab ira Agni. 
fed clamor ifte erit fruftraneus, 
quia ca*lum & rerra fugientab 
ira ejus: ficutfcriprum eft; Fugit 
omnisinfula, & monres nonfunt 
invcnti. Quicquid datum fuerit 
electisad gloria: augmentum,id 
omne ^edet damnaris ad dolo- 
rum incrementum.Eruntquidem 
pcenarum gradus;fed tamen, qui 
roinora fentit rormenta , nulla 
exinde percipicrlevamenta : qui 
majoribus rorquebitur cruciati- 
bus, invidcbit illi , qui affiigitur 
minoribus. Nonpercipicntdam- 
nati indc aliquod lcvamentum, 
quod quidam cognatorum vel 
amicorum in ccelcfte recepti 
funt palatium ; quiaetiamele&i 
nullam inde fentiunt triftitiam, 
quod fciunt quofdam fuorum 
cognatorum ad aeternamtranfiile 
gcnennam. Tantus ibi in damna- 
tis erit dolor & cruciatus , ut 
mens ad aliud dirigi non poflit. 



264 lohannu Gerhardi 

nifi ad quod vis doloris impellir. 
Profequentur damnatiodio om- 
nes Dei creaturas, profequentur 
odiofeipfos invicem: Proiequen- 
tur odio Angelos fan&os, homi- 
nes ele&os,adeoq; Deum ipfum, 
non quidem in ie, &i:i natura 
fua, fed in juftitiae effe&is. Om- 
nia mala hujus vitae fingularia 
iunt : unus gravaturpaupertate, 
alter torquetur morbi gravitate: 
unus dura premitur fervitute, al- 
ter conviciorum oneraturmole. 
fed illic fimul omnes omuibus 
torquebunturmalis; dolores ibi 
erunt univerfales in omnibus 
feniibus & membris. In hac vita 
omnes moleftias mitigatfpes le- 
vationis ; fed illic nulla reli&a 
eft fpes liberationis: Pcena infer- 
ni non folum eft aeterna. fcd et- 
iam ne permomentum quidem 
interrupta. Atque hinc eft, ii om- 
nes homines nati ab Adam uf- 
que ad hodiernum diem , & am- 
plius nafcituri viverent ufque 
ad noviilimum diem , Sc ii uuam 
pcenam , quam anima paticogi- 
tur , pro uno peccato in inferno 
ex aequo paterentur , tunc parti- 
cula quasvis illius pccnae unius j 
hominis I 



MedftaXunesSAcrjt. 26 % 
hominis major efTer, quaomnia 
tormenta,quae omncsraptores & 
malerici unqua efTent perperH.O 
Domine,da,ut gehennam cogite- 
mus,ne in gehennam incidamus! 

MEDITATXO L. 

De pcenarum infernalium 
«ternitate. 

r^ Ogita,devotaanima , infer- 
^ nalium pcenarum aeternita- 
tcra , & re&ius percipies earum 
gravitatem. Eft in inferno flam- 
mafluem, & fine rine perurens: 
Vi:a damnatorum eft fine rine 
mori : Morseorumeftin «ternis 
pccnisvivere. Nec qui torquet, 
fatigatur; nec qui torquetur, ali- 
quando moritur: fic ignis ibi co- 
lumit, ut tamen femperrefervefj 
fictormcnta ibi augentur, ut ta- 
men fcmperrcnoventur;fic dam- 
rati rr.onentur,ut femper vivant; 
fic x'v. nr , utfemper moriantur. 
Sine ul!o unquam hne aliqucra 
torqnendu cile,id vero ulrra om- 
ncs dcfperatioms fertur tcrmi- 
nos. Quid eoim ^ravius, quara 
femner velle ciuud nunquaerit, 
& iemper nollequod nunquara 
3 oon 



2 66 lohannis Gcrhardl 
non erit? In asternum damnati 
*non affequentur quod volunr, 6c 
quod nolunt in fternum pati co- 
gentur. Quando ceffabit Dei ira, 
cefiabit etiam damnatorum pce- 
na; fed aeterna eft ira;aeterna igi- 
tur 6c paena.Quado poenitentiam 
veram agentdamnati, a peccatis 
fuis poterunt liberari ; fed pra»- 
clufumtempuspoenitentiae; nul- 
la ergo fpes reftat indulgentia». 
Quandotorquere ceffabuntDia- 
boli,torqueri cefTabuntdamnati; 
fed nunquam ceffabit furor Dia- 
boli;nunquam ergo ceffabit cru- 
ciatus hominis damnati. Quando 
mutabitur Dei juftitia, murabun- 
turetiam damnatorum fupplicia; 
fed invariabilis Dei juftitia ; seter- 
na igiturerunt damnatorum fup- 
plicia. Ad diftricti judicis fenten- 
tiam pertinet , ut nunquam care- 
ant fupplicio,qui in hac vita nun- 
quam carere voluerunt peccato. 
/Equum eft,ut nullus detur dam- 
nato terminus ultionis;qui,quam 
diuvaluit, habere noluittermi- 
num criminisrDamnati peccarunt 
in fuo aeterno , id eft quamdiu 
vixerunt; juftum eft, ut puniantur 
in Dei «terno. Cum nne deli- 
cjuerunt^ 



Medrtationes Sacrd. l6f 
querunt, quia cum fine vixcrunt; 
non voluiilent utique cum fine 
delinquere , fi potuiffent fine fi- 
ne vivere, ut poflent fine fine 
peccare. ^ternaquoq;eft i^nis 
lnfernalis materia. peccatifcili- 
cetmacula; merito igituranerna 
etiam pcena. Kon removebitur 
ab oculis Dei peccatorum in 
damnatis turpitudo ; quomodo 
ergo removeri poterit uipplicio- 
rum in peccata conftitutorum 
magnitudo.' Pcccatum infupereft 
infinitum malum, quiacontra in- 
finirum bonura commiflum , & 
Chriftus pro eo perfolvit infini- 
tum preciumimerito ergo in eos, 
quimoriuntur in pcccatis, infini- 
tum conftituitur fiipplicium.Per- 
emit infe homobonum jctcrnu; 
juftoergo Dei jndicioinciditin 
malum aeternum. CrcavitDeus 
ab initiohominem adiuiimagi- 
nem,ut in atrcrnumfecum vivere 
pofTet ; rcformavit Dcus homi- 
nem in peccatum pro!apfum,per 
Chriftum ad fui imaginera . 
vit omnibus aeternz falutismc- 
t obrulit omnibus ztcrnae 
vitae prarmia,juftum igitur eft,ut, 
qui acternis tarere voluerut pras- 
S 2 



268 lohannu Gerhardi 
miis, «ternisetiamfubjiciuntur 
fuppliciis. Nunquama damnatis 
auferetur voluntas mala; nunqul 
crgo auferetur mals voluntatis 
pcena. Elegerunt damnati mo- 
mentaneam voluptatem, & finita 
mundi bona pra» infinito bono 
Deo;afpirarunt potius ad fugacis 
& breviflimas hujus vitajdelitias 
quam ad aeternae vitas divitias. 
«quum igitur eft, ut infinitas fen- 
tiant pcenas. O aeternitasinter- 
minabilis/6 aeternitas nullis tem- 
porum fpaciis menfurabilis ! 6 
asternitas nullointelle&uhuma- 
no perceptibilis! quantumauges 
damnatorum fupplicia? Poftin- 
numera annorum millia femper 
cogitare cogentur, hoc ipfis tan- 
tum effe tormentorum princi- 
|>ium. Quam grave eft in mollifc 
fimo le&o per trigintaannosim- 
mobilem jacere; quideritin ful- 
phureo ifto lacu triginta millia 
millium annorum ardere? O a»- 
ternitas, aeternitas! tu folaultra 
omnem modum fupplicia dam- 
natorum exaggeras. Gravis eft 
damnatorum pcena propterfup- 
pliciorum acerbitatem ; gravior 
cft propterfuppLcicrum diverfi- 
ratemi 



m Meditationet Sacr£. 269 
tatem;gravifljma propter fuppli* 
ciorum seternitatem.Mors eritibi 
iine morte, erit finis fine fine, de- 
fedtus fine defe&u , quia mors 
femper vivit, & finis femper in- 
cipit,&defe&:us deficere nefcit. 
Quasrentdamnativitam , Scnon 
invenient? quaerent mortem , & 
mors fugiet ab eis. Poft annorum 
centum millena millium millia 
fine ullo fine ad rediviva rever- 
tentur tormenta. Plus cruciabit 
eos cogitatio de continuatione 
doloris , quam fenfus tormenti 
exterioris. Quid poteft effe mife- 
rum magis , quam ita mori , uc 
femper vivas, ita vivere, ut fem- 
per moriaris? Vitaifta eritmorti- 
fera,& mors immortalis. Si vita 
cs,curoccidis? Simors,quomo- 
dofemper duras? ALternitas qua- 
lis fit, perfe&e non cognofcimus: 
nonenimdubium, quinid,quod 
nulla temporis menfura circum- 
fcribitur,nulla etiam creata men- 
te comprehendatur. fi quid ta- 
men de fpacio aeternitatis vis x- 
ftimare, tempus ante mundanum 
debes cogitare : fipotesinvenire 
Dei principium , poteris etiam 
invenire quando hnem babitu- 
3 3 rum 



2.JQ lohmriu Gerhardi * 
rum fit damnatorum fupplicium, 
Finge tibi montem quendam al- 
tiilimum , qui magnitudine ex- 
cedat creli & terrae fpacium; fin- 
ge , quandam volucrem quibuf- 
Iibet mille annis deportare ex 
hoc monte granulum tenuiflimi 
pulveris ; fperandum effet , ut 
tandem poft incomprehenfibilia 
multa annorum millia finiretur 
magnitudo illius montis , fed 
non poteft fperari ut finiatur ali- 
quando infernalis ifte ignis. Nun- 
quam finientur ele&orum prae- 
mia; nunquam etiam finientur 
damnatorum fupplicia .- quia, 
ut infinita eft Dei mifericordia 
erga eledos , ita infinita eft Dei 
juftitia erga reprobos. Statue, 
tot effe tormentorum fpeciesin 
damnatis , quot funt guttula; 
magni maris: finge, poftmillefi- 
mum quemcjue annum advolare 
quandam aviculam , & exhauri- 
re tenuem maris guttulam ; fpe- 
randum effet,fore ut exhauriatur 
tandem maris copia. fedfperari 
non poteft finienda efTealiquan- 
do damnatorum fupplicia. O de- 
vota anima, femper tibi obverfe- 
tur pcena damuatorum seterna: 
Gehennas 



^MeittdtionesSacYA. 27 1 
Gehenna» meminiiTe,prohibet ia 
gehenna incidere. Sitcura agen- 
dae poenirentiae, dum adhuc tem- 
pus eft indulgentiae. Quid aliud 
devorabitignisiftequam peccata 
tuarQuo magis peccata cumulas, 
eo majorem comburendi mate- 
ria refervas. O Domine Iefu, qui 
pro peccatis noftris fatisfeciftt 
tua paii~ione,cuftodi nos ab 2ter- 
nadamnatione; Amen. 

MEDITATIO LI. 

De fpirituali pioru refurreclione. 
CumChrtjlofnrgere, vitx eji. 

NOn prodeft Chrifti refurre" 
&io,nifi in te quoq; Chriftu s 
refurgat. Sicut Chriftumoportet 
inteconcipi, nafci, vivere; Ita 
quoque oportct in te eum refur- 
gere.Omnem refurre&ionc pra?- 
ceditmors,quianon refurgit, nifi 
quodcecidit : Ita quoque res fe 
habet in fpirituali hac refurre- 
&ione.No refurgit in te Chriftus, 
nifi prius Adam in te moriatur: 
Kon refurgit homo inrerior , ni. 
fi feneliatur prius exterior: Non 
prodibit novitas Spiritus" , nifi 
prius abfcodatur vetuftascarnis, 
S 4 Ncc 



1 



272 leharmifGerkardi 
Nec fufficit,femelinte Chkriftum 
refurgere ,quiavetus Adamnon 
poteft extingui uno momento. 
quotidie vult in te revivifcere 
vetusAdam; quotidie eumex- 
tingue, utin te quotidie.Chriftus 
incipiat vivere. Non afcendebat 
Chriftus in ccelum ; neque in 
fuamgloriam imrabat.antequara 
refurgeretex morte: Cta non po- 
teris ad cceleftem i .trare glo- 
riam, nifi Chriitus prius in te re- 
furgat, atque in te vivat. Non eft 
parscorporis Chrifti myftici , in 
quo Chriftus non vivit ; nec de- 
ducetur a Chrifto ad Ecclefiam 
triumphantem , nifi qui fuerit 
pars corporis ejus in Ecclefia 
militante. Conjugium prascedit 
defponfatio; non introducetur a- 
nima ad nuptias cceleftis Agni, 
qu2B non per fidemChrifto in hac 
vitadefponfata,& arrha S. Spiri* 
tus obfignata. Refurgat ergo & 
vivat in te Chriftus , ut cum ipfo 
in aeternum vivas. Ha»c eft reiur- 
rectio prima : Beatus & fan&us, 
qui habet partem in refurrectio- 
ne rrima ; in hoc fecunda mors 
no habet poteftatem. Si in refur- 
*e&ione corporumadvitam vis 
prodire, 



Mtditationes Sacrjt. 273 
prodire, quotidie debet Chriftus 
111 hac vita in te refurgere. Re- 
iurgenteChriftoSol oriebaturrita 
fi fpiriuialiter Chriftus in te re- 
furgat , orietur inanimatualux 
falutaris Dei agnitionis. quo- 
modo ibi polCt eife lux falvifkas 
Dei cognitionis ,ubi adhuc lo. 
cum habent peccatorum gravif- 
fimorumtenebr3e?TimorDomi- 
ri initium fapientias , auomodo 
ergo ibi poflit eife coefeftis fa- 
pientia,UDi timor Domini locum 
nunquam habuit ? Qui vero luce 
divinae cognitionisdeftitutus in 
hac vita, quomodo poteft fieri 
particeps a»ternae Iucis in futura 
vita ? Filiilucis folum tranfeunt 
ad zternam lucem ; hlii tene- 
brarum ad anernas tranfeunt te- 
ncbras.Chriftus refurgens trium- 
phaverat de morte 1 fic in quo 
Chriftus fpiritualitcr refurgit,d 
mortc ad vitam tranlit. neque e- 
nim poteft vinci a morte , in quo 
vivit victor mortis. Chriftus re- 
furgcns adduxit fecHm juftitiam 
dam ; mortuus cnim eft 
propter peccatanoftra , rciurre- 
xit propter juftitiam noftram.Ita 
quoque in quo Chtiftus fpiritua- 
S J liter 



1 



274 lohannUGerhardi 

liter refurgit , juftificatus eft & 
peccato; quomodo enim ibi pec- 
cata haberentlocum,ubi viget 6c 
vivit perfe&a Chrifti juftitia? 
Applicatur a nobis illa Chrifti 
juftitia per fidem. Chriftus re- • 
furgens vi&oriam ex Satana re- 
ferebat ; quia in fuoad infernos 
defcenfu regnum ejus deftruxe- 
rat, palatium ejus exfpoliaverat, 
arma ejus confregerat : ita quo- 
que, in quo fpiritualiter Chriftus 
refurgit , illi Satanas praevalere 
nonpoteft; neque enim poteft 
vinci a Satana , in quo vivit vi- 
dor Satana?. Chrifto refurgente, 
terrae motus factus eft magnus. 
fpiritualis illa cum Chrifto re- 
furredtio uon fit fineferia com- 
motione 6c cordis contritione \ 
vetus ille Adam non poteft ex- 
tingui fine lucla &C renkentia : 
ergo etiam Chriftus non poteft 
fpiritualiter in te refurgere fine 
magna commotione. Non fit fpi- 
ritualis cum Chriftorefurr.ectio, 
ni(i fiat peccati abolitio : non fit 
peccati abolitio , nifi prseccdat 
peccati agnitio : nondum adeft 
vera peccati agnitio, nifi adfit 
ieria cordis contritio i^rgo non 
fit 






M.ditationesSacr*. 279 
ffr fpiritualis Chrifti refurre&io, 
nifi prascedat interior cordis 
contritio. Dicebat S. Ezechias: 
. Sicut leo , contrivitomnia ofla 
mea. Vide magnam commotio- 
nem. Sed ftatim addir; Domine, 
(icvivent, 6c in talibus vita fpi- 
ritusmei.corripies me , & vivi- 
ficabis me ; projecifti poftter- 
gumtuum omnia neccatamea. 
Vide fpiritualem a peccatis re- 
furrectionem. Chrifto refurgen- 
te, Angelus Dominidefcendens 
de ccelo fedit fuper fepulchrum: 
Ita fi fpiritualiter Chriftus in te 
refurgitjAngelorum poterisgau* 
dere afTociarione. Vbi vivitad- 
huc & regnat vetus Adam ,ibi 
gratum cubile Diaboli: Vbi vero 
Bc regnatChriftus , ibiha- 
bitare gaudcnt Angeli. Scriptum 
eft enim , quod fit gaudium in 
ccelofuper peccatore agere pce- 
nitentiam. Vbi autem Verapce- 
nitentia , ibi quoque Chnftus 
fpiritualiter refurgit. Vbi Chri- 
ftus nondum refurrexit fpiritua- 
liter , ibi nondum eft Dei graria. 
Vbi autem nondum eft Dci gra- 
tia, ibi nec An^eiorum cuftodia. 
Vbi nondum fpiritualiter Chri- 
itus 



A 



2J6 lohannii Gerhardi 
ftus refurrexit , ibi adhuc regnafc 
vetus Adam; ubi autem regnat 
vetus Adam , ibi adhuc regnat 
peccatum^ubi autem regnat pec- 
catum , ibidiabolusregnat. quas ' 
autem communio efle poteft 
Angelorum cum diabolo ? Chri- 
ftus refurgens apparuit fuis di- 
fcipulis , eifque vivum fe exhi- 
buit.ita,fi fpirituaiis refurreelie- 
nisparticeps fa&uses perfide, 
oftende te vivum Chrifti mem- 
brum per caritatem. non judica- 
tur homo vivus , h* non opera vi- 
tae manifeftet exterius. Vbi Chri- 
ftus, ibi etiam fan&us Spiritus ; 
ubi S. Spiritus , ibi agit & im- 
pellit ad omne opusbonum,quia 
qui Spiritu Dei aguntur,illi funt 
nlii Dei. S i ergo in Spiritu vivi- 
mus , in Spiritu etiam ambule- 
mus. Solis lux undiquaque fpar- 
git radiorum fblendore, fidei Iux 
undiquaque diffundit caritatis 
fervorem. Tolle lucem a fole , 8c 
feparare poteris caritatem a vera 
fide. Peccata funt opera mortua, 
fi in mortuis operibus ambulas, 
quomodo tu in Chrifto, Chriftus 
intevivit? Peccata pertinentad 
veterem Adamum, fi adhuc in te 
regnat 






:-- 

rcjrnat vctus Adam » quomodo 

cumChnfto fpiritiialiter rcfur- 

:incnt ad vc- 

. tuftatem carnis , fi in vetuftare 

ambulasquomodo novus 

homo \ 

I ..:orum mo: I 
ambulcmu-s in novitatc vit* % 
mors DM vercrem Adamum in 
•■;at 5 relurrcCtiotua 
ren noftrum homincm ad 
vitam : , - 

• 
tua juftitix rd ::iduat. 

DUSDOS 

jurbna , fufpiramus nos ; 
fufpiramus nos pu 



l >*. 



I K D E X 

MEDITATIONVM 

D. IOH. GERHARDI. 



D' 



E vera Peecator.agritt. 
Foi.i 
Exercit. Pcerittent. ex Dom. 
P„tf. 6 

III. Defruttu ver&Vcenitent. 10 

I V. Meditatio de nomine lefu. 1 6 

V. Exercit.fidei ex amore Chri- 

ftiin agone morti*. 2o 

VI. Confclatio PcenitentU ex Paf- 

fione Chrifti 24 

VII. Defruttu Paff. Dominic. 2 8 

VIII. De certitudtne falutii no- 

ftra. 33 

IX. De amando folo Deo. 38 ' 

X. De nofiri cn Deo reccw:/.^ 

XI. Dt (awfa&wte pro pecca- 

t'u nofxrui. 48 

XII. De Natura ac proprietate 

verafidei. 52 

-XIII. De ■fpirttua/icenjugioChrtfti 

& anima. 5 8 

XIV. 1>e myfieriislncarnatioriif.61 

XV. 1>e falutarifwftu Incarnat. 

6 * 

XVI. De fpirituali piorum refe- 

ttione. 7 3 

XVII. De Baptifmifruftibut. 79 

XVIII. De falutancorporii & fan- - 

guinit 



fcti* Chrip particip. 
84 

XIX. DeCcena Domin.myp- 

rio. 89 

XX. Defriaante ufumCcens 

prxparatwne. 93 

XXI. 7)* Chrjfh ^fcenpne.^Z 

XXII. KomiltadeSptm.S. 102 

XXIII. D<? Ett/r//* ^*ff<*r*.lc8 

XXIV. Medttatto de Prjtdefiinat. 

XXV. Defalutariprecumeffica- 

cia. I2o 

XXVI. DefanBorum ^Angelorum 

cuftodia. 126 

XXVII. DeirfdiUDiaboli. 132 

XXVIII. Generales pia vivendtKe- 

guU. I i8 

XXIX. Defecuritate excutienda. 

144 

xxx. d* pw^4 r** ar/y?**- 

mitatione. \ 50 

XXXI. De fut abnegatione. 156 

XXXII. Deverapuieteah'tmA.162 

XXXIII. De confcienttA puritate. 

168 
XXXlV.Deftndio vera humiittat, 

, . 174 

XXXV. D* avarttiafugieda. 179 

XXXVI. D* proprietatibm vers 

caritatif. i8f 

XXXVII, 



XXXVII. 
XXXVIII 

XXXIX. 

XL. 

xn. 

XLII. 

% 

XLIII. 

XLIV. , 

XLV. 
XLVI. 

XLVII. 

XLVIII. 

XLIX. 

L. 

U. 



DejTi caritatii. 19 1 
*Devttaprafir+'4 fuga j 

DeMundi vanttate. 2 
De uttlnate tentatu 

num t 2 1 

Fundamenta patienh 

ChriHiana. 2 1 

Quomtdo' vtnccnda tei 

tahod perfiverantu 

De cfuctidiana mort 

confideratione. 22 

Xonfiiatio in morteam 

corum. 2 3 

*JDe ludicio extremo. 2 3 

De vita aterna defideri 

24 

De beatifiima Deiin ca 

loviftone. 24 

De fnavtfiima ^Angelo? 

inccelo affictatione.2 

De tormentorum infen 

gravitate. 2% 

De panarum infernaltui 

aternitate, 26 

Defpirttuait piorum n 

fumttione* . 271 

F I N I S, 



l D *